{"id":"chemia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/5","paper_id":"chemia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"5","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (0-2)\na) Zidentyfikuj metal tworzący opisany chlorek i narysuj wzór elektronowy\nmonomerycznej cząsteczki tego związku. Zaznacz kreskami pary elektronowe\nwiązań chemicznych oraz wolne pary elektronowe.\nb) Wyjaśnij, dlaczego monomery opisanego związku w fazie gazowej dimeryzują.\nOdwołaj się do budowy elektronowej cząsteczki monomeru.\nWyjaśnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n1. Atomy, cząsteczki i stechiometria\nchemiczna. Zdający:\n4) ustala wzór […] rzeczywisty związku\nchemicznego (nieorganicznego […]) na\npodstawie jego składu […].\n2. Struktura atomu - jądro i elektrony.\nZdający:\n4) określa przynależność pierwiastków do\nbloków konfiguracyjnych […];\n5) wskazuje na związek pomiędzy budową\natomu a położeniem pierwiastka w układzie\nokresowym.\nWiązania chemiczne. Zdający:\n4) zapisuje wzory elektronowe typowych\ncząsteczek związków kowalencyjnych […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne napisanie dwóch elementów odpowiedzi: wzoru elektronowego oraz\nwyjaśnienia.\n1 pkt - poprawne napisanie jednego z wymaganych elementów odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPrzykładowe rozwiązania\nWzór elektronowy monomeru:\nAl\nCl\nCl\nCl\nWyjaśnienie: Atom glinu w AlCl3 potrzebuje (jeszcze) dwóch elektronów aby uzyskać oktet\nelektronowy.\nALBO\nWyjaśnienie: W cząsteczce monomerycznej atom glinu nie uzyskuje oktetu elektronowego,\nponieważ, po utworzeniu trzech wiązań kowalencyjnych z atomami chloru,\nw jego otoczeniu znajduje się tylko sześć elektronów walencyjnych.\nALBO\nWyjaśnienie: Orbitalom walencyjnym atomu glinu w AlCl3 przypisuje się hybrydyzację sp2.\nJeden z orbitali atomowych glinu, niebiorący udziału w hybrydyzacji, pozostaje\nnieobsadzony i jest zdolny do przyjęcia pary elektronowej atomu chloru drugiej\ncząsteczki AlCl3.","solution":null,"image":"img/chemia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 5. (0-2)<br>a) Zidentyfikuj metal tworzący opisany chlorek i narysuj wzór elektronowy<br>monomerycznej cząsteczki tego związku. Zaznacz kreskami pary elektronowe<br>wiązań chemicznych oraz wolne pary elektronowe.<br>b) Wyjaśnij, dlaczego monomery opisanego związku w fazie gazowej dimeryzują.<br>Odwołaj się do budowy elektronowej cząsteczki monomeru.<br>Wyjaśnienie:</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 5. (0-2)<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Wykorzystanie i tworzenie informacji.<br>II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej<br>wiedzy do rozwiązywania problemów.</p>\n<ol><li>Atomy, cząsteczki i stechiometria</li></ol>\n<p>chemiczna. Zdający:</p>\n<ol><li>ustala wzór […] rzeczywisty związku</li></ol>\n<p>chemicznego (nieorganicznego […]) na<br>podstawie jego składu […].</p>\n<ol><li>Struktura atomu - jądro i elektrony.</li></ol>\n<p>Zdający:</p>\n<ol><li>określa przynależność pierwiastków do</li></ol>\n<p>bloków konfiguracyjnych […];</p>\n<ol><li>wskazuje na związek pomiędzy budową</li></ol>\n<p>atomu a położeniem pierwiastka w układzie<br>okresowym.<br>Wiązania chemiczne. Zdający:</p>\n<ol><li>zapisuje wzory elektronowe typowych</li></ol>\n<p>cząsteczek związków kowalencyjnych […].<br>Zasady oceniania<br>2 pkt - poprawne napisanie dwóch elementów odpowiedzi: wzoru elektronowego oraz<br>wyjaśnienia.<br>1 pkt - poprawne napisanie jednego z wymaganych elementów odpowiedzi.<br>0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>Przykładowe rozwiązania<br>Wzór elektronowy monomeru:<br>Al<br>Cl<br>Cl<br>Cl<br>Wyjaśnienie: Atom glinu w AlCl3 potrzebuje (jeszcze) dwóch elektronów aby uzyskać oktet<br>elektronowy.<br>ALBO<br>Wyjaśnienie: W cząsteczce monomerycznej atom glinu nie uzyskuje oktetu elektronowego,<br>ponieważ, po utworzeniu trzech wiązań kowalencyjnych z atomami chloru,<br>w jego otoczeniu znajduje się tylko sześć elektronów walencyjnych.<br>ALBO<br>Wyjaśnienie: Orbitalom walencyjnym atomu glinu w AlCl3 przypisuje się hybrydyzację sp2.<br>Jeden z orbitali atomowych glinu, niebiorący udziału w hybrydyzacji, pozostaje<br>nieobsadzony i jest zdolny do przyjęcia pary elektronowej atomu chloru drugiej<br>cząsteczki AlCl3.</p>","solutions":[]}