{"id":"chemia-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/6","paper_id":"chemia-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"6","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (0-2)\na) Zidentyfikuj metal tworzący opisany chlorek i narysuj wzór elektronowy\nmonomerycznej cząsteczki tego związku. Zaznacz kreskami pary elektronowe\nwiązań chemicznych oraz wolne pary elektronowe.\nb) Wyjaśnij, dlaczego monomery opisanego związku w fazie gazowej dimeryzują.\nOdwołaj się do budowy elektronowej cząsteczki monomeru.\nWyjaśnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) pozyskuje i przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n4) wskazuje na związek między\nwłaściwościami substancji a ich budową\nchemiczną;\n5) wykorzystuje wiedzę […] do\nrozwiązywania problemów chemicznych\nz zastosowaniem metody naukowej.\nI. Atomy, cząsteczki i stechiometria\nchemiczna. Zdający:\n5) ustala wzór […] rzeczywisty związku\nchemicznego (nieorganicznego […]) na\npodstawie jego składu […].\nII. Budowa atomu. Zdający:\n4) określa przynależność pierwiastków do\nbloków konfiguracyjnych […]; wskazuje\nzwiązek między budową elektronową atomu\na położeniem pierwiastka w układzie\nokresowym […].\nIII. Wiązania chemiczne. Oddziaływania\nmiędzycząsteczkowe. Zdający:\n1) określa rodzaj wiązania […];\n2) […] pisze wzory elektronowe typowych\ncząsteczek związków kowalencyjnych […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne napisanie dwóch elementów odpowiedzi: wzoru elektronowego oraz\nwyjaśnienia.\n1 pkt - poprawne napisanie jednego z wymaganych elementów odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nWzór elektronowy monomeru:\nAl\nCl\nCl\nCl\nWyjaśnienie:\n• Atom glinu w AlCl3 potrzebuje (jeszcze) dwóch elektronów aby uzyskać oktet\nelektronowy.\nALBO\n• W cząsteczce monomerycznej atom glinu nie uzyskuje oktetu elektronowego, ponieważ,\npo utworzeniu trzech wiązań kowalencyjnych z atomami chloru, w jego otoczeniu\nznajduje się tylko sześć elektronów walencyjnych.\nALBO\n• Orbitalom walencyjnym atomu glinu w AlCl3 przypisuje się hybrydyzację sp2. Jeden\nz orbitali atomowych glinu, niebiorący udziału w hybrydyzacji, pozostaje nieobsadzony\ni jest zdolny do przyjęcia pary elektronowej atomu chloru drugiej cząsteczki AlCl3.\nUwaga: Geometria cząsteczki nie podlega ocenie.","solution":null,"image":"img/chemia-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 6. (0-2)<br>a) Zidentyfikuj metal tworzący opisany chlorek i narysuj wzór elektronowy<br>monomerycznej cząsteczki tego związku. Zaznacz kreskami pary elektronowe<br>wiązań chemicznych oraz wolne pary elektronowe.<br>b) Wyjaśnij, dlaczego monomery opisanego związku w fazie gazowej dimeryzują.<br>Odwołaj się do budowy elektronowej cząsteczki monomeru.<br>Wyjaśnienie:</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 6. (0-2)<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie<br>informacji. Zdający:</p>\n<ol><li>pozyskuje i przetwarza informacje</li></ol>\n<p>z różnorodnych źródeł.<br>II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej<br>wiedzy do rozwiązywania problemów.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>wskazuje na związek między</li></ol>\n<p>właściwościami substancji a ich budową<br>chemiczną;</p>\n<ol><li>wykorzystuje wiedzę […] do</li></ol>\n<p>rozwiązywania problemów chemicznych<br>z zastosowaniem metody naukowej.<br>I. Atomy, cząsteczki i stechiometria<br>chemiczna. Zdający:</p>\n<ol><li>ustala wzór […] rzeczywisty związku</li></ol>\n<p>chemicznego (nieorganicznego […]) na<br>podstawie jego składu […].<br>II. Budowa atomu. Zdający:</p>\n<ol><li>określa przynależność pierwiastków do</li></ol>\n<p>bloków konfiguracyjnych […]; wskazuje<br>związek między budową elektronową atomu<br>a położeniem pierwiastka w układzie<br>okresowym […].<br>III. Wiązania chemiczne. Oddziaływania<br>międzycząsteczkowe. Zdający:</p>\n<ol><li>określa rodzaj wiązania […];</li><li>[…] pisze wzory elektronowe typowych</li></ol>\n<p>cząsteczek związków kowalencyjnych […].<br>Zasady oceniania<br>2 pkt - poprawne napisanie dwóch elementów odpowiedzi: wzoru elektronowego oraz<br>wyjaśnienia.<br>1 pkt - poprawne napisanie jednego z wymaganych elementów odpowiedzi.<br>0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.<br>Przykładowe rozwiązania<br>Wzór elektronowy monomeru:<br>Al<br>Cl<br>Cl<br>Cl<br>Wyjaśnienie:<br>• Atom glinu w AlCl3 potrzebuje (jeszcze) dwóch elektronów aby uzyskać oktet<br>elektronowy.<br>ALBO<br>• W cząsteczce monomerycznej atom glinu nie uzyskuje oktetu elektronowego, ponieważ,<br>po utworzeniu trzech wiązań kowalencyjnych z atomami chloru, w jego otoczeniu<br>znajduje się tylko sześć elektronów walencyjnych.<br>ALBO<br>• Orbitalom walencyjnym atomu glinu w AlCl3 przypisuje się hybrydyzację sp2. Jeden<br>z orbitali atomowych glinu, niebiorący udziału w hybrydyzacji, pozostaje nieobsadzony<br>i jest zdolny do przyjęcia pary elektronowej atomu chloru drugiej cząsteczki AlCl3.<br>Uwaga: Geometria cząsteczki nie podlega ocenie.</p>","solutions":[]}