{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/17","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"17","points":3,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17. (0-3)\nMosiądze to stopy miedzi i cynku, w których zawartość cynku stanowi do 40 % masy stopu.\nBrąz cynowy to stop miedzi i cyny, w którym masa cyny nie przekracza 20 %.\nNa podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 2013.\nW celu identyfikacji pewnego stopu miedzi poddano analizie jego próbkę o masie 3,712 g,\nktórą roztworzono w kwasie azotowym(V). Otrzymany roztwór przeniesiono do kolby miarowej,\nuzupełniono wodą do 500 cm3 i wymieszano.\nZ tak otrzymanego roztworu pobrano pipetą 25,0 cm3, wprowadzono do kolby i dodano\nnadmiar wodnego roztworu jodku potasu. Zaszła reakcja chemiczna zilustrowana równaniem:\n2Cu2+ + 4l- → 2CuI + I2\nIlość wydzielonego jodu oznaczono metodą miareczkowania roztworem tiosiarczanu(VI) sodu\n(Na2S2O3). Przebiegła reakcja opisana równaniem:\nI2 + 2S2O3\n2- → 2l- + S4O6\n2-\nZużyto 17,80 cm3 wodnego roztworu tiosiarczanu(VI) sodu o stężeniu 0,1175 mol ∙ dm-3.\nOblicz, jaki procent masy badanego stopu stanowi miedź. Rozstrzygnij, czy ten stop\njest brązem czy mosiądzem.\nObliczenia:\nRozstrzygnięcie:\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17. (0-3)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\n1. Atomy, cząsteczki i stechiometria\nchemiczna. Zdający:\n1) stosuje pojęcie mola […];\n5) dokonuje interpretacji jakościowej\ni ilościowej równania reakcji w ujęciu\nmolowym […];\n6) wykonuje obliczenia […].\n5. Roztwory i reakcje zachodzące\nw roztworach wodnych. Zdający:\n2) wykonuje obliczenia […]\nz zastosowaniem pojęć stężenie procentowe\ni molowe.\nZasady oceniania\n3 pkt - zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi\nw zadaniu a szukaną zawartością miedzi w stopie, poprawne wykonanie obliczeń\ni podanie wyniku w procentach oraz napisanie poprawnego rozstrzygnięcia.\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi\nw zadaniu a szukaną zawartością miedzi w stopie, poprawne wykonanie obliczeń\ni podanie wyniku w procentach oraz błędne rozstrzygnięcie albo brak rozstrzygnięcia.\nALBO\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi\nw zadaniu a szukaną zawartością miedzi w stopie, poprawne wykonanie obliczeń, ale\nniepodanie wyniku w procentach (z błędną jednostką) oraz napisanie poprawnego\nrozstrzygnięcia.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi\na szukaną zawartością miedzi w stopie, ale popełnienie błędów rachunkowych\nprowadzących do błędnego wyniku liczbowego oraz niepoprawne rozstrzygnięcie\n(wskazanie brązu cynowego) albo brak rozstrzygnięcia.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nRozwiązanie\nLiczba moli tiosiarczanu: 𝑛1= 0,0178 dm3 ∙ 0,1175 mol ∙ dm-3 = 0,00209 mol\nLiczba moli wydzielonego jodu: 𝑛2= 0,5 ∙ 0,00209 mol = 0,001045 mol\nLiczba moli Cu w badanej próbce: 𝑛3 = 2 ∙ 0,001045 mol = 0,00209 mol\n25,0 cm3 - 0,00209 mol\n500 cm3 - 𝑥\n𝑥 = 0,0418 mol Cu w stopie\nMasa Cu w stopie: 𝑚 = 0,0418 mol ∙ 63,55 g ∙ mol-1 = 2,656 g\nZawartość procentowa miedzi w stopie: 𝑧 = 2,656 g : 3,712 g ∙ 100 % = 72 (%)\nRozstrzygnięcie: (Badany stop to) mosiądz.\nUwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.\nZa poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej\npoprawnej metody i poprawnych obliczeń.","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 17. (0-3)<br>Mosiądze to stopy miedzi i cynku, w których zawartość cynku stanowi do 40 % masy stopu.<br>Brąz cynowy to stop miedzi i cyny, w którym masa cyny nie przekracza 20 %.<br>Na podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 2013.<br>W celu identyfikacji pewnego stopu miedzi poddano analizie jego próbkę o masie 3,712 g,<br>którą roztworzono w kwasie azotowym(V). Otrzymany roztwór przeniesiono do kolby miarowej,<br>uzupełniono wodą do 500 cm3 i wymieszano.<br>Z tak otrzymanego roztworu pobrano pipetą 25,0 cm3, wprowadzono do kolby i dodano<br>nadmiar wodnego roztworu jodku potasu. Zaszła reakcja chemiczna zilustrowana równaniem:<br>2Cu2+ + 4l- → 2CuI + I2<br>Ilość wydzielonego jodu oznaczono metodą miareczkowania roztworem tiosiarczanu(VI) sodu<br>(Na2S2O3). Przebiegła reakcja opisana równaniem:<br>I2 + 2S2O3<br>2- → 2l- + S4O6<br>2-<br>Zużyto 17,80 cm3 wodnego roztworu tiosiarczanu(VI) sodu o stężeniu 0,1175 mol ∙ dm-3.<br>Oblicz, jaki procent masy badanego stopu stanowi miedź. Rozstrzygnij, czy ten stop<br>jest brązem czy mosiądzem.<br>Obliczenia:<br>Rozstrzygnięcie:<br>ECHP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 17. (0-3)<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej<br>wiedzy do rozwiązywania problemów.<br>III. Opanowanie czynności praktycznych.</p>\n<ol><li>Atomy, cząsteczki i stechiometria</li></ol>\n<p>chemiczna. Zdający:</p>\n<ol><li>stosuje pojęcie mola […];</li><li>dokonuje interpretacji jakościowej</li></ol>\n<p>i ilościowej równania reakcji w ujęciu<br>molowym […];</p>\n<ol><li>wykonuje obliczenia […].</li><li>Roztwory i reakcje zachodzące</li></ol>\n<p>w roztworach wodnych. Zdający:</p>\n<ol><li>wykonuje obliczenia […]</li></ol>\n<p>z zastosowaniem pojęć stężenie procentowe<br>i molowe.<br>Zasady oceniania<br>3 pkt - zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi<br>w zadaniu a szukaną zawartością miedzi w stopie, poprawne wykonanie obliczeń<br>i podanie wyniku w procentach oraz napisanie poprawnego rozstrzygnięcia.<br>2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi<br>w zadaniu a szukaną zawartością miedzi w stopie, poprawne wykonanie obliczeń<br>i podanie wyniku w procentach oraz błędne rozstrzygnięcie albo brak rozstrzygnięcia.<br>ALBO<br>2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi<br>w zadaniu a szukaną zawartością miedzi w stopie, poprawne wykonanie obliczeń, ale<br>niepodanie wyniku w procentach (z błędną jednostką) oraz napisanie poprawnego<br>rozstrzygnięcia.<br>1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi<br>a szukaną zawartością miedzi w stopie, ale popełnienie błędów rachunkowych<br>prowadzących do błędnego wyniku liczbowego oraz niepoprawne rozstrzygnięcie<br>(wskazanie brązu cynowego) albo brak rozstrzygnięcia.<br>0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>Rozwiązanie<br>Liczba moli tiosiarczanu: 𝑛1= 0,0178 dm3 ∙ 0,1175 mol ∙ dm-3 = 0,00209 mol<br>Liczba moli wydzielonego jodu: 𝑛2= 0,5 ∙ 0,00209 mol = 0,001045 mol<br>Liczba moli Cu w badanej próbce: 𝑛3 = 2 ∙ 0,001045 mol = 0,00209 mol<br>25,0 cm3 - 0,00209 mol<br>500 cm3 - 𝑥<br>𝑥 = 0,0418 mol Cu w stopie<br>Masa Cu w stopie: 𝑚 = 0,0418 mol ∙ 63,55 g ∙ mol-1 = 2,656 g<br>Zawartość procentowa miedzi w stopie: 𝑧 = 2,656 g : 3,712 g ∙ 100 % = 72 (%)<br>Rozstrzygnięcie: (Badany stop to) mosiądz.<br>Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.<br>Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej<br>poprawnej metody i poprawnych obliczeń.</p>","solutions":[]}