{"id":"chemia-2023-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/24","paper_id":"chemia-2023-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"24","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24. (0-2)\nPewien alkan, którego achiralne cząsteczki mają rozgałęziony łańcuch węglowy,\nw temperaturze 𝑇 i pod ciśnieniem 𝑝 jest gazem i ma gęstość 50 razy większą od gęstości\nwodoru wyznaczonej w tych samych warunkach. W reakcji chlorowania tego alkanu może\npowstać 6 różnych monochloropochodnych, będących izomerami konstytucyjnymi (bez\nuwzględniania stereoizomerów).\nOblicz liczbę atomów węgla w cząsteczce opisanego alkanu oraz napisz jego wzór\npółstrukturalny (grupowy).\nObliczenia:\nWzór alkanu:\nH2SO4 (aq) / K2SO3 (aq)\nI\nK2Cr2O7 (aq) / KMnO4 (aq)\n(\n)\nMnSO4 (aq) / KNO3 (aq)\nII\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n1. Atomy, cząsteczki i stechiometria\nchemiczna. Zdający:\n1) stosuje pojęcie mola […];\n4) ustala wzór […] rzeczywisty związku\nchemicznego ([…] organicznego) na\npodstawie jego składu […] i masy molowej;\n6) wykonuje obliczenia […] dotyczące: […]\nobjętości gazów […].\n9. Węglowodory. Zdający:\n4) rysuje wzory strukturalne i półstrukturalne\nizomerów konstytucyjnych […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne obliczenie liczby atomów węgla w cząsteczce alkanu oraz poprawne\nnapisanie jego wzoru półstrukturalnego (grupowego).\n1 pkt - poprawne obliczenie liczby atomów węgla w cząsteczce alkanu, ale napisanie\nbłędnego wzoru półstrukturalnego lub brak wzoru alkanu.\nALBO\n- brak obliczeń i napisanie poprawnego wzoru alkanu.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nH2SO4 (aq) / K2SO3 (aq)\nI\nK2Cr2O7 (aq) / KMnO4 (aq)\nMnSO4 (aq) / KNO3 (aq)\nII\nRozwiązanie\n𝑑H2 =\n𝑀H2\n𝑉mol\ni 𝑑alkanu =\n50𝑀H2\n𝑉mol\ni 𝑀alkanu = 𝑑alkanu ⋅𝑉mol\n⇒\n𝑀alkanu =\n50𝑀H2\n𝑉mol\n⋅𝑉mol = 50𝑀H2\n⇒\n𝑀alkanu = 50 ⋅2 g ⋅mol-1 = 100 g ⋅mol-1\n⇒\nOgólny wzór alkanu :  CnH2n + 2\n⇒ 12n  +  2n  +  2 = 100\n⇒ 𝐧= 𝟕\nWzór alkanu:\nC\nH3\nCH\nCH2\nCH2\nCH2\nCH3\nCH3\nALBO\nC\nH3\nCH(CH3)\nCH2\nCH2\nCH2\nCH3","solution":null,"image":"img/chemia-2023-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 24. (0-2)<br>Pewien alkan, którego achiralne cząsteczki mają rozgałęziony łańcuch węglowy,<br>w temperaturze 𝑇 i pod ciśnieniem 𝑝 jest gazem i ma gęstość 50 razy większą od gęstości<br>wodoru wyznaczonej w tych samych warunkach. W reakcji chlorowania tego alkanu może<br>powstać 6 różnych monochloropochodnych, będących izomerami konstytucyjnymi (bez<br>uwzględniania stereoizomerów).<br>Oblicz liczbę atomów węgla w cząsteczce opisanego alkanu oraz napisz jego wzór<br>półstrukturalny (grupowy).<br>Obliczenia:<br>Wzór alkanu:<br>H2SO4 (aq) / K2SO3 (aq)<br>I<br>K2Cr2O7 (aq) / KMnO4 (aq)<br>(<br>)<br>MnSO4 (aq) / KNO3 (aq)<br>II<br>ECHP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 24. (0-2)<br>Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024<br>Wymaganie ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej<br>wiedzy do rozwiązywania problemów.</p>\n<ol><li>Atomy, cząsteczki i stechiometria</li></ol>\n<p>chemiczna. Zdający:</p>\n<ol><li>stosuje pojęcie mola […];</li><li>ustala wzór […] rzeczywisty związku</li></ol>\n<p>chemicznego ([…] organicznego) na<br>podstawie jego składu […] i masy molowej;</p>\n<ol><li>wykonuje obliczenia […] dotyczące: […]</li></ol>\n<p>objętości gazów […].</p>\n<ol><li>Węglowodory. Zdający:</li><li>rysuje wzory strukturalne i półstrukturalne</li></ol>\n<p>izomerów konstytucyjnych […].<br>Zasady oceniania<br>2 pkt - poprawne obliczenie liczby atomów węgla w cząsteczce alkanu oraz poprawne<br>napisanie jego wzoru półstrukturalnego (grupowego).<br>1 pkt - poprawne obliczenie liczby atomów węgla w cząsteczce alkanu, ale napisanie<br>błędnego wzoru półstrukturalnego lub brak wzoru alkanu.<br>ALBO</p>\n<ul><li>brak obliczeń i napisanie poprawnego wzoru alkanu.</li></ul>\n<p>0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.<br>H2SO4 (aq) / K2SO3 (aq)<br>I<br>K2Cr2O7 (aq) / KMnO4 (aq)<br>MnSO4 (aq) / KNO3 (aq)<br>II<br>Rozwiązanie<br>𝑑H2 =<br>𝑀H2<br>𝑉mol<br>i 𝑑alkanu =<br>50𝑀H2<br>𝑉mol<br>i 𝑀alkanu = 𝑑alkanu ⋅𝑉mol<br>⇒<br>𝑀alkanu =<br>50𝑀H2<br>𝑉mol<br>⋅𝑉mol = 50𝑀H2<br>⇒<br>𝑀alkanu = 50 ⋅2 g ⋅mol-1 = 100 g ⋅mol-1<br>⇒<br>Ogólny wzór alkanu :  CnH2n + 2<br>⇒ 12n  +  2n  +  2 = 100<br>⇒ 𝐧= 𝟕<br>Wzór alkanu:<br>C<br>H3<br>CH<br>CH2<br>CH2<br>CH2<br>CH3<br>CH3<br>ALBO<br>C<br>H3<br>CH(CH3)<br>CH2<br>CH2<br>CH2<br>CH3</p>","solutions":[]}