{"id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/15","paper_id":"chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"15","points":3,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (0-3)\nPróbkę chlorku amonu o masie 0,10 g rozpuszczono w wodzie i otrzymano 100 cm3\nroztworu. W powstałym roztworze kationy amonowe w pewnym stopniu ulegają przemianie\nzgodnie z poniższym równaniem.\nNH4\n+ + H2O ⇄ NH3 + H3O+\nNiewielką objętość przygotowanego roztworu umieszczono w probówce, do której dodano\nkilka kropel błękitu bromotymolowego. Błękit bromotymolowy przy wzroście pH zmienia\nbarwę z żółtej na niebieską w zakresie pH od 6,0 do 7,6.\nECHP-R0_100\nOblicz pH otrzymanego roztworu i napisz, jaka była barwa roztworu po dodaniu\nwskaźnika. Wynik podaj w zaokrągleniu do jednego miejsca po przecinku.\nObliczenia:\nBarwa roztworu:\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15. (0-3)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\n1 . Atomy, cząsteczki i stechiometria\nchemiczna. Zdający:\n6) wykonuje obliczenia z uwzględnieniem\nwydajności reakcji i mola dotyczące: mas\nsubstratów i produktów (stechiometria\nwzorów i równań chemicznych), objętości\ngazów w warunkach normalnych.\n5. Roztwory i reakcje zachodzące\nw roztworach wodnych. Zdający:\n8) uzasadnia […] przyczynę kwasowego\n[…] odczynu niektórych roztworów soli\n(hydroliza).\nZasady oceniania\n3 pkt - zastosowanie poprawnej metody, odczytanie z tablic odpowiedniej wartości stałej 𝐾,\npoprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wartości liczbowej wyniku w zaokrągleniu\ndo jednego miejsca po przecinku i napisanie poprawnej barwy roztworu.\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, odczytanie z tablic odpowiedniej wartości stałej 𝐾,\npoprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wartości liczbowej wyniku w zaokrągleniu\ndo jednego miejsca po przecinku i błędne napisanie albo brak napisania barwy\nroztworu\nALBO\n- zastosowanie poprawnej metody, odczytanie z tablic odpowiedniej wartości stałej 𝐾,\nale popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego\ni napisanie poprawnej barwy roztworu\nALBO\n2 pk - zastosowanie poprawnej metody, odczytanie z tablic odpowiedniej wartości stałej 𝐾,\npoprawne wykonanie obliczeń prowadzących do obliczenia wartości stężenia jonów\nH+ i napisanie poprawnej barwy roztworu.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, odczytanie z tablic odpowiedniej wartości stałej 𝐾,\nale popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego\ni błędne napisanie albo brak napisania barwy roztworu\nALBO\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, odczytanie z tablic odpowiedniej wartości stałej 𝐾,\npoprawne wykonanie obliczeń prowadzących do obliczenia wartości stężenia jonów\nH+ i błędne napisanie barwy roztworu.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nPrzykładowe rozwiązania\nSposób 1.\nKNH3= 1,8 ∙10-5 KNH4\n1 ∙ 10-14\n1,8 ∙ 10-5 = 5,6 ∙10-10\n1 mol NH4Cl 53,5 g\n𝑛 mol 0,10 g\n𝑛 = 0,00187 mol NH4Cl\ncNH4\n+ = 0,00187\n0,10\n= 0,0187 ≈ 0,02 (mol ∙ dm-3)\nKNH4\n+ = [NH3] ∙ [H3O+]\n[NH4\n+]\n𝑥2\n0,02 - 𝑥\n𝑥 = [H3O+] = 3,22 · 10-6 (mol ∙ dm-3)\npH = 5,5\nBarwa roztworu: żółta\nSposób 2.\nKNH3= 1,8 ∙10-5 KNH4\n1 ∙ 10-14\n1,8 ∙ 10-5 = 5,6 ∙10-10\n1 mol NH4Cl 53,5 g\n𝑛 mol 0,10 g\n𝑛 = 0,00187 mol NH4Cl\ncNH4\n+ = 0,00187\n0,10\n= 0,0187 (mol ∙ dm-3)\n𝐾NH4\n+ = [NH3] ∙ [H3O+]\ncNH4\n𝑥2\n0,0187\n𝑥 = [H3O+] = 3,24 · 10-6 (mol ∙ dm-3)\npH = 5,5\nBarwa roztworu: żółta\nUwaga 1.: W obliczeniach można zastosować uproszczony wzór prowadzący do obliczenia\nstężenia jonów H+.\nUwaga 2.: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.\nZa poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej\npoprawnej metody i poprawnych obliczeń.\nUwaga 3.: Jeżeli w efekcie błędów rachunkowych zdający otrzyma wynik pH z przedziału\n[6,0; 7,0) powinien napisać, że roztwór ma barwę zieloną. Za takie rozwiązanie\nprzyznaje się 2 pkt.\nUwaga 4.: Jeżeli w efekcie błędów rachunkowych zdający uzyska wynik pH ≥ 7, to za takie\nrozwiązanie otrzymuje 1 pkt.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 15. (0-3)
Próbkę chlorku amonu o masie 0,10 g rozpuszczono w wodzie i otrzymano 100 cm3
roztworu. W powstałym roztworze kationy amonowe w pewnym stopniu ulegają przemianie
zgodnie z poniższym równaniem.
NH4

\n\n

Niewielką objętość przygotowanego roztworu umieszczono w probówce, do której dodano
kilka kropel błękitu bromotymolowego. Błękit bromotymolowy przy wzroście pH zmienia
barwę z żółtej na niebieską w zakresie pH od 6,0 do 7,6.
ECHP-R0_100
Oblicz pH otrzymanego roztworu i napisz, jaka była barwa roztworu po dodaniu
wskaźnika. Wynik podaj w zaokrągleniu do jednego miejsca po przecinku.
Obliczenia:
Barwa roztworu:
ECHP-R0_100

","answer_text_html":"

Zadanie 15. (0-3)
Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej
wiedzy do rozwiązywania problemów.
III. Opanowanie czynności praktycznych.
1 . Atomy, cząsteczki i stechiometria
chemiczna. Zdający:

\n
  1. wykonuje obliczenia z uwzględnieniem
\n

wydajności reakcji i mola dotyczące: mas
substratów i produktów (stechiometria
wzorów i równań chemicznych), objętości
gazów w warunkach normalnych.

\n
  1. Roztwory i reakcje zachodzące
\n

w roztworach wodnych. Zdający:

\n
  1. uzasadnia […] przyczynę kwasowego
\n

[…] odczynu niektórych roztworów soli
(hydroliza).
Zasady oceniania
3 pkt - zastosowanie poprawnej metody, odczytanie z tablic odpowiedniej wartości stałej 𝐾,
poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wartości liczbowej wyniku w zaokrągleniu
do jednego miejsca po przecinku i napisanie poprawnej barwy roztworu.
2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, odczytanie z tablic odpowiedniej wartości stałej 𝐾,
poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wartości liczbowej wyniku w zaokrągleniu
do jednego miejsca po przecinku i błędne napisanie albo brak napisania barwy
roztworu
ALBO

\n\n

ale popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego
i napisanie poprawnej barwy roztworu
ALBO
2 pk - zastosowanie poprawnej metody, odczytanie z tablic odpowiedniej wartości stałej 𝐾,
poprawne wykonanie obliczeń prowadzących do obliczenia wartości stężenia jonów
H+ i napisanie poprawnej barwy roztworu.
1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, odczytanie z tablic odpowiedniej wartości stałej 𝐾,
ale popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego
i błędne napisanie albo brak napisania barwy roztworu
ALBO
1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, odczytanie z tablic odpowiedniej wartości stałej 𝐾,
poprawne wykonanie obliczeń prowadzących do obliczenia wartości stężenia jonów
H+ i błędne napisanie barwy roztworu.
0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Przykładowe rozwiązania
Sposób 1.
KNH3= 1,8 ∙10-5 KNH4
1 ∙ 10-14
1,8 ∙ 10-5 = 5,6 ∙10-10
1 mol NH4Cl 53,5 g
𝑛 mol 0,10 g
𝑛 = 0,00187 mol NH4Cl
cNH4

\n\n

0,10
= 0,0187 ≈ 0,02 (mol ∙ dm-3)
KNH4

\n\n

[NH4
+]
𝑥2
0,02 - 𝑥
𝑥 = [H3O+] = 3,22 · 10-6 (mol ∙ dm-3)
pH = 5,5
Barwa roztworu: żółta
Sposób 2.
KNH3= 1,8 ∙10-5 KNH4
1 ∙ 10-14
1,8 ∙ 10-5 = 5,6 ∙10-10
1 mol NH4Cl 53,5 g
𝑛 mol 0,10 g
𝑛 = 0,00187 mol NH4Cl
cNH4

\n\n

0,10
= 0,0187 (mol ∙ dm-3)
𝐾NH4

\n\n

cNH4
𝑥2
0,0187
𝑥 = [H3O+] = 3,24 · 10-6 (mol ∙ dm-3)
pH = 5,5
Barwa roztworu: żółta
Uwaga 1.: W obliczeniach można zastosować uproszczony wzór prowadzący do obliczenia
stężenia jonów H+.
Uwaga 2.: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.
Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej
poprawnej metody i poprawnych obliczeń.
Uwaga 3.: Jeżeli w efekcie błędów rachunkowych zdający otrzyma wynik pH z przedziału
[6,0; 7,0) powinien napisać, że roztwór ma barwę zieloną. Za takie rozwiązanie
przyznaje się 2 pkt.
Uwaga 4.: Jeżeli w efekcie błędów rachunkowych zdający uzyska wynik pH ≥ 7, to za takie
rozwiązanie otrzymuje 1 pkt.
Zasady oceniania rozwiązań zadań

","solutions":[]}