{"id":"chemia-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/9","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"9","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.\nZbadano odczyn wodnych roztworów trzech soli: NaHCO3, ZnCl2 i CH3COONH4 za pomocą\nuniwersalnych papierków wskaźnikowych. Wyniki doświadczenia pokazano na zdjęciu.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Odpowiedź: Patrz materiał źródłowy CKE — wymaga określenia odczynu roztworu soli (kwaśny/obojętny/zasadowy) i zapisania jonowego skróconego równania hydrolizy. Sól mocnego kwasu i słabej zasady → kwaśny; słabego kwasu i mocnej zasady → zasadowy; mocnego kwasu i mocnej zasady → obojętny.\n\nStrona arkusza CKE z treścia zadania\n\nPo co to umieć\n\nHydroliza soli wyjaśnia odczyn wód naturalnych, działanie soli w glebie, działanie sody oczyszczonej (NaHCO₃ → zasadowy → neutralizator kwasów żołądkowych).\n\nTypowy błąd: Mylenie strony, która ulega hydrolizie — hydrolizuje TYLKO słaby jon (z mocnego kwasu/zasady nie). Pomijanie skróconej formy jonowej (woda + jon → kwas/zasada + jon).","image":"img/chemia-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":"hydroliza soli, pH soli, równania jonowe","page_from":12,"source":"maturaonline","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 9.<br>Zbadano odczyn wodnych roztworów trzech soli: NaHCO3, ZnCl2 i CH3COONH4 za pomocą<br>uniwersalnych papierków wskaźnikowych. Wyniki doświadczenia pokazano na zdjęciu.</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>Odpowiedź: Patrz materiał źródłowy CKE — wymaga określenia odczynu roztworu soli (kwaśny/obojętny/zasadowy) i zapisania jonowego skróconego równania hydrolizy. Sól mocnego kwasu i słabej zasady → kwaśny; słabego kwasu i mocnej zasady → zasadowy; mocnego kwasu i mocnej zasady → obojętny.</p>\n<p>Strona arkusza CKE z treścia zadania</p>\n<p>Po co to umieć</p>\n<p>Hydroliza soli wyjaśnia odczyn wód naturalnych, działanie soli w glebie, działanie sody oczyszczonej (NaHCO₃ → zasadowy → neutralizator kwasów żołądkowych).</p>\n<p>Typowy błąd: Mylenie strony, która ulega hydrolizie — hydrolizuje TYLKO słaby jon (z mocnego kwasu/zasady nie). Pomijanie skróconej formy jonowej (woda + jon → kwas/zasada + jon).</p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz: <strong>c_p = 10 %</strong></h4>\n<p>Procent masowy chlorku manganu(II) w otrzymanym roztworze wynosi okolo <strong>10 %</strong>.</p>\n<h4>Sposob 1 - bilans mas (roztwor wyjsciowy + hydrat)</h4>\n<p>Dane: \\(V_{r1} = 150\\ \\text{cm}^3\\), \\(c = 0{,}678\\ \\text{mol/dm}^3\\), \\(d = 1{,}07\\ \\text{g/cm}^3\\), masa hydratu \\(m_h = 6{,}00\\ \\text{g}\\), \\(M_{\\ce{MnCl2}} = 126\\), \\(M_{\\ce{MnCl2.4H2O}} = 198\\).</p>\n<p><strong>Krok 1. Masa roztworu wyjsciowego:</strong><br>\\[ m_{r1} = d \\cdot V_{r1} = 1{,}07 \\cdot 150 = 160{,}5\\ \\text{g} \\]</p>\n<p><strong>Krok 2. Stezenie procentowe roztworu wyjsciowego:</strong><br>\\[ c_{p1} = \\frac{c \\cdot M \\cdot 100\\%}{d \\cdot 1000} = \\frac{0{,}678 \\cdot 126 \\cdot 100}{1070} \\approx 8{,}0\\ \\% \\]</p>\n<p><strong>Krok 3. Masa MnCl2 juz obecnego w roztworze:</strong><br>\\[ m_{s1} = \\frac{c_{p1} \\cdot m_{r1}}{100} = \\frac{8{,}0 \\cdot 160{,}5}{100} = 12{,}84\\ \\text{g} \\]</p>\n<p><strong>Krok 4. Masa MnCl2 wniesiona z hydratem</strong> (w 198 g hydratu jest 126 g MnCl2):<br>\\[ m_{sh} = \\frac{126 \\cdot 6}{198} = 3{,}82\\ \\text{g} \\]</p>\n<p><strong>Krok 5. Stezenie procentowe roztworu koncowego</strong> (objetosc bez zmian, ale do masy roztworu dochodzi caly hydrat 6 g):<br>\\[ c_{p2} = \\frac{m_{s1} + m_{sh}}{m_{r1} + m_h} \\cdot 100\\% = \\frac{12{,}84 + 3{,}82}{160{,}5 + 6} \\cdot 100\\% = \\frac{16{,}66}{166{,}5} \\cdot 100\\% \\approx 10\\ \\% \\]</p>\n<h4>Sposob 2 - przez liczbe moli (weryfikacja)</h4>\n<p>\\[ n_{s1} = c \\cdot V_{r1} = 0{,}678 \\cdot 0{,}150 = 0{,}1017\\ \\text{mol} \\Rightarrow m_{s1} = 0{,}1017 \\cdot 126 = 12{,}81\\ \\text{g} \\]<br>\\[ m_{sh} = \\frac{126 \\cdot 6}{198} = 3{,}82\\ \\text{g} \\]<br>\\[ c_{p2} = \\frac{12{,}81 + 3{,}82}{160{,}5 + 6} \\cdot 100\\% = 9{,}99\\ \\% \\approx 10\\ \\% \\]</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<p><strong>2 pkt</strong> - poprawna metoda + poprawne obliczenia + wynik w procentach (ok. 10%).<br><strong>1 pkt</strong> - poprawna metoda, ale blad rachunkowy LUB wynik nie w procentach ALBO obliczenie tylko masy MnCl2 w otrzymanym roztworze.<br><strong>0 pkt</strong> - bledna metoda albo brak rozwiazania.</p>\n<p>Klucz: c_p ostatecznego roztworu = <strong>10 %</strong>.</p>\n<h4>Typowe pulapki</h4>\n<blockquote>Uwaga 1: Szukane jest stezenie procentowe <strong>calego otrzymanego roztworu</strong>, a nie zawartosc MnCl2 w samym hydracie (63,6 %) - ta druga wartosc to tylko wielkosc posrednia.</blockquote>\n<blockquote>Uwaga 2: Do masy roztworu koncowego dodajemy <strong>cala</strong> mase hydratu (6 g, lacznie z woda krystalizacyjna), bo cala ona przechodzi do roztworu.</blockquote>\n<blockquote>Uwaga 3: Masa MnCl2 to suma porcji z roztworu wyjsciowego (12,8 g) i z hydratu (3,82 g).</blockquote>"}]}