{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/18","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"18","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18. (0-2)\nEtan i propan w odpowiednich warunkach spalają się w tlenie zgodnie z równaniami reakcji:\n2C2H6 + 7O2 → 4CO2 + 6H2O\nC3H8 + 5O2 → 3CO2 + 4H2O\nOblicz, w jakim stosunku molowym zmieszano etan i propan, jeśli do całkowitego\nspalenia 𝟖 𝐝𝐦𝟑 tej mieszaniny zużyto 𝟑𝟏 𝐝𝐦𝟑 tlenu. Objętości mieszaniny\nwęglowodorów i tlenu odnoszą się do identycznych warunków ciśnienia i temperatury.\nObliczenia:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […];\n7) wykonuje obliczenia dotyczące praw\nchemicznych.\nI. Atomy, cząsteczki i stechiometria\nchemiczna. Zdający:\n1) stosuje pojęcia: […] mol […];\n6) dokonuje interpretacji jakościowej\ni ilościowej równania reakcji w ujęciu\nmolowym […], objętościowym (dla gazów);\n7) wykonuje obliczenia […] dotyczące:\nliczby moli […] substratów i produktów\n(stechiometria wzorów i równań\nchemicznych), objętości gazów […] po\nzmieszaniu substratów w stosunku\nstechiometrycznym\ni niestechiometrycznym.\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku\njako wielkości niemianowanej.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, ale:\n● popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego\nLUB\n● podanie wyniku z jednostką\nALBO\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, wykonanie poprawnych obliczeń prowadzących do\nwyznaczenia poprawnych wartości objętości lub poprawnych wartości liczby moli\netanu i propanu w mieszaninie.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nPrzykładowe rozwiązanie\nDla reakcji przebiegających w fazie gazowej stosunek objętościowy jest równy stosunkowi\nmolowemu.\n𝑥 - objętość etanu w dm3, y - objętość tlenu w dm3 potrzebna do spalenia 𝑥 dm3 etanu;\n(8 - 𝑥) - objętość propanu w dm3,\n(31 - y) - objętość tlenu w dm3 potrzebna do spalenia (8 - 𝑥) dm3 propanu\nDla obu reakcji są więc spełnione jednocześnie zależności:\n{\n2y = 7𝑥\n31 - y = 40 - 5𝑥  𝑥 = 6 dm3 etanu, y = 21 dm3 tlenu\nObjętość gazów w mieszaninie:\n𝑉etanu = 6 dm3 𝑉propanu = 8 dm3 - 6 dm3 = 2 dm3\n𝑉etanu\n𝑉propanu\n= 𝑛etanu\n𝑛propanu\n= 6\n2 = 3\n1 = 𝟑∶𝟏\nUwaga: Zastosowanie warunków normalnych do wyznaczenia objętości etanu i propanu\nw mieszaninie gazów należy uznać za błąd metody.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 18. (0-2)
Etan i propan w odpowiednich warunkach spalają się w tlenie zgodnie z równaniami reakcji:
2C2H6 + 7O2 → 4CO2 + 6H2O
C3H8 + 5O2 → 3CO2 + 4H2O
Oblicz, w jakim stosunku molowym zmieszano etan i propan, jeśli do całkowitego
spalenia 𝟖 𝐝𝐦𝟑 tej mieszaniny zużyto 𝟑𝟏 𝐝𝐦𝟑 tlenu. Objętości mieszaniny
węglowodorów i tlenu odnoszą się do identycznych warunków ciśnienia i temperatury.
Obliczenia:

","answer_text_html":"

Zadanie 18. (0-2)
Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej
wiedzy do rozwiązywania problemów.
Zdający:

\n
  1. wykorzystuje wiedzę i dostępne
\n

informacje do rozwiązywania problemów
chemicznych […];

\n
  1. wykonuje obliczenia dotyczące praw
\n

chemicznych.
I. Atomy, cząsteczki i stechiometria
chemiczna. Zdający:

\n
  1. stosuje pojęcia: […] mol […];
  2. dokonuje interpretacji jakościowej
\n

i ilościowej równania reakcji w ujęciu
molowym […], objętościowym (dla gazów);

\n
  1. wykonuje obliczenia […] dotyczące:
\n

liczby moli […] substratów i produktów
(stechiometria wzorów i równań
chemicznych), objętości gazów […] po
zmieszaniu substratów w stosunku
stechiometrycznym
i niestechiometrycznym.
Zasady oceniania
2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku
jako wielkości niemianowanej.
1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, ale:
● popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego
LUB
● podanie wyniku z jednostką
ALBO
1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, wykonanie poprawnych obliczeń prowadzących do
wyznaczenia poprawnych wartości objętości lub poprawnych wartości liczby moli
etanu i propanu w mieszaninie.
0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Przykładowe rozwiązanie
Dla reakcji przebiegających w fazie gazowej stosunek objętościowy jest równy stosunkowi
molowemu.
𝑥 - objętość etanu w dm3, y - objętość tlenu w dm3 potrzebna do spalenia 𝑥 dm3 etanu;
(8 - 𝑥) - objętość propanu w dm3,
(31 - y) - objętość tlenu w dm3 potrzebna do spalenia (8 - 𝑥) dm3 propanu
Dla obu reakcji są więc spełnione jednocześnie zależności:
{
2y = 7𝑥
31 - y = 40 - 5𝑥  𝑥 = 6 dm3 etanu, y = 21 dm3 tlenu
Objętość gazów w mieszaninie:
𝑉etanu = 6 dm3 𝑉propanu = 8 dm3 - 6 dm3 = 2 dm3
𝑉etanu
𝑉propanu
= 𝑛etanu
𝑛propanu
= 6
2 = 3
1 = 𝟑∶𝟏
Uwaga: Zastosowanie warunków normalnych do wyznaczenia objętości etanu i propanu
w mieszaninie gazów należy uznać za błąd metody.
Zasady oceniania rozwiązań zadań

","solutions":[]}