{"id":"chemia-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/9","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"9","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (0-2)\nPod wyciągiem przeprowadzono dwa doświadczenia, których celem było zbadanie przebiegu\nreakcji metali z kwasami. Użyto poniższych odczynników:\ncynk\nsrebro\nkwas solny\nkwas azotowy(V)\nKażdy z reagentów został użyty tylko raz. Przebieg doświadczeń przedstawiono na\nponiższych zdjęciach.\nDoświadczenie 1.\nDoświadczenie 2.\nNapisz w formie jonowej skróconej równania reakcji zachodzących podczas\ndoświadczeń 1. i 2.\nDoświadczenie 1.:\nDoświadczenie 2.:\n9.\n0-1-2\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) […] przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n1) opisuje właściwości substancji i wyjaśnia\nprzebieg procesów chemicznych;\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […];\n6) stosuje poprawną terminologię.\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\nZdający:\n2) projektuje […] doświadczenia\nchemiczne, rejestruje ich wyniki w różnej\nformie, formułuje obserwacje, wnioski oraz\nwyjaśnienia.\nVII. Systematyka związków nieorganicznych.\nZdający:\n9) opisuje typowe właściwości chemiczne\nkwasów, w tym zachowanie wobec metali\n[…]; projektuje […] odpowiednie\ndoświadczenia; pisze odpowiednie równania\nreakcji.\nX. Metale, niemetale i ich związki. Zdający:\n5) pisze równania reakcji ilustrujące typowe\nwłaściwości chemiczne metali wobec […]\nkwasów nieutleniających ([…] Zn […]),\nprzewiduje i opisuje przebieg reakcji […]\nstężonego kwasu azotowego(V) z […] Ag.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne napisanie w formie jonowej skróconej dwóch równań reakcji.\n1 pkt - poprawne napisanie w formie jonowej skróconej jednego równania reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nDoświadczenie 1.:\nAg + NO3\n- + 2H+ → Ag+ + NO2 + H2O ALBO Ag + NO3\n- + 2H3O+→ Ag+ + NO2 + 3H2O\nDoświadczenie 2.:\nZn + 2H+ → Zn2+ + H2 ALBO Zn + 2H3O+ → Zn2+ + H2 + 2H2O\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"Odpowiedź: **Identyfikacja**: **Reguła**: srebro NIE reaguje z HCl (Ag jest poniżej H w szeregu napięciowym → nie wypiera H₂). Reaguje tylko z HNO₃ (utleniacz). Cynk reaguje z HCl (wypiera H₂). - **Doświadczenie 1** = **Ag + HNO₃ stęż.** → brunatny gaz NO₂. - **Doświadczenie 2** = **Zn + HCl** → bezbarwny gaz H₂. **Doświadczenie 1** — forma jonowa skrócona: $$\\mathbf{Ag + 2\\,H^+ + NO_3^- \\rightarrow Ag^+ + NO_2\\uparrow + H_2O}$$ **Analiza redoks**: - Ag (0) → Ag⁺ + e⁻ (utlenianie, oddaje 1 e). - NO₃⁻ + 2 H⁺ + e⁻ → NO₂ + H₂O (redukcja, N⁺⁵ → N⁺⁴). - Bilans e: 1 = 1 ✓. Bilans atomów: Ag: 1=1; H: 2=2; N: 1=1; O: 3=2+1=3 ✓. Ładunek: 0+2-1 = +1 = +1+0+0 ✓. **Doświadczenie 2** — forma jonowa skrócona: $$\\mathbf{Zn + 2\\,H^+ \\rightarrow Zn^{2+} + H_2\\uparrow}$$ **Analiza redoks**: - Zn (0) → Zn²⁺ + 2 e⁻ (utlenianie, oddaje 2 e). - 2 H⁺ + 2 e⁻ → H₂ (redukcja). - Bilans e: 2 = 2 ✓. Bilans atomów: Zn: 1=1; H: 2=2 ✓. Ładunek: 0+2 = +2 = +2+0 ✓.\n\nStrona arkusza CKE z trescia zadania\n\nKlucz pojęciowy — szereg napięciowy metali\n\nMetale uporządkowane wg standardowych potencjałów redoks (od najbardziej do najmniej aktywnych):\n\nK > Ca > Na > Mg > Al > Mn > Zn > Cr > Fe > Cd > Co > Ni > Sn > Pb >> [H] >> Cu > Hg > Ag > Pt > Au\n\nReguła: metal z góry szeregu (przed H) wypiera metale z dołu + wodór z kwasów.\n\n- Cynk (Zn) — przed H → wypiera H₂ z HCl, H₂SO₄ rozc., itp.\n- Srebro (Ag) — po H → nie wypiera H₂ z HCl. Reaguje tylko z kwasami utleniającymi (HNO₃, H₂SO₄ stęż.).\n\nKlucz pojęciowy — kwasy nieutleniające vs utleniające\n\nTyp | Mechanizm | Produkt z metalami | Przykłady\nNieutleniający (rozcieńczone) | H⁺ utlenia metal | H₂↑ + sól metalu | HCl, HBr, HI, H₂SO₄ rozc.\nUtleniający (mocny lub stężony) | Anion utlenia metal (nie H⁺) | NO₂, NO, SO₂, H₂O (nie H₂) | HNO₃, H₂SO₄ stęż.\n\nKlucz: HCl + Zn → H₂. HNO₃ + Zn → NO/NO₂, nigdy H₂ (bo NO₃⁻ jest silniejszym utleniaczem niż H⁺).\n\nMechanizm: Ag + HNO₃ stęż. (dośw. 1)\n\nSrebro = metal szlachetny (po H w szeregu). NIE reaguje z HCl, H₂SO₄ rozc., octem, kwasami organicznymi.\n\nReaguje z HNO₃ — silnym utleniaczem (NO₃⁻ utlenia, nie H⁺). Reakcja:\n\nZe stężonym HNO₃: Ag + 2 HNO₃(stęż.) → AgNO₃ + NO₂↑ + H₂O.\n\nProdukt: NO₂ = brunatny gaz (zdjęcie 1).\n\nZ rozcieńczonym HNO₃: 3 Ag + 4 HNO₃(rozc.) → 3 AgNO₃ + NO↑ + 2 H₂O.\n\nProdukt: NO = bezbarwny (na powietrzu szybko → brunatny NO₂).\n\nTu — z brunatnego gazu wewnątrz probówki → stężony HNO₃.\n\nForma jonowa skrócona: Ag + 2 H⁺ + NO₃⁻ → Ag⁺ + NO₂ + H₂O.\n\nMechanizm: Zn + HCl (dośw. 2)\n\nCynk = metal aktywny (przed H). Reaguje z każdym kwasem nieutleniającym, wypierając H₂.\n\nZn + 2 HCl → ZnCl₂ + H₂↑\n\nProdukt: H₂ = bezbarwny gaz (bańki na zdjęciu 2).\n\nForma jonowa skrócona: Zn + 2 H⁺ → Zn²⁺ + H₂. (Cl⁻ to \"widz\" — nie zmienia).\n\nDlaczego Ag nie reaguje z HCl?\n\nReakcja teoretyczna: 2 Ag + 2 HCl → 2 AgCl + H₂?\n\nNIE zachodzi w warunkach normalnych, ponieważ:\n1. Potencjał redoks Ag/Ag⁺ = +0,80 V > 0 V (H⁺/H₂).\n2. Ag NIE wyparta H z roztworu (Ag nie utleni się przez H⁺).\n3. Termodynamicznie nieopłacalna.\n\nCo więcej: nawet gdyby zaszła, AgCl jest nierozpuszczalny (biały osad) → reakcja jest podwójnie blokowana termodynamicznie.\n\nDlatego Ag \"rozumie\" tylko HNO₃ lub H₂SO₄ stęż. (utleniacze).\n\nJak rozpoznać NO vs NO₂?\n\nCecha | NO | NO₂\nKolor | Bezbarwny | Brunatny / brązowy\nStan | Gaz | Gaz\nStabilność | Niestabilny na powietrzu | Stabilny\nReakcja z O₂ | 2 NO + O₂ → 2 NO₂ (szybko) | Reaguje wolniej\nPowstaje z | HNO₃ rozcieńczonego | HNO₃ stężonego\n\nPamięć: stężony HNO₃ + metal → NO₂ (brunatny). Rozcieńczony → NO (bezbarwny).\n\nPunktacja CKE\n\n- 9. 2 pkt — oba równania poprawne (po 1 pkt za każde).\n\nPo co to umieć\n\nSzereg napięciowy = klucz elektrochemii:\n- Ogniwa galwaniczne — różnica potencjałów → SEM.\n- Korozja metali — żelazo (przed H) koroduje w wilgotnym powietrzu z CO₂.\n- Galwanizacja — pokrywanie metalu mniej szlachetnym ochronnym (Zn na Fe = \"ocynkowanie\").\n- Ekstrakcja metali — Fe wypiera Cu z CuSO₄ (klasyczna reakcja kuchenna).\n\nKwasy utleniające:\n- HNO₃ — atak na \"szlachetne\" metale (Cu, Ag).\n- H₂SO₄ stężony — atak na Cu (Cu + 2 H₂SO₄ stęż. → CuSO₄ + SO₂ + 2 H₂O).\n- Aqua regia (HNO₃ + 3 HCl) — rozpuszcza nawet złoto (Au + HCl → [AuCl₄]⁻ + NO).\n\nBrunatne dymy nad miastami — NO₂ z spalin samochodowych. Mechanizm:\n- N₂ + O₂ (wysokie T w silniku) → 2 NO.\n- 2 NO + O₂ → 2 NO₂ (na powietrzu).\n- NO₂ + H₂O → HNO₃ + HNO₂ (kwaśny deszcz).\n\nReakcje analityczne:\n- Testy na Ag⁺: Ag⁺ + Cl⁻ → AgCl ↓ (biały, ciemnieje na świetle).\n- Testy na Zn²⁺: Zn²⁺ + 2 OH⁻ → Zn(OH)₂ ↓ (biały), amfoteryczny.\n\nHistoryczna chemia: Dżinn (alchemia) używał wieleukładów: HNO₃ (\"aqua fortis\") atakuje wszystkie metale poza złotem; aqua regia (HCl+HNO₃) atakuje też złoto. \"Acid that even attacks gold\" — tabu alchemików.\n\nTypowy błąd: Pułapka — pomylenie srebra z cynkiem. **Ag nie reaguje z HCl** (jest poniżej H w szeregu). Tylko z **HNO₃** (silny utleniacz, działa nie tylko przez H⁺ ale przez NO₃⁻ jako utleniacz). Pułapka — brunatny gaz. **NO₂** = brunatny gaz. Powstaje z HNO₃ **stężonego**. Z HNO₃ rozcieńczonego powstaje NO (bezbarwny, który na powietrzu → NO₂ brunatny). Tu zdjęcie pokazuje **wewnątrz** probówki brunatny → bezpośredni produkt = NO₂ → stężony HNO₃. Pułapka — H⁺ w równaniu jonowym. **Nie pisz całego HNO₃** — w roztworze jest jako H⁺ + NO₃⁻. Forma jonowa skrócona = tylko jony aktywne + cząsteczki obojętne.","image":"img/chemia-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":"reakcje metali z kwasami, szereg napięciowy, HNO3, HCl, redoks, cynk, srebro","page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 9. (0-2)
Pod wyciągiem przeprowadzono dwa doświadczenia, których celem było zbadanie przebiegu
reakcji metali z kwasami. Użyto poniższych odczynników:
cynk
srebro
kwas solny
kwas azotowy(V)
Każdy z reagentów został użyty tylko raz. Przebieg doświadczeń przedstawiono na
poniższych zdjęciach.
Doświadczenie 1.
Doświadczenie 2.
Napisz w formie jonowej skróconej równania reakcji zachodzących podczas
doświadczeń 1. i 2.
Doświadczenie 1.:
Doświadczenie 2.:
9.
0-1-2
MCHP-R0_100

","answer_text_html":"

Zadanie 9. (0-2)
Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie
informacji. Zdający:

\n
  1. […] przetwarza informacje
\n

z różnorodnych źródeł.
II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej
wiedzy do rozwiązywania problemów.
Zdający:

\n
  1. opisuje właściwości substancji i wyjaśnia
\n

przebieg procesów chemicznych;

\n
  1. wykorzystuje wiedzę i dostępne
\n

informacje do rozwiązywania problemów
chemicznych […];

\n
  1. stosuje poprawną terminologię.
\n

III. Opanowanie czynności praktycznych.
Zdający:

\n
  1. projektuje […] doświadczenia
\n

chemiczne, rejestruje ich wyniki w różnej
formie, formułuje obserwacje, wnioski oraz
wyjaśnienia.
VII. Systematyka związków nieorganicznych.
Zdający:

\n
  1. opisuje typowe właściwości chemiczne
\n

kwasów, w tym zachowanie wobec metali
[…]; projektuje […] odpowiednie
doświadczenia; pisze odpowiednie równania
reakcji.
X. Metale, niemetale i ich związki. Zdający:

\n
  1. pisze równania reakcji ilustrujące typowe
\n

właściwości chemiczne metali wobec […]
kwasów nieutleniających ([…] Zn […]),
przewiduje i opisuje przebieg reakcji […]
stężonego kwasu azotowego(V) z […] Ag.
Zasady oceniania
2 pkt - poprawne napisanie w formie jonowej skróconej dwóch równań reakcji.
1 pkt - poprawne napisanie w formie jonowej skróconej jednego równania reakcji.
0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
Doświadczenie 1.:
Ag + NO3

\n\n

Doświadczenie 2.:
Zn + 2H+ → Zn2+ + H2 ALBO Zn + 2H3O+ → Zn2+ + H2 + 2H2O
Zasady oceniania rozwiązań zadań

","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"

Odpowiedź: Identyfikacja: Reguła: srebro NIE reaguje z HCl (Ag jest poniżej H w szeregu napięciowym → nie wypiera H₂). Reaguje tylko z HNO₃ (utleniacz). Cynk reaguje z HCl (wypiera H₂). - Doświadczenie 1 = Ag + HNO₃ stęż. → brunatny gaz NO₂. - Doświadczenie 2 = Zn + HCl → bezbarwny gaz H₂. Doświadczenie 1 — forma jonowa skrócona: $$\\mathbf{Ag + 2\\,H^+ + NO_3^- \\rightarrow Ag^+ + NO_2\\uparrow + H_2O}$$ Analiza redoks: - Ag (0) → Ag⁺ + e⁻ (utlenianie, oddaje 1 e). - NO₃⁻ + 2 H⁺ + e⁻ → NO₂ + H₂O (redukcja, N⁺⁵ → N⁺⁴). - Bilans e: 1 = 1 ✓. Bilans atomów: Ag: 1=1; H: 2=2; N: 1=1; O: 3=2+1=3 ✓. Ładunek: 0+2-1 = +1 = +1+0+0 ✓. Doświadczenie 2 — forma jonowa skrócona: $$\\mathbf{Zn + 2\\,H^+ \\rightarrow Zn^{2+} + H_2\\uparrow}$$ Analiza redoks: - Zn (0) → Zn²⁺ + 2 e⁻ (utlenianie, oddaje 2 e). - 2 H⁺ + 2 e⁻ → H₂ (redukcja). - Bilans e: 2 = 2 ✓. Bilans atomów: Zn: 1=1; H: 2=2 ✓. Ładunek: 0+2 = +2 = +2+0 ✓.

\n

Strona arkusza CKE z trescia zadania

\n

Klucz pojęciowy — szereg napięciowy metali

\n

Metale uporządkowane wg standardowych potencjałów redoks (od najbardziej do najmniej aktywnych):

\n

K > Ca > Na > Mg > Al > Mn > Zn > Cr > Fe > Cd > Co > Ni > Sn > Pb >> [H] >> Cu > Hg > Ag > Pt > Au

\n

Reguła: metal z góry szeregu (przed H) wypiera metale z dołu + wodór z kwasów.

\n\n

Klucz pojęciowy — kwasy nieutleniające vs utleniające

\n

Typ | Mechanizm | Produkt z metalami | Przykłady
Nieutleniający (rozcieńczone) | H⁺ utlenia metal | H₂↑ + sól metalu | HCl, HBr, HI, H₂SO₄ rozc.
Utleniający (mocny lub stężony) | Anion utlenia metal (nie H⁺) | NO₂, NO, SO₂, H₂O (nie H₂) | HNO₃, H₂SO₄ stęż.

\n

Klucz: HCl + Zn → H₂. HNO₃ + Zn → NO/NO₂, nigdy H₂ (bo NO₃⁻ jest silniejszym utleniaczem niż H⁺).

\n

Mechanizm: Ag + HNO₃ stęż. (dośw. 1)

\n

Srebro = metal szlachetny (po H w szeregu). NIE reaguje z HCl, H₂SO₄ rozc., octem, kwasami organicznymi.

\n

Reaguje z HNO₃ — silnym utleniaczem (NO₃⁻ utlenia, nie H⁺). Reakcja:

\n

Ze stężonym HNO₃: Ag + 2 HNO₃(stęż.) → AgNO₃ + NO₂↑ + H₂O.

\n

Produkt: NO₂ = brunatny gaz (zdjęcie 1).

\n

Z rozcieńczonym HNO₃: 3 Ag + 4 HNO₃(rozc.) → 3 AgNO₃ + NO↑ + 2 H₂O.

\n

Produkt: NO = bezbarwny (na powietrzu szybko → brunatny NO₂).

\n

Tu — z brunatnego gazu wewnątrz probówki → stężony HNO₃.

\n

Forma jonowa skrócona: Ag + 2 H⁺ + NO₃⁻ → Ag⁺ + NO₂ + H₂O.

\n

Mechanizm: Zn + HCl (dośw. 2)

\n

Cynk = metal aktywny (przed H). Reaguje z każdym kwasem nieutleniającym, wypierając H₂.

\n

Zn + 2 HCl → ZnCl₂ + H₂↑

\n

Produkt: H₂ = bezbarwny gaz (bańki na zdjęciu 2).

\n

Forma jonowa skrócona: Zn + 2 H⁺ → Zn²⁺ + H₂. (Cl⁻ to "widz" — nie zmienia).

\n

Dlaczego Ag nie reaguje z HCl?

\n

Reakcja teoretyczna: 2 Ag + 2 HCl → 2 AgCl + H₂?

\n

NIE zachodzi w warunkach normalnych, ponieważ:

\n
  1. Potencjał redoks Ag/Ag⁺ = +0,80 V > 0 V (H⁺/H₂).
  2. Ag NIE wyparta H z roztworu (Ag nie utleni się przez H⁺).
  3. Termodynamicznie nieopłacalna.
\n

Co więcej: nawet gdyby zaszła, AgCl jest nierozpuszczalny (biały osad) → reakcja jest podwójnie blokowana termodynamicznie.

\n

Dlatego Ag "rozumie" tylko HNO₃ lub H₂SO₄ stęż. (utleniacze).

\n

Jak rozpoznać NO vs NO₂?

\n

Cecha | NO | NO₂
Kolor | Bezbarwny | Brunatny / brązowy
Stan | Gaz | Gaz
Stabilność | Niestabilny na powietrzu | Stabilny
Reakcja z O₂ | 2 NO + O₂ → 2 NO₂ (szybko) | Reaguje wolniej
Powstaje z | HNO₃ rozcieńczonego | HNO₃ stężonego

\n

Pamięć: stężony HNO₃ + metal → NO₂ (brunatny). Rozcieńczony → NO (bezbarwny).

\n

Punktacja CKE

\n\n

Po co to umieć

\n

Szereg napięciowy = klucz elektrochemii:

\n\n

Kwasy utleniające:

\n\n

Brunatne dymy nad miastami — NO₂ z spalin samochodowych. Mechanizm:

\n\n

Reakcje analityczne:

\n\n

Historyczna chemia: Dżinn (alchemia) używał wieleukładów: HNO₃ ("aqua fortis") atakuje wszystkie metale poza złotem; aqua regia (HCl+HNO₃) atakuje też złoto. "Acid that even attacks gold" — tabu alchemików.

\n

Typowy błąd: Pułapka — pomylenie srebra z cynkiem. Ag nie reaguje z HCl (jest poniżej H w szeregu). Tylko z HNO₃ (silny utleniacz, działa nie tylko przez H⁺ ale przez NO₃⁻ jako utleniacz). Pułapka — brunatny gaz. NO₂ = brunatny gaz. Powstaje z HNO₃ stężonego. Z HNO₃ rozcieńczonego powstaje NO (bezbarwny, który na powietrzu → NO₂ brunatny). Tu zdjęcie pokazuje wewnątrz probówki brunatny → bezpośredni produkt = NO₂ → stężony HNO₃. Pułapka — H⁺ w równaniu jonowym. Nie pisz całego HNO₃ — w roztworze jest jako H⁺ + NO₃⁻. Forma jonowa skrócona = tylko jony aktywne + cząsteczki obojętne.

"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź

\n

Doświadczenie 1. (Ag + stęż. \\(\\ce{HNO3}\\)):
\\[\\ce{Ag + NO3- + 2H+ -> Ag+ + NO2 + H2O}\\]

\n

ALBO równoważnie: \\(\\ce{Ag + NO3- + 2H3O+ -> Ag+ + NO2 + 3H2O}\\)

\n

Doświadczenie 2. (Zn + \\(\\ce{HCl}\\)):
\\[\\ce{Zn + 2H+ -> Zn^2+ + H2}\\]

\n

ALBO równoważnie: \\(\\ce{Zn + 2H3O+ -> Zn^2+ + H2 + 2H2O}\\)

\n

Sposób 1 - Identyfikacja reagentów + bilans redoks

\n

Krok 1: Co z czym?
Mamy 4 reagenty: Zn, Ag, HCl, \\(\\ce{HNO3}\\). Każdy użyty raz. Reakcje metali z kwasami.

\n

Doświadczenie 2 (proste): Zn + HCl. Cynk to metal aktywny (E° < 0, str. 12 karty wzorów: \\(E°(\\ce{Zn^2+/Zn}) = -0{,}762 \\text{ V}\\) < \\(E°(\\ce{2H+/H2}) = 0{,}000 \\text{ V}\\)). Reakcja typowa kwas + metal aktywny → wydziela się \\(\\ce{H2}\\).
Brunatny osad/dym = NIE (to obraz dośw. 1). Tu mamy bezbarwny gaz \\(\\ce{H2}\\).

\n

Doświadczenie 1: Ag + \\(\\ce{HNO3}\\). Srebro to metal SZLACHETNY - z normalnymi kwasami nie reaguje (E° > 0, str. 12: \\(E°(\\ce{Ag+/Ag}) = +0{,}800 \\text{ V}\\) > \\(E°(\\ce{2H+/H2})\\)). ALE z utleniającym \\(\\ce{HNO3}\\) - reaguje! Anion \\(\\ce{NO3-}\\) w środowisku kwasowym jest utleniaczem.

\n\n

Krok 2: Bilans redoks dla doświadczenia 1.

\n\n

Elektrony już się równoważą (1:1). Bilans atomów + ładunku:
\\[\\ce{Ag + NO3- + 2H+ -> Ag+ + NO2 + H2O}\\]
Sprawdzenie: 1 Ag = 1 Ag ✓, 1 N = 1 N ✓, 3 O = 2+1 = 3 O ✓, 2 H = 2 H ✓
Ładunek: 0 + (-1) + 2(+1) = +1 = +1 + 0 + 0 ✓

\n

Krok 3: Bilans dla doświadczenia 2.

\n\n

Bilans:
\\[\\ce{Zn + 2H+ -> Zn^2+ + H2}\\]
Sprawdzenie: 1 Zn ✓, 2 H ✓, ładunek 0+2 = 2 = 2+0 ✓

\n

Sposób 2 - Z karty wzorów CKE - szereg napięciowy metali

\n

📖 Karta wzorów str. 12 - Potencjał standardowy redukcji daje GOTOWY szereg napięciowy:
Li < K < Ca < Na < Mg < Al < Mn < Zn < Fe < Cd < Co < Ni < Sn < Pb < 2H+/H₂ < Cu < Hg < Ag < Au

\n\n

Wzory z karty CKE

\n

📖 Karta wzorów str. 12 - Potencjał standardowy redukcji:

\n\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Forma JONOWA SKRÓCONA - NIE pisz \\(\\ce{H2SO4}\\) ani \\(\\ce{NaCl}\\), tylko \\(\\ce{H+}\\), \\(\\ce{NO3-}\\). Klucz CKE wymaga formy skróconej.
\n
⚠️ Uwaga: \\(\\ce{Ag + HCl}\\) - częsty błąd. Srebro NIE reaguje z HCl (powstałby \\(\\ce{AgCl}\\) jako pasywujący osad). Z HCl reaguje cynk.
\n
⚠️ Uwaga: Stężenie \\(\\ce{HNO3}\\) determinuje produkt: stęż → \\(\\ce{NO2}\\) (brunatny), rozc → NO (bezbarwny, na powietrzu utlenia się do brunatnego \\(\\ce{NO2}\\)). Brunatny obraz na zdjęciu = stężony.
\n

Schemat oceniania CKE

\n

Zadanie za 0-2 pkt.

\n"}]}