{"id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/27","paper_id":"chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"27","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 27. (0-2)\nAminy o wzorze ogólnym RNH2 reagują z kwasem azotowym(III) zgodnie z równaniem:\nRNH2 + HNO2 → ROH + N2 + H2O\nPewna nasycona amina ma masę cząsteczkową równą 117 u.\nPróbkę tej aminy o masie 7,85 g poddano reakcji z kwasem azotowym(III). Po reakcji\nstwierdzono, że cała próbka przereagowała z kwasem, a wydzielony w reakcji azot zajął\nobjętość 4,51 dm3 (w przeliczeniu na warunki normalne).\nNa podstawie obliczeń ustal liczbę grup aminowych w cząsteczce tej aminy i napisz jej\nwzór sumaryczny.\nObliczenia:\nLiczba grup aminowych w cząsteczce:\nWzór sumaryczny aminy:\nECHP-R0_100\nInformacja do zadań 28.-29.\nPrzeprowadzono reakcje zgodnie ze schematem:\nCH3\nNH2\nCH3\nNH3\nCH3","answer":null,"answer_text":"Zadanie 27. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n1. Atomy, cząsteczki i stechiometria\nchemiczna. Zdający:\n4) ustala wzór […] rzeczywisty związku\nchemicznego ([…] organicznego) […];\n6) wykonuje obliczenia z uwzględnieniem\n[…] mola dotyczące: mas substratów\ni produktów (stechiometria wzorów i równań\nchemicznych), objętości gazów\nw warunkach normalnych.\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń i podanie\npoprawnego wzoru aminy.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, wykonanie obliczeń, ale:\n• popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego\nLUB\n• podanie błędnego wzoru aminy lub brak wzoru aminy.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nZwiązek kompleksowy\no fioletoworóżowej barwie\nCu2O\nCu2+\nCH3COOH(aq)\nLUB kwas octowy\nCH3CH2CHO(aq)\nLUB propanal\nH2NCONHCONH2(aq)\nLUB dimocznik\nLUB biuret\n1.\n2.\n3.\nZalkalizowana\nzawiesina\nCu(OH)2\nOH-\nH2O\nPrzykładowe rozwiązania\nSposób 1.\n117 g aminy - x ∙ 22,4 dm3 azotu\n7,85 g aminy - 4,51 dm3 azotu\nx = 3\n117 g - 3 ∙ 16g = 69 g\n12n + 2n - 1 = 69 ⇒ n = 5\nLiczba grup aminowych w cząsteczce: 3 ALBO C5H9(NH2)3\nWzór sumaryczny aminy: C5H9(NH2)3 ALBO C5H15N3\nSposób 2.\nCnH2n+2-a(NH2)a + a HNO2 → CnH2n+2-a(OH)a + a N2 + a H2O\n7,85 g ---------------------------- 4,51 dm3\n117 g ---------------------------- a · 22,4 dm3\na= 3\n117= 12 · n + 1 · (2 · n + 2 - a) + (14 + 2 · 1) · a= 14 · n + 15 · a + 2\n115= 14 · n + 15 · 3= 14 · n + 45\n70= 14 · n ⇒ n= 5\nC5H9(NH2)3, czyli: C5H15N3","solution":null,"image":"img/chemia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":26,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 27. (0-2)
Aminy o wzorze ogólnym RNH2 reagują z kwasem azotowym(III) zgodnie z równaniem:
RNH2 + HNO2 → ROH + N2 + H2O
Pewna nasycona amina ma masę cząsteczkową równą 117 u.
Próbkę tej aminy o masie 7,85 g poddano reakcji z kwasem azotowym(III). Po reakcji
stwierdzono, że cała próbka przereagowała z kwasem, a wydzielony w reakcji azot zajął
objętość 4,51 dm3 (w przeliczeniu na warunki normalne).
Na podstawie obliczeń ustal liczbę grup aminowych w cząsteczce tej aminy i napisz jej
wzór sumaryczny.
Obliczenia:
Liczba grup aminowych w cząsteczce:
Wzór sumaryczny aminy:
ECHP-R0_100
Informacja do zadań 28.-29.
Przeprowadzono reakcje zgodnie ze schematem:
CH3
NH2
CH3
NH3
CH3

","answer_text_html":"

Zadanie 27. (0-2)
Wymagania egzaminacyjne 2024
Wymaganie ogólne
Wymagania szczegółowe
II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej
wiedzy do rozwiązywania problemów.

\n
  1. Atomy, cząsteczki i stechiometria
\n

chemiczna. Zdający:

\n
  1. ustala wzór […] rzeczywisty związku
\n

chemicznego ([…] organicznego) […];

\n
  1. wykonuje obliczenia z uwzględnieniem
\n

[…] mola dotyczące: mas substratów
i produktów (stechiometria wzorów i równań
chemicznych), objętości gazów
w warunkach normalnych.
Zasady oceniania
2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń i podanie
poprawnego wzoru aminy.
1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, wykonanie obliczeń, ale:
• popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego
LUB
• podanie błędnego wzoru aminy lub brak wzoru aminy.
0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Związek kompleksowy
o fioletoworóżowej barwie
Cu2O
Cu2+
CH3COOH(aq)
LUB kwas octowy
CH3CH2CHO(aq)
LUB propanal
H2NCONHCONH2(aq)
LUB dimocznik
LUB biuret
1.
2.
3.
Zalkalizowana
zawiesina
Cu(OH)2
OH-
H2O
Przykładowe rozwiązania
Sposób 1.
117 g aminy - x ∙ 22,4 dm3 azotu
7,85 g aminy - 4,51 dm3 azotu
x = 3
117 g - 3 ∙ 16g = 69 g
12n + 2n - 1 = 69 ⇒ n = 5
Liczba grup aminowych w cząsteczce: 3 ALBO C5H9(NH2)3
Wzór sumaryczny aminy: C5H9(NH2)3 ALBO C5H15N3
Sposób 2.
CnH2n+2-a(NH2)a + a HNO2 → CnH2n+2-a(OH)a + a N2 + a H2O
7,85 g ---------------------------- 4,51 dm3
117 g ---------------------------- a · 22,4 dm3
a= 3
117= 12 · n + 1 · (2 · n + 2 - a) + (14 + 2 · 1) · a= 14 · n + 15 · a + 2
115= 14 · n + 15 · 3= 14 · n + 45
70= 14 · n ⇒ n= 5
C5H9(NH2)3, czyli: C5H15N3

","solutions":[]}