{"id":"chemia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/30.2","paper_id":"chemia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"30.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 30.2. (0-1)\nDo probówek zawierających osobno dwie aldoheksozy (I i II) o wzorach podanych niżej\ndodano kwas azotowy(V).\nO\nH\nCHO\nH\nOH\nO\nH\nH\nH\nCH2OH\nOH\nH\nO\nH\nCHO\nH\nOH\nH\nOH\nH\nCH2OH\nOH\nH\nI II\nW obu probówkach otrzymano odpowiednie kwasy aldarowe. Cząsteczki tylko jednego z nich\nbyły chiralne.\nNapisz, z której aldoheksozy (I czy II) powstał kwas aldarowy o cząsteczkach\nchiralnych. Uzasadnij odpowiedź. Odwołaj się do budowy cząsteczek obu kwasów\naldarowych.\nAldoheksoza:\nUzasadnienie:\nECHP-R0_100\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)\nCHEMIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2015\nCHEMIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2015\nCHEMIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2015","answer":null,"answer_text":"Zadanie 30.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\n9. Węglowodory. Zdający:\n4) […] wykazuje się rozumieniem pojęć: […]\nizomeria;\n5) rysuje wzory […] półstrukturalne […]\nizomerów optycznych węglowodorów i ich\nprostych fluorowcopochodnych o podanym\nwzorze sumarycznym […].\n16. Cukry. Zdający:\n5) opisuje właściwości glukozy […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie oraz poprawne uzasadnienie.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\nAldoheksoza: II\nUzasadnienie: Tylko w wyniku utlenienia związku II powstał kwas aldarowy, który nie posiada\npłaszczyzny symetrii. Utlenienie cukru I prowadzi do powstania kwasu, który\nposiada płaszczyznę symetrii.","solution":null,"image":"img/chemia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-30.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":32,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 30.2. (0-1)
Do probówek zawierających osobno dwie aldoheksozy (I i II) o wzorach podanych niżej
dodano kwas azotowy(V).
O
H
CHO
H
OH
O
H
H
H
CH2OH
OH
H
O
H
CHO
H
OH
H
OH
H
CH2OH
OH
H
I II
W obu probówkach otrzymano odpowiednie kwasy aldarowe. Cząsteczki tylko jednego z nich
były chiralne.
Napisz, z której aldoheksozy (I czy II) powstał kwas aldarowy o cząsteczkach
chiralnych. Uzasadnij odpowiedź. Odwołaj się do budowy cząsteczek obu kwasów
aldarowych.
Aldoheksoza:
Uzasadnienie:
ECHP-R0_100
BRUDNOPIS (nie podlega ocenie)
CHEMIA
Poziom rozszerzony
Formuła 2015
CHEMIA
Poziom rozszerzony
Formuła 2015
CHEMIA
Poziom rozszerzony
Formuła 2015

","answer_text_html":"

Zadanie 30.2. (0-1)
Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
I. Wykorzystanie i tworzenie informacji.
II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej
wiedzy do rozwiązywania problemów.
III. Opanowanie czynności praktycznych.

\n
  1. Węglowodory. Zdający:
  2. […] wykazuje się rozumieniem pojęć: […]
\n

izomeria;

\n
  1. rysuje wzory […] półstrukturalne […]
\n

izomerów optycznych węglowodorów i ich
prostych fluorowcopochodnych o podanym
wzorze sumarycznym […].

\n
  1. Cukry. Zdający:
  2. opisuje właściwości glukozy […].
\n

Zasady oceniania
1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie oraz poprawne uzasadnienie.
0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Przykładowe rozwiązanie
Aldoheksoza: II
Uzasadnienie: Tylko w wyniku utlenienia związku II powstał kwas aldarowy, który nie posiada
płaszczyzny symetrii. Utlenienie cukru I prowadzi do powstania kwasu, który
posiada płaszczyznę symetrii.

","solutions":[]}