{"id":"chemia-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/25","paper_id":"chemia-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"25","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 25. (0-2)\nKwas benzoesowy (benzenokarboksylowy) w obecności odpowiedniego katalizatora ulega\nreakcji substytucji elektrofilowej.\nW reakcji kwasu benzoesowego z NaOH powstaje sól - związek B - stosowana jako\nkonserwant E211. Ta sól w postaci stałej, ogrzewana z NaOH w obecności tlenku wapnia,\nulega dekarboksylacji. Związek A jest produktem głównym reakcji kwasu benzoesowego\nz chlorem w stosunku molowym 1 ∶1.\nOpisane przemiany przedstawiono na schemacie:\nCOOH\nzwiązek A\nzwiązek B\nzwiązek C\na) Napisz równanie reakcji otrzymywania związku A. Zastosuj wzory półstrukturalne\n(grupowe) związków organicznych.\nb) Uzupełnij schemat. Napisz wzory półstrukturalne (grupowe) lub uproszczone\nzwiązków organicznych B i C.\nCOOH\nNaOH\nNaOH\nCaO, 𝑇\nzwiązek B\nzwiązek C\nCl2, FeCl3\nNaOH\nNaOH\nCaO, 𝑇\n25.\n0-1-2\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 25. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) pozyskuje i przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł […].\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n1) […] wyjaśnia przebieg procesów\nchemicznych.\n6) stosuje poprawną terminologię.\nXIII. Węglowodory. Zdający:\n9) opisuje właściwości chemiczne benzenu\n[…] na przykładzie reakcji […] z Cl2 […];\npisze równania reakcji chlorowcowania […]\nuwzględniając wpływ kierujący\npodstawników […].\nXVI. Kwasy karboksylowe. Zdający:\n4) opisuje właściwości chemiczne\nkwasów karboksylowych na podstawie\nreakcji tworzenia: soli […], pisze\nodpowiednie równania reakcji […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne napisanie równania reakcji i poprawne uzupełnienie schematu wzorami\nzwiązków B i C.\n1 pkt - poprawne napisanie równania reakcji\nALBO\n2 pkt - poprawne uzupełnienie schematu wzorami związków B i C.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\na)\nCOOH\n+ Cl2\n(FeCl3)\n→\nCOOH\nCl\nHCl\nb)\nCOOH\nNaOH\n→\nCOONa\nNaOH, CaO, 𝑇\n→\nzwiązek B\nzwiązek C","solution":null,"image":"img/chemia-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":25,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 25. (0-2)<br>Kwas benzoesowy (benzenokarboksylowy) w obecności odpowiedniego katalizatora ulega<br>reakcji substytucji elektrofilowej.<br>W reakcji kwasu benzoesowego z NaOH powstaje sól - związek B - stosowana jako<br>konserwant E211. Ta sól w postaci stałej, ogrzewana z NaOH w obecności tlenku wapnia,<br>ulega dekarboksylacji. Związek A jest produktem głównym reakcji kwasu benzoesowego<br>z chlorem w stosunku molowym 1 ∶1.<br>Opisane przemiany przedstawiono na schemacie:<br>COOH<br>związek A<br>związek B<br>związek C<br>a) Napisz równanie reakcji otrzymywania związku A. Zastosuj wzory półstrukturalne<br>(grupowe) związków organicznych.<br>b) Uzupełnij schemat. Napisz wzory półstrukturalne (grupowe) lub uproszczone<br>związków organicznych B i C.<br>COOH<br>NaOH<br>NaOH<br>CaO, 𝑇<br>związek B<br>związek C<br>Cl2, FeCl3<br>NaOH<br>NaOH<br>CaO, 𝑇<br>25.<br>0-1-2<br>MCHP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 25. (0-2)<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie<br>informacji. Zdający:</p>\n<ol><li>pozyskuje i przetwarza informacje</li></ol>\n<p>z różnorodnych źródeł […].<br>II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej<br>wiedzy do rozwiązywania problemów.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>[…] wyjaśnia przebieg procesów</li></ol>\n<p>chemicznych.</p>\n<ol><li>stosuje poprawną terminologię.</li></ol>\n<p>XIII. Węglowodory. Zdający:</p>\n<ol><li>opisuje właściwości chemiczne benzenu</li></ol>\n<p>[…] na przykładzie reakcji […] z Cl2 […];<br>pisze równania reakcji chlorowcowania […]<br>uwzględniając wpływ kierujący<br>podstawników […].<br>XVI. Kwasy karboksylowe. Zdający:</p>\n<ol><li>opisuje właściwości chemiczne</li></ol>\n<p>kwasów karboksylowych na podstawie<br>reakcji tworzenia: soli […], pisze<br>odpowiednie równania reakcji […].<br>Zasady oceniania<br>2 pkt - poprawne napisanie równania reakcji i poprawne uzupełnienie schematu wzorami<br>związków B i C.<br>1 pkt - poprawne napisanie równania reakcji<br>ALBO<br>2 pkt - poprawne uzupełnienie schematu wzorami związków B i C.<br>0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.<br>Rozwiązanie<br>a)<br>COOH</p>\n<ul><li>Cl2</li></ul>\n<p>(FeCl3)<br>→<br>COOH<br>Cl<br>HCl<br>b)<br>COOH<br>NaOH<br>→<br>COONa<br>NaOH, CaO, 𝑇<br>→<br>związek B<br>związek C</p>","solutions":[]}