{"id":"chemia-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/6","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"6","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (0-1)\nUczniowie wykonali dwuetapowe doświadczenie, którego celem było otrzymanie czystego\ntlenku miedzi(II). W pierwszym etapie strącili wodorotlenek miedzi(II), a w drugim etapie\nprzeprowadzili jego rozkład termiczny w łaźni wodnej. Następnie uzyskaną mieszaninę\nprzesączyli, żeby wyodrębnić stały produkt.\nNa poniższym schemacie przedstawiono pierwszy etap doświadczenia.\nRozstrzygnij, w której probówce (I czy II) otrzymano osad tylko tlenku metalu.\nOdpowiedź uzasadnij.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n1) opisuje właściwości substancji i wyjaśnia\nprzebieg procesów chemicznych;\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\nZdający:\n2) projektuje […] doświadczenia chemiczne\n[…], formułuje obserwacje, wnioski oraz\nwyjaśnienia.\nVII. Systematyka związków\nnieorganicznych. Zdający:\n3) pisze równania reakcji otrzymywania\ntlenków pierwiastków o liczbach atomowej\nod 1 do 30 ([…] rozkład […] wodorotlenków,\nnp. Cu(OH)2);\n7) projektuje i przeprowadza doświadczenie\npozwalające otrzymać różnymi metodami:\nwodorotlenki […] i sole […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie rozstrzygnięcia oraz poprawne napisanie uzasadnienia\nzawierającego porównanie procesów zachodzących w probówkach I i II albo opis\nprzebiegu reakcji zachodzących w probówce II.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nRozstrzygnięcie: (W probówce) I\nPrzykładowe uzasadnienia:\n• W probówce II (w wyniku reakcji soli z wodorotlenkiem baru) powstanie mieszanina\nosadów dwóch substancji (Cu(OH)2 i BaSO4).\nALBO\n• W drugim doświadczeniu obok CuO otrzymuje się nierozpuszczalny w wodzie BaSO4.\nALBO\n• W probówce I powstał osad jednej substancji, a w probówce II - osad dwóch substancji.\nALBO\n• W probówce II powstał dodatkowo osad BaSO4.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nUwaga: Stwierdzenie, że „BaCl2 jest rozpuszczalny w wodzie, a BaSO4 jest trudno\nrozpuszczalny” - bez odwołania się do procesów zachodzących w probówkach -\njest niewystarczające.","solution":"Odpowiedź: **Rozstrzygnięcie**: **Probówka I** (z CuCl₂). **Uzasadnienie**: **Probówka I — reakcje**: - Strącanie: Ba(OH)₂ + CuCl₂ → **Cu(OH)₂↓** (osad niebieskoniebieski) + BaCl₂ (rozpuszczalny). - Rozkład termiczny: Cu(OH)₂ → **CuO** + H₂O. - **Po przesączeniu**: osad = **tylko CuO** (BaCl₂ pozostaje w roztworze rozpuszczony). **Probówka II — reakcje**: - Strącanie: Ba(OH)₂ + CuSO₄ → **Cu(OH)₂↓** + **BaSO₄↓** (BaSO₄ **NIErozpuszczalny w wodzie**!). - Rozkład termiczny: Cu(OH)₂ → CuO + H₂O. BaSO₄ **NIE** ulega rozkładowi termicznemu w łaźni wodnej (T~100°C, za niska). - **Po przesączeniu**: osad = **CuO + BaSO₄** → mieszanina, NIE tylko tlenek metalu. **Kluczowa różnica**: chlorek baru BaCl₂ jest **rozpuszczalny** w wodzie i przy przesączaniu zostaje w przesączu. Siarczan baru BaSO₄ jest **praktycznie nierozpuszczalny** (Ksp ≈ 1·10⁻¹⁰) i strąca się jako biały osad. Stąd **tylko probówka I** daje czysty CuO po opisanej procedurze.\n\nStrona arkusza CKE z trescia zadania\n\nKlucz pojęciowy — rozpuszczalność soli baru\n\nSól | Rozpuszczalność | Uwaga\nBaCl₂ | Rozpuszczalna (~36 g/100 g H₂O) | Trujący — kation Ba²⁺\nBaBr₂ | Rozpuszczalna | —\nBa(NO₃)₂ | Rozpuszczalna | —\nBa(OH)₂ | Słabo rozpuszczalna (silna zasada) | Stosowana w analizie\nBaCO₃ | Praktycznie nierozpuszczalna | Występuje jako witeryt\nBaSO₄ | Praktycznie nierozpuszczalna (Ksp = 1·10⁻¹⁰) | Stosowana w radiologii (kontrast RTG)\nBaCrO₄ | Nierozpuszczalna | Żółty osad\n\nKlucz: chlorki, bromki, azotany baru = rozpuszczalne. Siarczany, węglany, chromiany = NIErozpuszczalne.\n\nMechanizm: dlaczego I dało czysty CuO?\n\nProbówka I — reakcja strąceniowa:\n- Cu²⁺ + 2 OH⁻ → Cu(OH)₂↓ (niebieski osad).\n- Ba²⁺ + 2 Cl⁻ (rozpuszczone w roztworze, brak strącenia).\n\nRozkład termiczny w łaźni wodnej (~100°C):\n- Cu(OH)₂ → CuO + H₂O (T~80-100°C). Niebieski Cu(OH)₂ → czarny CuO.\n\nPrzesączanie:\n- Osad na sączku = CuO (czysty).\n- Przesącz = BaCl₂(aq) (rozpuszczone).\n\nWynik: osad to TYLKO tlenek metalu (CuO). ✓\n\nMechanizm: dlaczego II NIE dało czystego CuO?\n\nProbówka II — strącanie podwójne:\n- Cu²⁺ + 2 OH⁻ → Cu(OH)₂↓ (niebieski osad).\n- Ba²⁺ + SO₄²⁻ → BaSO₄↓ (biały osad, nierozpuszczalny, Ksp~10⁻¹⁰).\n\nRozkład termiczny w łaźni wodnej:\n- Cu(OH)₂ → CuO ✓.\n- BaSO₄ — NIE rozkłada się w 100°C (stabilny do &gt;1000°C).\n\nPrzesączanie:\n- Osad na sączku = CuO + BaSO₄ (mieszanina dwóch ciał stałych).\n- Przesącz = czysta woda (z H₂O z rozkładu).\n\nWynik: osad to mieszanina tlenku metalu + siarczanu — NIE czysty CuO. ✗\n\nTabela rozpuszczalności (klucz)\n\nPraktyczne reguły rozpuszczalności w wodzie:\n\nAnion | Rozpuszczalne | Nierozpuszczalne\nNO₃⁻ | Wszystkie | —\nCH₃COO⁻ | Wszystkie | —\nCl⁻, Br⁻, I⁻ | Większość | AgX, Hg₂X₂, PbX₂\nSO₄²⁻ | Większość | BaSO₄, SrSO₄, PbSO₄, CaSO₄ (słabo)\nS²⁻, OH⁻, CO₃²⁻, PO₄³⁻ | Tylko z metalami alkalicznymi + NH₄⁺ | Większość\n\nKlucz dla zadania: BaSO₄ to klasyczny nierozpuszczalny siarczan. Każdy chemik to wie — wykorzystywany jako standard rentgenowski w żołądku (białe zawiesiny doustne).\n\nPunktacja CKE\n\n- 6. 1 pkt — wskazanie probówki I + uzasadnienie odwołujące się do nierozpuszczalności BaSO₄.\n\nPo co to umieć\n\nTablica rozpuszczalności — klucz analizy jakościowej:\n- Trzeba znać na pamięć — większość zadań CKE z chemii nieorganicznej tego wymaga.\n- W laboratorium chemicznym — codzienne stosowanie.\n\nSynteza tlenków metali — często wieloetapowa:\n- Cu(OH)₂ → CuO (T~100°C).\n- Mg(OH)₂ → MgO (T~350°C).\n- Al(OH)₃ → Al₂O₃ (T~500°C).\n- Fe(OH)₃ → Fe₂O₃ (T~200°C).\n\nBaSO₄ w medycynie:\n- Doustne = kontrast RTG dla przewodu pokarmowego.\n- Bezpieczne mimo toksyczności Ba²⁺ — bo nie ulega rozpuszczeniu, więc nie wchłania się przez nabłonek.\n- Po RTG wydalany w stolcu.\n\nReakcje strąceniowe — zastosowania:\n- Oczyszczanie wody — usuwanie żelaza, manganu, fosforanów (strącenia).\n- Galwanotechnika — strącanie wodorotlenków metali.\n- Analiza jakościowa — identyfikacja jonów po kolorze osadu.\n\nKlasyczna analiza kationów (Fresenius):\n- Grupa I (Ag⁺, Pb²⁺): strąca z HCl.\n- Grupa II (Cu²⁺, Hg²⁺): strąca z H₂S w środowisku kwaśnym.\n- Grupa III (Fe³⁺, Al³⁺): strąca z H₂S w buforze amonowym.\n- Grupa IV (Ca²⁺, Ba²⁺): strąca z (NH₄)₂CO₃.\n- Grupa V (Na⁺, K⁺, NH₄⁺): nie strąca — identyfikuje płomieniem.\n\nTypowy błąd: Pułapka — niezauważenie nierozpuszczalności BaSO₄. **BaSO₄ jest praktycznie nierozpuszczalny** — to wyjątek wśród soli baru. BaCl₂, Ba(NO₃)₂, Ba(OH)₂ są rozpuszczalne; BaSO₄ — nie. Pułapka — założenie, że rozkład termiczny rozłoży też BaSO₄. **NIE** — BaSO₄ jest stabilny do bardzo wysokich T (>1000°C). W łaźni wodnej (~100°C) tylko Cu(OH)₂ się rozkłada. Pułapka — odpowiedź \"obie probówki\" lub \"II\". Klucz: w I powstaje tylko CuO (BaCl₂ w przesączu); w II powstaje CuO + BaSO₄ (oba w osadzie).","image":"img/chemia-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":"chemia nieorganiczna, sole, wodorotlenki, strącanie, rozpuszczalność, BaSO4, CuO","page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 6. (0-1)<br>Uczniowie wykonali dwuetapowe doświadczenie, którego celem było otrzymanie czystego<br>tlenku miedzi(II). W pierwszym etapie strącili wodorotlenek miedzi(II), a w drugim etapie<br>przeprowadzili jego rozkład termiczny w łaźni wodnej. Następnie uzyskaną mieszaninę<br>przesączyli, żeby wyodrębnić stały produkt.<br>Na poniższym schemacie przedstawiono pierwszy etap doświadczenia.<br>Rozstrzygnij, w której probówce (I czy II) otrzymano osad tylko tlenku metalu.<br>Odpowiedź uzasadnij.<br>Rozstrzygnięcie:<br>Uzasadnienie:</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 6. (0-1)<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej<br>wiedzy do rozwiązywania problemów.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>opisuje właściwości substancji i wyjaśnia</li></ol>\n<p>przebieg procesów chemicznych;</p>\n<ol><li>wykorzystuje wiedzę i dostępne</li></ol>\n<p>informacje do rozwiązywania problemów<br>chemicznych […].<br>III. Opanowanie czynności praktycznych.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>projektuje […] doświadczenia chemiczne</li></ol>\n<p>[…], formułuje obserwacje, wnioski oraz<br>wyjaśnienia.<br>VII. Systematyka związków<br>nieorganicznych. Zdający:</p>\n<ol><li>pisze równania reakcji otrzymywania</li></ol>\n<p>tlenków pierwiastków o liczbach atomowej<br>od 1 do 30 ([…] rozkład […] wodorotlenków,<br>np. Cu(OH)2);</p>\n<ol><li>projektuje i przeprowadza doświadczenie</li></ol>\n<p>pozwalające otrzymać różnymi metodami:<br>wodorotlenki […] i sole […].<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawne napisanie rozstrzygnięcia oraz poprawne napisanie uzasadnienia<br>zawierającego porównanie procesów zachodzących w probówkach I i II albo opis<br>przebiegu reakcji zachodzących w probówce II.<br>0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.<br>Przykładowe rozwiązania<br>Rozstrzygnięcie: (W probówce) I<br>Przykładowe uzasadnienia:<br>• W probówce II (w wyniku reakcji soli z wodorotlenkiem baru) powstanie mieszanina<br>osadów dwóch substancji (Cu(OH)2 i BaSO4).<br>ALBO<br>• W drugim doświadczeniu obok CuO otrzymuje się nierozpuszczalny w wodzie BaSO4.<br>ALBO<br>• W probówce I powstał osad jednej substancji, a w probówce II - osad dwóch substancji.<br>ALBO<br>• W probówce II powstał dodatkowo osad BaSO4.<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>Uwaga: Stwierdzenie, że „BaCl2 jest rozpuszczalny w wodzie, a BaSO4 jest trudno<br>rozpuszczalny” - bez odwołania się do procesów zachodzących w probówkach -<br>jest niewystarczające.</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>Odpowiedź: <strong>Rozstrzygnięcie</strong>: <strong>Probówka I</strong> (z CuCl₂). <strong>Uzasadnienie</strong>: <strong>Probówka I — reakcje</strong>: - Strącanie: Ba(OH)₂ + CuCl₂ → <strong>Cu(OH)₂↓</strong> (osad niebieskoniebieski) + BaCl₂ (rozpuszczalny). - Rozkład termiczny: Cu(OH)₂ → <strong>CuO</strong> + H₂O. - <strong>Po przesączeniu</strong>: osad = <strong>tylko CuO</strong> (BaCl₂ pozostaje w roztworze rozpuszczony). <strong>Probówka II — reakcje</strong>: - Strącanie: Ba(OH)₂ + CuSO₄ → <strong>Cu(OH)₂↓</strong> + <strong>BaSO₄↓</strong> (BaSO₄ <strong>NIErozpuszczalny w wodzie</strong>!). - Rozkład termiczny: Cu(OH)₂ → CuO + H₂O. BaSO₄ <strong>NIE</strong> ulega rozkładowi termicznemu w łaźni wodnej (T~100°C, za niska). - <strong>Po przesączeniu</strong>: osad = <strong>CuO + BaSO₄</strong> → mieszanina, NIE tylko tlenek metalu. <strong>Kluczowa różnica</strong>: chlorek baru BaCl₂ jest <strong>rozpuszczalny</strong> w wodzie i przy przesączaniu zostaje w przesączu. Siarczan baru BaSO₄ jest <strong>praktycznie nierozpuszczalny</strong> (Ksp ≈ 1·10⁻¹⁰) i strąca się jako biały osad. Stąd <strong>tylko probówka I</strong> daje czysty CuO po opisanej procedurze.</p>\n<p>Strona arkusza CKE z trescia zadania</p>\n<p>Klucz pojęciowy — rozpuszczalność soli baru</p>\n<p>Sól | Rozpuszczalność | Uwaga<br>BaCl₂ | Rozpuszczalna (~36 g/100 g H₂O) | Trujący — kation Ba²⁺<br>BaBr₂ | Rozpuszczalna | —<br>Ba(NO₃)₂ | Rozpuszczalna | —<br>Ba(OH)₂ | Słabo rozpuszczalna (silna zasada) | Stosowana w analizie<br>BaCO₃ | Praktycznie nierozpuszczalna | Występuje jako witeryt<br>BaSO₄ | Praktycznie nierozpuszczalna (Ksp = 1·10⁻¹⁰) | Stosowana w radiologii (kontrast RTG)<br>BaCrO₄ | Nierozpuszczalna | Żółty osad</p>\n<p>Klucz: chlorki, bromki, azotany baru = rozpuszczalne. Siarczany, węglany, chromiany = NIErozpuszczalne.</p>\n<p>Mechanizm: dlaczego I dało czysty CuO?</p>\n<p>Probówka I — reakcja strąceniowa:</p>\n<ul><li>Cu²⁺ + 2 OH⁻ → Cu(OH)₂↓ (niebieski osad).</li><li>Ba²⁺ + 2 Cl⁻ (rozpuszczone w roztworze, brak strącenia).</li></ul>\n<p>Rozkład termiczny w łaźni wodnej (~100°C):</p>\n<ul><li>Cu(OH)₂ → CuO + H₂O (T~80-100°C). Niebieski Cu(OH)₂ → czarny CuO.</li></ul>\n<p>Przesączanie:</p>\n<ul><li>Osad na sączku = CuO (czysty).</li><li>Przesącz = BaCl₂(aq) (rozpuszczone).</li></ul>\n<p>Wynik: osad to TYLKO tlenek metalu (CuO). ✓</p>\n<p>Mechanizm: dlaczego II NIE dało czystego CuO?</p>\n<p>Probówka II — strącanie podwójne:</p>\n<ul><li>Cu²⁺ + 2 OH⁻ → Cu(OH)₂↓ (niebieski osad).</li><li>Ba²⁺ + SO₄²⁻ → BaSO₄↓ (biały osad, nierozpuszczalny, Ksp~10⁻¹⁰).</li></ul>\n<p>Rozkład termiczny w łaźni wodnej:</p>\n<ul><li>Cu(OH)₂ → CuO ✓.</li><li>BaSO₄ — NIE rozkłada się w 100°C (stabilny do &amp;gt;1000°C).</li></ul>\n<p>Przesączanie:</p>\n<ul><li>Osad na sączku = CuO + BaSO₄ (mieszanina dwóch ciał stałych).</li><li>Przesącz = czysta woda (z H₂O z rozkładu).</li></ul>\n<p>Wynik: osad to mieszanina tlenku metalu + siarczanu — NIE czysty CuO. ✗</p>\n<p>Tabela rozpuszczalności (klucz)</p>\n<p>Praktyczne reguły rozpuszczalności w wodzie:</p>\n<p>Anion | Rozpuszczalne | Nierozpuszczalne<br>NO₃⁻ | Wszystkie | —<br>CH₃COO⁻ | Wszystkie | —<br>Cl⁻, Br⁻, I⁻ | Większość | AgX, Hg₂X₂, PbX₂<br>SO₄²⁻ | Większość | BaSO₄, SrSO₄, PbSO₄, CaSO₄ (słabo)<br>S²⁻, OH⁻, CO₃²⁻, PO₄³⁻ | Tylko z metalami alkalicznymi + NH₄⁺ | Większość</p>\n<p>Klucz dla zadania: BaSO₄ to klasyczny nierozpuszczalny siarczan. Każdy chemik to wie — wykorzystywany jako standard rentgenowski w żołądku (białe zawiesiny doustne).</p>\n<p>Punktacja CKE</p>\n<ul><li>6. 1 pkt — wskazanie probówki I + uzasadnienie odwołujące się do nierozpuszczalności BaSO₄.</li></ul>\n<p>Po co to umieć</p>\n<p>Tablica rozpuszczalności — klucz analizy jakościowej:</p>\n<ul><li>Trzeba znać na pamięć — większość zadań CKE z chemii nieorganicznej tego wymaga.</li><li>W laboratorium chemicznym — codzienne stosowanie.</li></ul>\n<p>Synteza tlenków metali — często wieloetapowa:</p>\n<ul><li>Cu(OH)₂ → CuO (T~100°C).</li><li>Mg(OH)₂ → MgO (T~350°C).</li><li>Al(OH)₃ → Al₂O₃ (T~500°C).</li><li>Fe(OH)₃ → Fe₂O₃ (T~200°C).</li></ul>\n<p>BaSO₄ w medycynie:</p>\n<ul><li>Doustne = kontrast RTG dla przewodu pokarmowego.</li><li>Bezpieczne mimo toksyczności Ba²⁺ — bo nie ulega rozpuszczeniu, więc nie wchłania się przez nabłonek.</li><li>Po RTG wydalany w stolcu.</li></ul>\n<p>Reakcje strąceniowe — zastosowania:</p>\n<ul><li>Oczyszczanie wody — usuwanie żelaza, manganu, fosforanów (strącenia).</li><li>Galwanotechnika — strącanie wodorotlenków metali.</li><li>Analiza jakościowa — identyfikacja jonów po kolorze osadu.</li></ul>\n<p>Klasyczna analiza kationów (Fresenius):</p>\n<ul><li>Grupa I (Ag⁺, Pb²⁺): strąca z HCl.</li><li>Grupa II (Cu²⁺, Hg²⁺): strąca z H₂S w środowisku kwaśnym.</li><li>Grupa III (Fe³⁺, Al³⁺): strąca z H₂S w buforze amonowym.</li><li>Grupa IV (Ca²⁺, Ba²⁺): strąca z (NH₄)₂CO₃.</li><li>Grupa V (Na⁺, K⁺, NH₄⁺): nie strąca — identyfikuje płomieniem.</li></ul>\n<p>Typowy błąd: Pułapka — niezauważenie nierozpuszczalności BaSO₄. <strong>BaSO₄ jest praktycznie nierozpuszczalny</strong> — to wyjątek wśród soli baru. BaCl₂, Ba(NO₃)₂, Ba(OH)₂ są rozpuszczalne; BaSO₄ — nie. Pułapka — założenie, że rozkład termiczny rozłoży też BaSO₄. <strong>NIE</strong> — BaSO₄ jest stabilny do bardzo wysokich T (&gt;1000°C). W łaźni wodnej (~100°C) tylko Cu(OH)₂ się rozkłada. Pułapka — odpowiedź &quot;obie probówki&quot; lub &quot;II&quot;. Klucz: w I powstaje tylko CuO (BaCl₂ w przesączu); w II powstaje CuO + BaSO₄ (oba w osadzie).</p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>Rozstrzygnięcie: probówka I</strong></p>\n<p><strong>Uzasadnienie:</strong> W probówce II oprócz \\ce{Cu(OH)2} powstaje także trudno rozpuszczalny \\ce{BaSO4}, który po prażeniu pozostaje w osadzie razem z \\ce{CuO} (mieszanina dwóch substancji). W probówce I powstaje wyłącznie \\ce{Cu(OH)2}, ponieważ \\ce{BaCl2} jest dobrze rozpuszczalny w wodzie i pozostaje w roztworze.</p>\n<h4>Sposób 1 - Analiza reakcji w obu probówkach</h4>\n<p><strong>Krok 1: Probówka I - \\ce{CuCl2 + Ba(OH)2}.</strong><br>\\[\\ce{CuCl2(aq) + Ba(OH)2(aq) -&gt; Cu(OH)2 v + BaCl2(aq)}\\]</p>\n<p>Z tabeli rozpuszczalności (str. 14 karty wzorów):</p>\n<ul><li>\\ce{Cu(OH)2}: T (trudno rozpuszczalny) → <strong>STRĄCA się</strong></li><li>\\ce{BaCl2}: R (dobrze rozpuszczalny, 37,0 g/100g \\ce{H2O}) → <strong>pozostaje w roztworze</strong></li></ul>\n<p>Osad: tylko \\ce{Cu(OH)2}.</p>\n<p>Po prażeniu w łaźni wodnej:<br>\\[\\ce{Cu(OH)2 -&gt;[\\Delta] CuO + H2O}\\]<br>Produkt końcowy: <strong>wyłącznie \\ce{CuO}</strong> (czysty tlenek miedzi(II)).</p>\n<p><strong>Krok 2: Probówka II - \\ce{CuSO4 + Ba(OH)2}.</strong><br>\\[\\ce{CuSO4(aq) + Ba(OH)2(aq) -&gt; Cu(OH)2 v + BaSO4 v}\\]</p>\n<p>Z tabeli rozpuszczalności (str. 14):</p>\n<ul><li>\\ce{Cu(OH)2}: T → strąca się</li><li>\\ce{BaSO4}: T (1,08·10⁻¹⁰ Ksp, str. 10) → <strong>STRĄCA się</strong></li></ul>\n<p>Osad: mieszanina \\ce{Cu(OH)2 + BaSO4}.</p>\n<p>Po prażeniu \\ce{Cu(OH)2} → \\ce{CuO}, ale \\ce{BaSO4} jest termicznie stabilny (rozkład dopiero &gt;1500°C, w łaźni wodnej ~100°C nie reaguje).</p>\n<p>Produkt końcowy: <strong>mieszanina \\ce{CuO + BaSO4}</strong> - NIE jest to czysty tlenek metalu.</p>\n<p><strong>Krok 3: Wniosek.</strong><br>Probówka <strong>I</strong> daje czysty CuO, probówka II - zanieczyszczony BaSO₄.</p>\n<h4>Sposób 2 - Skrót przez identyfikację jonów</h4>\n<p>Kluczowe pytanie: który anion (Cl⁻ czy SO₄²⁻) tworzy z \\ce{Ba^2+} osad?</p>\n<ul><li>\\ce{Cl-} + \\ce{Ba^2+} → rozpuszczalny \\ce{BaCl2} ✓ (czysty produkt główny)</li><li>\\ce{SO4^{2-}} + \\ce{Ba^2+} → nierozpuszczalny \\ce{BaSO4} ✗ (zanieczyszczenie)</li></ul>\n<p>Dlatego probówka I (z \\ce{CuCl2}) jest właściwa.</p>\n<h4>Wzory z karty CKE</h4>\n<p>📖 <strong>Karta wzorów str. 14 - Tabela rozpuszczalności w wodzie 25°C:</strong></p>\n<ul><li>\\ce{BaCl2}: R(37,0) - dobrze rozpuszczalny</li><li>\\ce{BaSO4}: T - trudno rozpuszczalny</li><li>\\ce{Cu(OH)2}: T - strąca się jako osad</li></ul>\n<p>📖 <strong>Karta wzorów str. 10 - Iloczyn rozpuszczalności:</strong><br>\\(K_{sp}(\\ce{BaSO4}) = 1{,}08 \\cdot 10^{-10}\\) - bardzo niska wartość potwierdza praktyczną nierozpuszczalność.</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Klucz CKE: samo stwierdzenie &quot;BaSO₄ jest trudno rozpuszczalny&quot; BEZ ODWOŁANIA do procesów w probówkach jest niewystarczające - trzeba wyjaśnić CO PRAKTYCZNIE z tego wynika.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Częsty błąd - wybór probówki II z błędnym uzasadnieniem (&quot;bo \\ce{SO4^{2-}} jest dobrym anionem&quot;). Nie - \\ce{SO4^{2-}} z \\ce{Ba^2+} daje DODATKOWY osad.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> \\ce{BaSO4} po prażeniu nie znika - to substancja termicznie bardzo stabilna.</blockquote>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<p>Zadanie za 0-1 pkt.</p>\n<ul><li><strong>1 pkt</strong> - poprawne rozstrzygniecie (probowka I) oraz uzasadnienie zawierajace porownanie procesow w probowkach I i II albo opis przebiegu reakcji w probowce II (w II powstaje dodatkowo trudno rozpuszczalny BaSO4).</li><li><strong>0 pkt</strong> - odpowiedz niespelniajaca kryterium albo brak odpowiedzi.</li></ul>\n<p>Uwaga CKE: samo stwierdzenie, ze BaCl2 jest rozpuszczalny, a BaSO4 trudno rozpuszczalny - bez odwolania do procesow w probowkach - jest niewystarczajace.</p>"}]}