{"id":"chemia-2024-grudzien-probna-rozszerzona/zad/30","paper_id":"chemia-2024-grudzien-probna-rozszerzona","number":"30","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"probna","year":2024,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 30. (0-2)\nW celu zidentyfikowania aminokwasów białkowych, których reszty wchodzą w skład\npewnego dipeptydu X, przeprowadzono dwuetapową analizę.\nEtap 1. Próbkę dipeptydu X poddano reakcji całkowitego spalania, której produktami były\ntlenek węgla(IV), azot i para wodna. Stosunek molowy substratów i produktów biorących\nudział w tej przemianie jest następujący:\n𝑛dipeptyd X ∶𝑛O2 ∶𝑛CO2 ∶𝑛N2 ∶𝑛H2O = 4 ∶43 ∶32 ∶6 ∶34\nEtap 2. Drugą próbkę badanego dipeptydu poddano hydrolizie i ustalono, że jeden\nz aminokwasów był związkiem achiralnym.\nWykonaj obliczenia i ustal wzór sumaryczny dipeptydu X. Napisz nazwę chiralnego\naminokwasu, którego reszta wchodzi w skład dipeptydu.\nObliczenia:\nWzór sumaryczny dipeptydu X: C H N O\nNazwa aminokwasu chiralnego:\n30.\n0-1-2\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 30. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) […] przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nI. Atomy, cząsteczki i stechiometria\nchemiczna. Zdający:\n1) stosuje pojęcia: […] mol […];\n7) wykonuje obliczenia […].\nXVIII. Związki organiczne zawierające azot.\nZdający:\n9) tworzy wzory dipeptydów […]; rozpoznaje\nreszty aminokwasów białkowych\nw cząsteczkach peptydów.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do ustalenia wzoru sumarycznego\ndipeptydu X, poprawne wykonanie obliczeń oraz poprawne podanie nazwy\naminokwasu chiralnego.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do ustalenia wzoru sumarycznego\ndipeptydu X, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie nazwy aminokwasu, ale:\n• popełnienie błędu w zapisie wzoru sumarycznego dipeptydu X\nLUB\n• błędne podanie nazwy aminokwasu chiralnego.\n0 pkt - rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\n4CxHyNzOq + 43O2 → 32CO2 + 6N2 + 34H2O\nBilans atomów C: 32 ∙ 1 = 32 indeks x: 32 : 4 = 8 x = 8\nBilans atomów H: 34 ∙ 2 = 68 indeks y: 68 : 4 = 17 y = 17\nBilans atomów N: 6 ∙ 2 = 12 indeks x: 12 : 4 = 3 z = 3\nBilans atomów O: 34 ∙ 2 + 34 ∙ 2 = 98 indeks q: (98 - 86) : 4 = 3 q = 3\nWzór sumaryczny dipeptydu X: C8H17N3O3\nNazwa aminokwasu chiralnego: lizyna ALBO Lys","solution":null,"image":"img/chemia-2024-grudzien-probna-rozszerzona/zad-30.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":28,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · grudzień 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna","text_html":"

Zadanie 30. (0-2)
W celu zidentyfikowania aminokwasów białkowych, których reszty wchodzą w skład
pewnego dipeptydu X, przeprowadzono dwuetapową analizę.
Etap 1. Próbkę dipeptydu X poddano reakcji całkowitego spalania, której produktami były
tlenek węgla(IV), azot i para wodna. Stosunek molowy substratów i produktów biorących
udział w tej przemianie jest następujący:
𝑛dipeptyd X ∶𝑛O2 ∶𝑛CO2 ∶𝑛N2 ∶𝑛H2O = 4 ∶43 ∶32 ∶6 ∶34
Etap 2. Drugą próbkę badanego dipeptydu poddano hydrolizie i ustalono, że jeden
z aminokwasów był związkiem achiralnym.
Wykonaj obliczenia i ustal wzór sumaryczny dipeptydu X. Napisz nazwę chiralnego
aminokwasu, którego reszta wchodzi w skład dipeptydu.
Obliczenia:
Wzór sumaryczny dipeptydu X: C H N O
Nazwa aminokwasu chiralnego:
30.
0-1-2
MCHP-R0_100

","answer_text_html":"

Zadanie 30. (0-2)
Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie
informacji. Zdający:

\n
  1. […] przetwarza informacje
\n

z różnorodnych źródeł.
II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej
wiedzy do rozwiązywania problemów.
Zdający:

\n
  1. wykorzystuje wiedzę i dostępne
\n

informacje do rozwiązywania problemów
chemicznych […].
I. Atomy, cząsteczki i stechiometria
chemiczna. Zdający:

\n
  1. stosuje pojęcia: […] mol […];
  2. wykonuje obliczenia […].
\n

XVIII. Związki organiczne zawierające azot.
Zdający:

\n
  1. tworzy wzory dipeptydów […]; rozpoznaje
\n

reszty aminokwasów białkowych
w cząsteczkach peptydów.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Zasady oceniania
2 pkt - zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do ustalenia wzoru sumarycznego
dipeptydu X, poprawne wykonanie obliczeń oraz poprawne podanie nazwy
aminokwasu chiralnego.
1 pkt - zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do ustalenia wzoru sumarycznego
dipeptydu X, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie nazwy aminokwasu, ale:
• popełnienie błędu w zapisie wzoru sumarycznego dipeptydu X
LUB
• błędne podanie nazwy aminokwasu chiralnego.
0 pkt - rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Przykładowe rozwiązanie
4CxHyNzOq + 43O2 → 32CO2 + 6N2 + 34H2O
Bilans atomów C: 32 ∙ 1 = 32 indeks x: 32 : 4 = 8 x = 8
Bilans atomów H: 34 ∙ 2 = 68 indeks y: 68 : 4 = 17 y = 17
Bilans atomów N: 6 ∙ 2 = 12 indeks x: 12 : 4 = 3 z = 3
Bilans atomów O: 34 ∙ 2 + 34 ∙ 2 = 98 indeks q: (98 - 86) : 4 = 3 q = 3
Wzór sumaryczny dipeptydu X: C8H17N3O3
Nazwa aminokwasu chiralnego: lizyna ALBO Lys

","solutions":[]}