{"id":"chemia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/15.1","paper_id":"chemia-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"15.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15.1. (0-1)\nUzupełnij tabelę. Wpisz wartości indeksu niedoboru wodoru dla dwóch\nwęglowodorów: cykloheksanu i heks-1-enu.\nCykloheksan\nHeks-1-en\nIndeks niedoboru wodoru\n14.\n0-1\n15.1.\n0-1\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) pozyskuje i przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nXII. Wstęp do chemii organicznej. Zdający:\n6) […] porównuje właściwości różnych\nizomerów […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie tabeli.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nCykloheksan\nHeks-1-en\nIndeks niedoboru wodoru\n1\n1","solution":"| | Cykloheksan | Heks-1-en | |---|---|---| | **Indeks niedoboru wodoru** | **1** | **1** | - **cykloheksan** $\\text{C}_6\\text{H}_{12}$ — **jeden pierścień**, zero wiązań $\\pi$ → indeks = 1, - **heks-1-en** $\\text{C}_6\\text{H}_{12}$ — zero pierścieni, **jedno wiązanie $\\pi$** → indeks = 1. Oba mają ten sam wzór sumaryczny i ten sam indeks — to **izomery**.","image":"img/chemia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-15.1.webp","solution_image":null,"topics":"indeks niedoboru wodoru, stopien nienasycenia, izomeria, hybrydyzacja sp2, cykloheksen, dieny, polimeryzacja","page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 15.1. (0-1)<br>Uzupełnij tabelę. Wpisz wartości indeksu niedoboru wodoru dla dwóch<br>węglowodorów: cykloheksanu i heks-1-enu.<br>Cykloheksan<br>Heks-1-en<br>Indeks niedoboru wodoru<br>14.<br>0-1<br>15.1.<br>0-1<br>MCHP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 15.1. (0-1)<br>Wymagania ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie<br>informacji. Zdający:</p>\n<ol><li>pozyskuje i przetwarza informacje</li></ol>\n<p>z różnorodnych źródeł.<br>II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej<br>wiedzy do rozwiązywania problemów.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>wykorzystuje wiedzę i dostępne</li></ol>\n<p>informacje do rozwiązywania problemów<br>chemicznych […].<br>XII. Wstęp do chemii organicznej. Zdający:</p>\n<ol><li>[…] porównuje właściwości różnych</li></ol>\n<p>izomerów […].<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawne uzupełnienie tabeli.<br>0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.<br>Rozwiązanie<br>Cykloheksan<br>Heks-1-en<br>Indeks niedoboru wodoru<br>1<br>1</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>| | Cykloheksan | Heks-1-en | |---|---|---| | <strong>Indeks niedoboru wodoru</strong> | <strong>1</strong> | <strong>1</strong> | - <strong>cykloheksan</strong> $\\text{C}<em>6\\text{H}</em>{12}$ — <strong>jeden pierścień</strong>, zero wiązań $\\pi$ → indeks = 1, - <strong>heks-1-en</strong> $\\text{C}<em>6\\text{H}</em>{12}$ — zero pierścieni, <strong>jedno wiązanie $\\pi$</strong> → indeks = 1. Oba mają ten sam wzór sumaryczny i ten sam indeks — to <strong>izomery</strong>.</p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź:</h4>\n<p>| Węglowodór | Indeks niedoboru wodoru |<br>| cykloheksan | <strong>1</strong> |<br>| heks-1-en | <strong>1</strong> |</p>\n<h5>Uzasadnienie</h5>\n<p>Indeks niedoboru wodoru (IND) = suma liczby pierścieni i liczby wiązań π (wielokrotnych). Można go też liczyć ze wzoru: dla związku \\(\\ce{C_nH_m}\\):<br>$$\\text{IND} = \\frac{2n + 2 - m}{2}$$</p>\n<p><strong>Cykloheksan</strong> \\(\\ce{C6H12}\\):<br>$$\\text{IND} = \\frac{2\\cdot 6 + 2 - 12}{2} = \\frac{2}{2} = 1$$<br>Ma <strong>1 pierścień</strong>, brak wiązań π → IND = 1. ✓</p>\n<p><strong>Heks-1-en</strong> \\(\\ce{C6H12}\\):<br>$$\\text{IND} = \\frac{2\\cdot 6 + 2 - 12}{2} = 1$$<br>Ma <strong>1 wiązanie podwójne</strong> (π), brak pierścienia → IND = 1. ✓</p>\n<p>Oba związki mają ten sam wzór sumaryczny \\(\\ce{C6H12}\\), więc taki sam indeks niedoboru wodoru = <strong>1</strong>.</p>\n<h4>Zasady oceniania CKE</h4>\n<p><strong>1 pkt</strong> - poprawne uzupełnienie tabeli (cykloheksan 1, heks-1-en 1). <strong>0 pkt</strong> - poniżej.</p>"}]}