{"id":"chemia-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/22","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"22","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22. (0-1)\nPrzeprowadzono dwie reakcje: propan-2-onu oraz butan-2-onu - każda z borowodorkiem\nsodu. W jednej z tych przemian otrzymano mieszaninę enancjomerów.\nRozstrzygnij, w której reakcji - z propan-2-onem czy z butan-2-onem - otrzymano\nmieszaninę enancjomerów. Odpowiedź uzasadnij.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\n21.\n0-1\n22.\n0-1\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) pozyskuje i przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n4) wskazuje na związek między\nwłaściwościami substancji a ich budową\nchemiczną;\n6) stosuje poprawną terminologię.\nXII. Wstęp do chemii organicznej. Zdający:\n5) wyjaśnia zjawisko izomerii optycznej;\nwskazuje centrum stereogeniczne\n(asymetryczny atom węgla) […]; ocenia, czy\ncząsteczka […] jest chiralna.\nXIV. Hydroksylowe pochodne\nwęglowodorów - alkohole i fenole. Zdający:\n1) […]; wskazuje wzory alkoholi pierwszo-,\ndrugo-, i trzeciorzędowych.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie rozstrzygnięcia i poprawne napisanie uzasadnienia.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nRozstrzygnięcie: z butan-2-onem\nPrzykładowe uzasadnienia:\n• (Tylko) W reakcji z butan-2-onem otrzymano alkohol, który ma asymetryczny atom\nwęgla (centrum stereogeniczne).\nALBO\n• (Tylko) W reakcji z tym ketonem otrzymano alkohol, w którym atom węgla\no hybrydyzacji sp3 ma cztery różne podstawniki.\nALBO\n• W reakcji z propan-2-onem otrzymany alkohol nie będzie miał asymetrycznego atomu\nwęgla (centrum stereogenicznego).\nUwaga 1.: Odpowiedź zdającego odnosząca się wyłącznie do budowy cząsteczki ketonu jest\nniewystarczająca.\nUwaga 2.: Odpowiedź, w której zdający wskaże, że produkt reakcji butan-2-onu jest\nzwiązkiem czynnym optycznie albo że cząsteczki tego produktu są chiralne, jest\nniewystarczająca.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"Odpowiedź: **Rozstrzygnięcie**: mieszanina enancjomerów powstaje w reakcji z **butan-2-onem**. **Uzasadnienie**: **Propan-2-on** (aceton) → propan-2-ol: - Substrat: CH₃-CO-CH₃. - Produkt: CH₃-CH(OH)-CH₃ = 2-propanol. - Atom C₂ (z OH) jest połączony z: **CH₃, CH₃, H, OH** = ma **dwa identyczne podstawniki** (2 × CH₃) → **NIE jest centrum chiralności** → produkt **NIE** ma enancjomerów (jest **achiralny**). **Butan-2-on** → butan-2-ol: - Substrat: CH₃-CO-CH₂-CH₃. - Produkt: CH₃-CH(OH)-CH₂-CH₃ = 2-butanol. - Atom C₂ (z OH) jest połączony z: **CH₃, C₂H₅ (CH₂CH₃), H, OH** = **wszystkie 4 podstawniki różne** → **centrum chiralności (asymetryczny atom C)** → produkt ma **2 enancjomery** (R i S). **NaBH₄** jest **niechiralnym** reduktorem → atakuje grupę C=O z **obu stron** z równym prawdopodobieństwem → powstaje **mieszanina racemiczna 1:1** (50% R + 50% S). W przypadku **butan-2-onu** → mieszanina enancjomerów (R)-butan-2-ol + (S)-butan-2-ol w stosunku 1:1. W przypadku **propan-2-onu** → tylko jeden produkt (achiralny), bez enancjomerów.\n\nStrona arkusza CKE z trescia zadania\n\nKlucz pojęciowy — chiralność i enancjomery\n\nChiralność = cząsteczka nie nakłada się ze swoim lustrzanym odbiciem.\n\nStereocentrum (chiralny atom C) = atom C połączony z 4 różnymi podstawnikami.\n\nEnancjomery = pary chiralnych cząsteczek, lustrzane odbicia, nieidentyczne. Mają takie same właściwości fizyczne (T_topnienia, T_wrzenia, gęstość) ALE:\n- Skręcają płaszczyznę światła spolaryzowanego w przeciwnych kierunkach (R: + dextro lub - lewo; S: vice versa).\n- Reakcje z chiralnymi cząsteczkami mogą być różne (np. enzymy działają na 1 enancjomer).\n\nRacemat = mieszanina 50:50 enancjomerów R i S. Nie skręca światła (efekty się znoszą).\n\nAnaliza: propan-2-ol vs butan-2-ol\n\nPropan-2-ol (CH₃-CH(OH)-CH₃):\n- C₂ (z OH): otoczony CH₃, CH₃, H, OH.\n- 2 identyczne podstawniki (CH₃) → NIE chiralny → achiralny.\n- Brak enancjomerów.\n\nButan-2-ol (CH₃-CH(OH)-CH₂-CH₃):\n- C₂ (z OH): otoczony CH₃ (mała grupa), CH₂CH₃ (większa), H, OH.\n- 4 różne podstawniki → C₂ jest stereocentrum → chiralny.\n- 2 enancjomery: (R)-butan-2-ol i (S)-butan-2-ol.\n\nMechanizm: niechiralny NaBH₄ daje racemat\n\nNaBH₄ = mała symetryczna cząsteczka (tetraedr) → niechiralna.\n\nAtak na C grupy C=O: hydrydek (H⁻) z BH₄⁻ atakuje C z dwóch stron (od góry lub od dołu płaszczyzny C=O) z równym prawdopodobieństwem.\n\nWynik: produkty (R) i (S) powstają w stosunku 1:1 (racemat).\n\nSumaryczne skręcenie światła = 0 (racemat nieoptycznie czynny).\n\nMechanizm: jak otrzymać czysty enancjomer?\n\nSposoby otrzymywania jednego enancjomera:\n- Synteza asymetryczna (chiralne reduktory, np. BINAL-H, Corey CBS).\n- Enzymy (dehydrogenazy bakteryjne) — biologicznie chiralne.\n- Rozdział racematu (resolution): krystalizacja diastereomerów, chromatografia chiralna.\n- Chiral pool synteza z naturalnych chiralnych substratów (cukry, aminokwasy).\n\nKlucz pojęciowy — znaczenie enancjomerii w farmacji\n\n90% leków to chiralne związki. Często tylko 1 enancjomer jest aktywny:\n\nLek | Aktywny enancjomer | Nieaktywny\nIbuprofen | (S) = aktywny przeciwzapalny | (R) — nieaktywny\nThalidomid (Contergan) | (R) = sedatyw | (S) = teratogeniczny (deformacje płodu!)\nLewotyroksyna (T4) | (S, L) = naturalna, aktywna | (R, D) — nieaktywna\nPenicylina | tylko (D) - aktywna | (L) - nieaktywna\n\nTragedia Thalidomidu (lata 60.) — racemat sprzedawany jako lek na poranne nudności w ciąży. (S)-enancjomer powodował malformacje płodu. ~10 000 dzieci urodzonych z deformacjami. Lekcja: enancjomery mogą być drastycznie różne w działaniu biologicznym.\n\nPunktacja CKE\n\n- 22. 1 pkt — butan-2-on + uzasadnienie odwołujące się do stereocentrum (4 różne grupy).\n\nPo co to umieć\n\nChiralność w naturze:\n- Cukry — w naturze prawie wyłącznie D-cukry (D-glukoza, D-fruktoza).\n- Aminokwasy — w naturze prawie wyłącznie L-aminokwasy (poza glicyną, niechiralną).\n- DNA — prawoskrętna helisa (forma B-DNA).\n\nOrigin of homochirality = niewyjaśniony problem biochemii. Dlaczego życie wybrało D-cukry + L-aminokwasy? Teorie: katalityczne meteoryty, polaryzacja kosmiczna, autokataliza.\n\nChiralność w przemyśle farmaceutycznym:\n- FDA wymaga osobnego testowania każdego enancjomera dla nowych leków.\n- Synteza asymetryczna = Nobel 2001 (Knowles, Noyori, Sharpless).\n- Enzymy w syntezie = \"green chemistry\", stosowane w produkcji leków.\n\nChiralne katalizatory:\n- BINAP (Noyori, asymetryczne uwodornianie) — Nobel 2001.\n- Sharpless asymetryczne epoksydowanie olefin (R/S diastereomery).\n- Kataliza enzymatyczna w syntezie statyn, antybiotyków.\n\nTest polariskopowy — prosty sposób identyfikacji chiralnych związków: jeśli substancja skręca polarisację, jest chiralna i nie jest racematem.\n\nTypowy błąd: Pułapka — niewłaściwa identyfikacja centrum chiralności. **Stereo-centrum (chiralny C)** = C połączony z **4 różnymi** podstawnikami. Klucz: porównaj **wszystkie 4** grupy wokół C. Pułapka — pomylenie kierunku. Aceton (CH₃-CO-CH₃) ma **symetrię** wokół C=O → po redukcji centrum C ma dwa identyczne CH₃ → **brak** chiralności. Butan-2-on (CH₃-CO-CH₂CH₃) ma **asymetrię** → po redukcji 4 różne grupy → chiralność. Pułapka — racemiczna mieszanina. NaBH₄ niechiralny → R:S = 1:1 (racemat). Chiralny reduktor (np. enzym, BINAL-H) → preferencja jednej formy.","image":"img/chemia-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":"chemia organiczna, stereochemia, chiralność, enancjomery, ketony, butan-2-on, propan-2-on","page_from":26,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 22. (0-1)<br>Przeprowadzono dwie reakcje: propan-2-onu oraz butan-2-onu - każda z borowodorkiem<br>sodu. W jednej z tych przemian otrzymano mieszaninę enancjomerów.<br>Rozstrzygnij, w której reakcji - z propan-2-onem czy z butan-2-onem - otrzymano<br>mieszaninę enancjomerów. Odpowiedź uzasadnij.<br>Rozstrzygnięcie:<br>Uzasadnienie:<br>21.<br>0-1<br>22.<br>0-1<br>MCHP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 22. (0-1)<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie<br>informacji. Zdający:</p>\n<ol><li>pozyskuje i przetwarza informacje</li></ol>\n<p>z różnorodnych źródeł.<br>II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej<br>wiedzy do rozwiązywania problemów.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>wskazuje na związek między</li></ol>\n<p>właściwościami substancji a ich budową<br>chemiczną;</p>\n<ol><li>stosuje poprawną terminologię.</li></ol>\n<p>XII. Wstęp do chemii organicznej. Zdający:</p>\n<ol><li>wyjaśnia zjawisko izomerii optycznej;</li></ol>\n<p>wskazuje centrum stereogeniczne<br>(asymetryczny atom węgla) […]; ocenia, czy<br>cząsteczka […] jest chiralna.<br>XIV. Hydroksylowe pochodne<br>węglowodorów - alkohole i fenole. Zdający:</p>\n<ol><li>[…]; wskazuje wzory alkoholi pierwszo-,</li></ol>\n<p>drugo-, i trzeciorzędowych.<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawne napisanie rozstrzygnięcia i poprawne napisanie uzasadnienia.<br>0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.<br>Przykładowe rozwiązania<br>Rozstrzygnięcie: z butan-2-onem<br>Przykładowe uzasadnienia:<br>• (Tylko) W reakcji z butan-2-onem otrzymano alkohol, który ma asymetryczny atom<br>węgla (centrum stereogeniczne).<br>ALBO<br>• (Tylko) W reakcji z tym ketonem otrzymano alkohol, w którym atom węgla<br>o hybrydyzacji sp3 ma cztery różne podstawniki.<br>ALBO<br>• W reakcji z propan-2-onem otrzymany alkohol nie będzie miał asymetrycznego atomu<br>węgla (centrum stereogenicznego).<br>Uwaga 1.: Odpowiedź zdającego odnosząca się wyłącznie do budowy cząsteczki ketonu jest<br>niewystarczająca.<br>Uwaga 2.: Odpowiedź, w której zdający wskaże, że produkt reakcji butan-2-onu jest<br>związkiem czynnym optycznie albo że cząsteczki tego produktu są chiralne, jest<br>niewystarczająca.<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>Odpowiedź: <strong>Rozstrzygnięcie</strong>: mieszanina enancjomerów powstaje w reakcji z <strong>butan-2-onem</strong>. <strong>Uzasadnienie</strong>: <strong>Propan-2-on</strong> (aceton) → propan-2-ol: - Substrat: CH₃-CO-CH₃. - Produkt: CH₃-CH(OH)-CH₃ = 2-propanol. - Atom C₂ (z OH) jest połączony z: <strong>CH₃, CH₃, H, OH</strong> = ma <strong>dwa identyczne podstawniki</strong> (2 × CH₃) → <strong>NIE jest centrum chiralności</strong> → produkt <strong>NIE</strong> ma enancjomerów (jest <strong>achiralny</strong>). <strong>Butan-2-on</strong> → butan-2-ol: - Substrat: CH₃-CO-CH₂-CH₃. - Produkt: CH₃-CH(OH)-CH₂-CH₃ = 2-butanol. - Atom C₂ (z OH) jest połączony z: <strong>CH₃, C₂H₅ (CH₂CH₃), H, OH</strong> = <strong>wszystkie 4 podstawniki różne</strong> → <strong>centrum chiralności (asymetryczny atom C)</strong> → produkt ma <strong>2 enancjomery</strong> (R i S). <strong>NaBH₄</strong> jest <strong>niechiralnym</strong> reduktorem → atakuje grupę C=O z <strong>obu stron</strong> z równym prawdopodobieństwem → powstaje <strong>mieszanina racemiczna 1:1</strong> (50% R + 50% S). W przypadku <strong>butan-2-onu</strong> → mieszanina enancjomerów (R)-butan-2-ol + (S)-butan-2-ol w stosunku 1:1. W przypadku <strong>propan-2-onu</strong> → tylko jeden produkt (achiralny), bez enancjomerów.</p>\n<p>Strona arkusza CKE z trescia zadania</p>\n<p>Klucz pojęciowy — chiralność i enancjomery</p>\n<p>Chiralność = cząsteczka nie nakłada się ze swoim lustrzanym odbiciem.</p>\n<p>Stereocentrum (chiralny atom C) = atom C połączony z 4 różnymi podstawnikami.</p>\n<p>Enancjomery = pary chiralnych cząsteczek, lustrzane odbicia, nieidentyczne. Mają takie same właściwości fizyczne (T_topnienia, T_wrzenia, gęstość) ALE:</p>\n<ul><li>Skręcają płaszczyznę światła spolaryzowanego w przeciwnych kierunkach (R: + dextro lub - lewo; S: vice versa).</li><li>Reakcje z chiralnymi cząsteczkami mogą być różne (np. enzymy działają na 1 enancjomer).</li></ul>\n<p>Racemat = mieszanina 50:50 enancjomerów R i S. Nie skręca światła (efekty się znoszą).</p>\n<p>Analiza: propan-2-ol vs butan-2-ol</p>\n<p>Propan-2-ol (CH₃-CH(OH)-CH₃):</p>\n<ul><li>C₂ (z OH): otoczony CH₃, CH₃, H, OH.</li><li>2 identyczne podstawniki (CH₃) → NIE chiralny → achiralny.</li><li>Brak enancjomerów.</li></ul>\n<p>Butan-2-ol (CH₃-CH(OH)-CH₂-CH₃):</p>\n<ul><li>C₂ (z OH): otoczony CH₃ (mała grupa), CH₂CH₃ (większa), H, OH.</li><li>4 różne podstawniki → C₂ jest stereocentrum → chiralny.</li><li>2 enancjomery: (R)-butan-2-ol i (S)-butan-2-ol.</li></ul>\n<p>Mechanizm: niechiralny NaBH₄ daje racemat</p>\n<p>NaBH₄ = mała symetryczna cząsteczka (tetraedr) → niechiralna.</p>\n<p>Atak na C grupy C=O: hydrydek (H⁻) z BH₄⁻ atakuje C z dwóch stron (od góry lub od dołu płaszczyzny C=O) z równym prawdopodobieństwem.</p>\n<p>Wynik: produkty (R) i (S) powstają w stosunku 1:1 (racemat).</p>\n<p>Sumaryczne skręcenie światła = 0 (racemat nieoptycznie czynny).</p>\n<p>Mechanizm: jak otrzymać czysty enancjomer?</p>\n<p>Sposoby otrzymywania jednego enancjomera:</p>\n<ul><li>Synteza asymetryczna (chiralne reduktory, np. BINAL-H, Corey CBS).</li><li>Enzymy (dehydrogenazy bakteryjne) — biologicznie chiralne.</li><li>Rozdział racematu (resolution): krystalizacja diastereomerów, chromatografia chiralna.</li><li>Chiral pool synteza z naturalnych chiralnych substratów (cukry, aminokwasy).</li></ul>\n<p>Klucz pojęciowy — znaczenie enancjomerii w farmacji</p>\n<p>90% leków to chiralne związki. Często tylko 1 enancjomer jest aktywny:</p>\n<p>Lek | Aktywny enancjomer | Nieaktywny<br>Ibuprofen | (S) = aktywny przeciwzapalny | (R) — nieaktywny<br>Thalidomid (Contergan) | (R) = sedatyw | (S) = teratogeniczny (deformacje płodu!)<br>Lewotyroksyna (T4) | (S, L) = naturalna, aktywna | (R, D) — nieaktywna<br>Penicylina | tylko (D) - aktywna | (L) - nieaktywna</p>\n<p>Tragedia Thalidomidu (lata 60.) — racemat sprzedawany jako lek na poranne nudności w ciąży. (S)-enancjomer powodował malformacje płodu. ~10 000 dzieci urodzonych z deformacjami. Lekcja: enancjomery mogą być drastycznie różne w działaniu biologicznym.</p>\n<p>Punktacja CKE</p>\n<ul><li>22. 1 pkt — butan-2-on + uzasadnienie odwołujące się do stereocentrum (4 różne grupy).</li></ul>\n<p>Po co to umieć</p>\n<p>Chiralność w naturze:</p>\n<ul><li>Cukry — w naturze prawie wyłącznie D-cukry (D-glukoza, D-fruktoza).</li><li>Aminokwasy — w naturze prawie wyłącznie L-aminokwasy (poza glicyną, niechiralną).</li><li>DNA — prawoskrętna helisa (forma B-DNA).</li></ul>\n<p>Origin of homochirality = niewyjaśniony problem biochemii. Dlaczego życie wybrało D-cukry + L-aminokwasy? Teorie: katalityczne meteoryty, polaryzacja kosmiczna, autokataliza.</p>\n<p>Chiralność w przemyśle farmaceutycznym:</p>\n<ul><li>FDA wymaga osobnego testowania każdego enancjomera dla nowych leków.</li><li>Synteza asymetryczna = Nobel 2001 (Knowles, Noyori, Sharpless).</li><li>Enzymy w syntezie = &quot;green chemistry&quot;, stosowane w produkcji leków.</li></ul>\n<p>Chiralne katalizatory:</p>\n<ul><li>BINAP (Noyori, asymetryczne uwodornianie) — Nobel 2001.</li><li>Sharpless asymetryczne epoksydowanie olefin (R/S diastereomery).</li><li>Kataliza enzymatyczna w syntezie statyn, antybiotyków.</li></ul>\n<p>Test polariskopowy — prosty sposób identyfikacji chiralnych związków: jeśli substancja skręca polarisację, jest chiralna i nie jest racematem.</p>\n<p>Typowy błąd: Pułapka — niewłaściwa identyfikacja centrum chiralności. <strong>Stereo-centrum (chiralny C)</strong> = C połączony z <strong>4 różnymi</strong> podstawnikami. Klucz: porównaj <strong>wszystkie 4</strong> grupy wokół C. Pułapka — pomylenie kierunku. Aceton (CH₃-CO-CH₃) ma <strong>symetrię</strong> wokół C=O → po redukcji centrum C ma dwa identyczne CH₃ → <strong>brak</strong> chiralności. Butan-2-on (CH₃-CO-CH₂CH₃) ma <strong>asymetrię</strong> → po redukcji 4 różne grupy → chiralność. Pułapka — racemiczna mieszanina. NaBH₄ niechiralny → R:S = 1:1 (racemat). Chiralny reduktor (np. enzym, BINAL-H) → preferencja jednej formy.</p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>Rozstrzygnięcie: z butan-2-onem.</strong></p>\n<p><strong>Uzasadnienie:</strong> W reakcji z butan-2-onem otrzymano alkohol - butan-2-ol \\(\\ce{CH3-CH(OH)-CH2-CH3}\\), w którym atom węgla z grupą OH ma cztery RÓŻNE podstawniki (\\(\\ce{CH3}\\), \\(\\ce{C2H5}\\), OH, H) → jest to <strong>asymetryczny atom węgla (centrum stereogeniczne)</strong> → cząsteczka jest chiralna i powstaje jako mieszanina dwóch enancjomerów.</p>\n<h4>Sposób 1 - Analiza struktury produktów</h4>\n<p><strong>Reakcja 1: propan-2-on + NaBH₄</strong><br>\\[\\ce{CH3-CO-CH3} \\xrightarrow{\\ce{NaBH4}} \\ce{CH3-CH(OH)-CH3}\\] (propan-2-ol)</p>\n<p>Atom C z grupą OH ma podstawniki: CH₃, CH₃, OH, H. <strong>Dwa identyczne (CH₃)</strong> → BRAK centrum stereogenicznego → cząsteczka NIE jest chiralna. Brak enancjomerów.</p>\n<p><strong>Reakcja 2: butan-2-on + NaBH₄</strong><br>\\[\\ce{CH3-CO-CH2-CH3} \\xrightarrow{\\ce{NaBH4}} \\ce{CH3-CH(OH)-CH2-CH3}\\] (butan-2-ol)</p>\n<p>Atom C z grupą OH ma podstawniki: CH₃, CH₂CH₃ (etyl), OH, H. <strong>Wszystkie cztery RÓŻNE</strong> → centrum stereogeniczne → cząsteczka chiralna → mieszanina dwóch enancjomerów (R i S w równych ilościach - racemat).</p>\n<h4>Sposób 2 - Reguła ogólna</h4>\n<p><strong>Centrum stereogeniczne</strong> = atom C połączony z 4 RÓŻNYMI grupami. NaBH₄ atakuje grupę C=O ketonu z dwóch stron z równym prawdopodobieństwem → racemat.</p>\n<p>Keton symetryczny (np. propan-2-on) → produkt achiralny.<br>Keton niesymetryczny (np. butan-2-on) → produkt chiralny → racemat.</p>\n<h4>Wzory z karty CKE</h4>\n<p>Nie używamy konkretnych wartości. Klasyfikacja stereochemiczna z chemii organicznej (poziom rozszerzony).</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Klucz CKE: NIEWYSTARCZAJĄCE odpowiedzi to: &quot;Tylko&quot; wskazanie struktury KETONU (musi być o produkcie alkoholu), &quot;chiralny&quot; bez mówienia o asymetrycznym C, &quot;czynny optycznie&quot; bez wyjaśnienia.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Mieszanina enancjomerów = racemat = NIEczynna optycznie (mimo że poszczególne enancjomery są czynne).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Częsty błąd - wybór propan-2-on, bo &quot;keton mniej symetryczny&quot;. Mylna intuicja - sprawdź PRODUKT, nie substrat.</blockquote>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<p>Zadanie za 0-1 pkt.</p>\n<ul><li><strong>1 pkt</strong> - poprawne rozstrzygniecie (z butan-2-onem) i poprawne uzasadnienie (produkt ma asymetryczny atom wegla / centrum stereogeniczne).</li><li><strong>0 pkt</strong> - odpowiedz niespelniajaca kryterium albo brak odpowiedzi.</li></ul>\n<p>Uwaga CKE: odpowiedz odnoszaca sie wylacznie do budowy ketonu albo wskazujaca tylko, ze produkt jest czynny optycznie/chiralny, jest niewystarczajaca.</p>"}]}