{"id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/19","paper_id":"chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"19","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19. (0-2)\nEtan i propan w odpowiednich warunkach spalają się w tlenie zgodnie z równaniami reakcji:\n2C2H6 + 7O2 → 4CO2 + 6H2O\nC3H8 + 5O2 → 3CO2 + 4H2O\nOblicz, w jakim stosunku molowym zmieszano etan i propan, jeśli do całkowitego\nspalenia 𝟖 𝐝𝐦𝟑 tej mieszaniny zużyto 𝟑𝟏 𝐝𝐦𝟑 tlenu. Objętości mieszaniny\nwęglowodorów i tlenu odnoszą się do identycznych warunków ciśnienia i temperatury.\nObliczenia:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n1. Atomy, cząsteczki i stechiometria\nchemiczna. Zdający:\n1) stosuje pojęcie mola […];\n5) dokonuje interpretacji jakościowej\ni ilościowej równania reakcji w ujęciu\nmolowym […];\n6) wykonuje obliczenia z uwzględnieniem\n[…] mola dotyczące: mas substratów\ni produktów (stechiometria wzorów\ni równań chemicznych), objętości gazów\n[…].\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku\njako wielkości niemianowanej.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, ale:\n● popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego\nLUB\n● podanie wyniku z jednostką\nALBO\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, wykonanie poprawnych obliczeń prowadzących do\nwyznaczenia poprawnych wartości objętości lub poprawnych wartości liczby moli\netanu i propanu w mieszaninie.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPrzykładowe rozwiązanie\nDla reakcji przebiegających w fazie gazowej stosunek objętościowy jest równy stosunkowi\nmolowemu.\n𝑥 - objętość etanu w dm3, y - objętość tlenu w dm3 potrzebna do spalenia 𝑥 dm3 etanu;\n(8 - 𝑥) - objętość propanu w dm3,\n(31 - y) - objętość tlenu w dm3 potrzebna do spalenia (8 - 𝑥) dm3 propanu\nDla obu reakcji są więc spełnione jednocześnie zależności:\n{\n2y = 7𝑥\n31 - y = 40 - 5𝑥  𝑥 = 6 dm3 etanu, y = 21 dm3 tlenu\nObjętość gazów w mieszaninie:\n𝑉etanu = 6 dm3 𝑉propanu = 8 dm3 - 6 dm3 = 2 dm3\n𝑉etanu\n𝑉propanu\n= 𝑛etanu\n𝑛propanu\n= 6\n2 = 3\n1 = 𝟑∶𝟏\nUwaga: Zastosowanie warunków normalnych do wyznaczenia objętości etanu i propanu\nw mieszaninie gazów należy uznać za błąd metody.","solution":null,"image":"img/chemia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 19. (0-2)<br>Etan i propan w odpowiednich warunkach spalają się w tlenie zgodnie z równaniami reakcji:<br>2C2H6 + 7O2 → 4CO2 + 6H2O<br>C3H8 + 5O2 → 3CO2 + 4H2O<br>Oblicz, w jakim stosunku molowym zmieszano etan i propan, jeśli do całkowitego<br>spalenia 𝟖 𝐝𝐦𝟑 tej mieszaniny zużyto 𝟑𝟏 𝐝𝐦𝟑 tlenu. Objętości mieszaniny<br>węglowodorów i tlenu odnoszą się do identycznych warunków ciśnienia i temperatury.<br>Obliczenia:</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 19. (0-2)<br>Wymaganie ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej<br>wiedzy do rozwiązywania problemów.</p>\n<ol><li>Atomy, cząsteczki i stechiometria</li></ol>\n<p>chemiczna. Zdający:</p>\n<ol><li>stosuje pojęcie mola […];</li><li>dokonuje interpretacji jakościowej</li></ol>\n<p>i ilościowej równania reakcji w ujęciu<br>molowym […];</p>\n<ol><li>wykonuje obliczenia z uwzględnieniem</li></ol>\n<p>[…] mola dotyczące: mas substratów<br>i produktów (stechiometria wzorów<br>i równań chemicznych), objętości gazów<br>[…].<br>Zasady oceniania<br>2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku<br>jako wielkości niemianowanej.<br>1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, ale:<br>● popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego<br>LUB<br>● podanie wyniku z jednostką<br>ALBO<br>1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, wykonanie poprawnych obliczeń prowadzących do<br>wyznaczenia poprawnych wartości objętości lub poprawnych wartości liczby moli<br>etanu i propanu w mieszaninie.<br>0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>Przykładowe rozwiązanie<br>Dla reakcji przebiegających w fazie gazowej stosunek objętościowy jest równy stosunkowi<br>molowemu.<br>𝑥 - objętość etanu w dm3, y - objętość tlenu w dm3 potrzebna do spalenia 𝑥 dm3 etanu;<br>(8 - 𝑥) - objętość propanu w dm3,<br>(31 - y) - objętość tlenu w dm3 potrzebna do spalenia (8 - 𝑥) dm3 propanu<br>Dla obu reakcji są więc spełnione jednocześnie zależności:<br>{<br>2y = 7𝑥<br>31 - y = 40 - 5𝑥  𝑥 = 6 dm3 etanu, y = 21 dm3 tlenu<br>Objętość gazów w mieszaninie:<br>𝑉etanu = 6 dm3 𝑉propanu = 8 dm3 - 6 dm3 = 2 dm3<br>𝑉etanu<br>𝑉propanu<br>= 𝑛etanu<br>𝑛propanu<br>= 6<br>2 = 3<br>1 = 𝟑∶𝟏<br>Uwaga: Zastosowanie warunków normalnych do wyznaczenia objętości etanu i propanu<br>w mieszaninie gazów należy uznać za błąd metody.</p>","solutions":[]}