{"id":"chemia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/9","paper_id":"chemia-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"9","points":5,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.\nPotencjały półogniw zależą od stężeń reagentów biorących udział w procesach\nelektrochemicznych. Jeżeli metal Me jest zanurzony w roztworze zawierającym jony tego\nmetalu o ładunku 𝑛+ i o stężeniu 𝑐Me𝑛+, to potencjał takiego półogniwa można obliczyć za\npomocą równania Nernsta. Dla układu Me𝑛+/ Me w temperaturze 298 K to równanie ma\npostać:\n𝐸 = 𝐸° + 0,059\n𝑛\n∙ log cMe𝑛+\ngdzie 𝐸° jest potencjałem standardowym redukcji tego półogniwa.\nNa podstawie: M.J. Sienko, R.A. Plane, Chemia. Podstawy i zastosowania, Warszawa 2002.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Odpowiedź: ### 9.1. **Krok 1. Identyfikacja metalu Me.** Z wykresu $E^\\circ = 0{,}342$ V — to potencjał standardowy pary $\\text{Cu}^{2+}/\\text{Cu}$. Metalem **Me jest miedź (Cu)**. **Krok 2. Potencjał katody z SEM.** Potencjał standardowy anody (cynk, przy $c = 1{,}0$ mol·dm⁻³, więc $E = E^\\circ$): $$E_A = E^\\circ_{\\text{Zn}^{2+}/\\text{Zn}} = -0{,}762\\ \\text{V}$$ $$\\text{SEM} = E_K - E_A \\quad\\Rightarrow\\quad E_K = \\text{SEM} + E_A = 1{,}084 + (-0{,}762) = 0{,}322\\ \\text{V}$$ **Krok 3. Stężenie jonów $\\text{Cu}^{2+}$ z równania Nernsta.** $$0{,}322 = 0{,}342 + \\frac{0{,}059}{2}\\cdot \\log c_{\\text{Cu}^{2+}}$$ $$\\log c_{\\text{Cu}^{2+}} = \\frac{0{,}322 - 0{,}342}{0{,}0295} = \\frac{-0{,}020}{0{,}0295} = -0{,}678$$ $$c_{\\text{Cu}^{2+}} = 10^{-0{,}678} \\approx 0{,}210\\ \\text{mol}\\cdot\\text{dm}^{-3}$$ **Krok 4. Liczba moli każdej z soli.** $$n_{\\text{Cu}^{2+}} = c \\cdot V = 0{,}210 \\cdot 0{,}500 = 0{,}105\\ \\text{mol}$$ Mieszanina była **równomolowa**, a każda sól dostarcza po jednym jonie $\\text{Cu}^{2+}$: $$n_{\\text{CuSO}_4\\cdot 5\\text{H}_2\\text{O}} = n_{\\text{CuCl}_2\\cdot x\\text{H}_2\\text{O}} = \\frac{0{,}105}{2} = 0{,}0525\\ \\text{mol}$$ **Krok 5. Masa hydratu chlorku.** $$M_{\\text{CuSO}_4\\cdot 5\\text{H}_2\\text{O}} = 63{,}55 + 32{,}07 + 4\\cdot 16{,}00 + 5\\cdot 18{,}02 = 249{,}71\\ \\text{g/mol}$$ $$m_{\\text{CuSO}_4\\cdot 5\\text{H}_2\\text{O}} = 0{,}0525 \\cdot 249{,}71 = 13{,}11\\ \\text{g}$$ $$m_{\\text{CuCl}_2\\cdot x\\text{H}_2\\text{O}} = 22{,}05 - 13{,}11 = 8{,}94\\ \\text{g}$$ **Krok 6. Wyznaczenie $x$.** $$M_{\\text{CuCl}_2} = 63{,}55 + 2\\cdot 35{,}45 = 134{,}45\\ \\text{g/mol}$$ $$m_{\\text{CuCl}_2\\ \\text{bezw.}} = 0{,}0525 \\cdot 134{,}45 = 7{,}06\\ \\text{g}$$ $$m_{\\text{H}_2\\text{O}} = 8{,}94 - 7{,}06 = 1{,}88\\ \\text{g} \\quad\\Rightarrow\\quad n_{\\text{H}_2\\text{O}} = \\frac{1{,}88}{18{,}02} = 0{,}104\\ \\text{mol}$$ $$x = \\frac{n_{\\text{H}_2\\text{O}}}{n_{\\text{soli}}} = \\frac{0{,}104}{0{,}0525} \\approx 2$$ $$\\boxed{\\text{Wzór hydratu: } \\text{CuCl}_2\\cdot 2\\text{H}_2\\text{O}}$$ *Kontrola jednym równaniem:* $22{,}05 = 0{,}0525\\,(249{,}71 + 134{,}45 + 18{,}02x) \\Rightarrow x = 2$ ✓ ### 9.2. **PP** 1. **P** — w ogniwie stężeniowym **anodą jest półogniwo o mniejszym stężeniu** jonów. Wynika to z równania Nernsta: mniejsze $c$ daje **niższy potencjał**, a anodą jest zawsze elektroda o niższym potencjale. Zachodzi tam utlenianie: $\\text{Ag} \\rightarrow \\text{Ag}^+ + e^-$, co **zwiększa** stężenie w zlewce 1. 2. **P** — na anodzie (zlewka 1.) srebro się **roztwarza**, więc blaszka traci masę; na katodzie (zlewka 2.) jony srebra **osadzają się** na blaszce, więc jej masa rośnie. Skoro na początku masy były jednakowe, po pracy ogniwa blaszka ze zlewki 2. jest **cięższa**. Ogniwo pracuje aż do **wyrównania stężeń** w obu zlewkach — wtedy SEM spada do zera.\n\nTreść zadania (CKE)\n\nRównanie Nernsta — jak z niego korzystać\n\n$$E = E^\\circ + \\frac{0{,}059}{n}\\cdot \\log c_{\\text{Me}^{n+}}$$\n\nElement | Znaczenie\n$E$ | potencjał rzeczywisty półogniwa\n$E^\\circ$ | potencjał standardowy (przy $c = 1$ mol·dm⁻³)\n$n$ | liczba elektronów wymienianych w procesie elektrodowym\n$c$ | stężenie molowe jonów metalu\n\nWnioski:\n\n- $c = 1$ mol·dm⁻³ → $\\log c = 0$ → $E = E^\\circ$ — to właśnie punkt przecięcia z osią na wykresie,\n- $c < 1$ → $\\log c < 0$ → $E < E^\\circ$,\n- $c > 1$ → $E > E^\\circ$.\n\nPotencjały standardowe — wartości potrzebne w zadaniu\n\nPara redoks | $E^\\circ$, V\n$\\text{Zn}^{2+}/\\text{Zn}$ | −0,762\n$\\text{Fe}^{2+}/\\text{Fe}$ | −0,440\n$\\text{Pb}^{2+}/\\text{Pb}$ | −0,126\n$\\text{Cu}^{2+}/\\text{Cu}$ | +0,342\n$\\text{Ag}^{+}/\\text{Ag}$ | +0,800\n\nWartość +0,342 V odczytana z wykresu jednoznacznie identyfikuje miedź.\n\nOgniwo galwaniczne — podstawowe zależności\n\n$$\\text{SEM} = E_{\\text{katody}} - E_{\\text{anody}}$$\n\nElektroda | Proces | Potencjał | Znak\nanoda | utlenianie (roztwarzanie metalu) | niższy | −\nkatoda | redukcja (osadzanie metalu) | wyższy | +\n\nZapis schematyczny ogniwa w tym zadaniu:\n\n$$\\text{Zn}\\ |\\ \\text{Zn}^{2+}(1{,}0\\,\\text{M})\\ \\|\\ \\text{Cu}^{2+}(0{,}21\\,\\text{M})\\ |\\ \\text{Cu}$$\n\nOgniwo stężeniowe\n\nCecha | Opis\nbudowa | dwa identyczne półogniwa, różne stężenia\n$E^\\circ_K - E^\\circ_A$ | zero — SEM bierze się wyłącznie z różnicy stężeń\nanoda | półogniwo o mniejszym stężeniu\nkatoda | półogniwo o większym stężeniu\nkierunek zmian | stężenia dążą do wyrównania\nkoniec pracy | gdy stężenia się zrównają, SEM = 0\n\nSEM ogniwa stężeniowego:\n\n$$\\text{SEM} = \\frac{0{,}059}{n}\\cdot \\log \\frac{c_2}{c_1}$$\n\nDla srebra ($n = 1$) i dziesięciokrotnej różnicy stężeń:\n\n$$\\text{SEM} = 0{,}059 \\cdot \\log 10 = 0{,}059\\ \\text{V}$$\n\nHydraty — jak wyznaczyć liczbę cząsteczek wody\n\nMetoda | Kiedy stosować\nprzez masy | znasz masę hydratu i liczbę moli soli bezwodnej\nprzez masę molową | $M_{\\text{hydratu}} = M_{\\text{soli}} + x\\cdot 18{,}02$\nprzez ubytek masy | przy prażeniu hydratu (masa wody = ubytek)\n\nW tym zadaniu najkrótsza jest droga jednym równaniem:\n\n$$m_{\\text{całk.}} = n\\,\\big(M_{\\text{hydratu 1}} + M_{\\text{soli 2}} + x\\cdot M_{\\text{H}_2\\text{O}}\\big)$$\n\n$$22{,}05 = 0{,}0525\\,(249{,}71 + 134{,}45 + 18{,}02x) \\quad\\Rightarrow\\quad x = 2$$\n\nMasy molowe użyte w rozwiązaniu\n\nSubstancja | $M$, g/mol\nCu | 63,55\nCl | 35,45\n$\\text{CuCl}_2$ | 134,45\n$\\text{H}_2\\text{O}$ | 18,02\n$\\text{CuSO}_4\\cdot 5\\text{H}_2\\text{O}$ | 249,71\n$\\text{CuCl}_2\\cdot 2\\text{H}_2\\text{O}$ | 170,49\n\nPunktacja CKE\n\n- 9.1. 4 pkt — poprawna metoda i obliczenia prowadzące do wzoru $\\text{CuCl}_2\\cdot 2\\text{H}_2\\text{O}$;\n3 pkt — poprawna metoda z jedną usterką (szacowanie $\\log c$ z wykresu, niewłaściwa dokładność mas molowych, błąd rachunkowy, brak zapisu wzoru);\n2 pkt — dwie usterki albo poprawne obliczenie liczby moli obu soli przy błędnej dalszej metodzie;\n1 pkt — trzy usterki albo poprawne stężenie $\\text{Cu}^{2+}$ przy błędnej dalszej metodzie albo poprawny potencjał katody i identyfikacja metalu.\n- 9.2. 1 pkt — PP.\n- Razem: 5 pkt.\n\nTypowy błąd: **Największa pułapka: odczyt $E^\\circ$ z wykresu, a nie stężenia.** Wykres służy do **identyfikacji metalu** — punkt dla $\\log c = 0$ daje potencjał standardowy 0,342 V, czyli miedź. Stężenie należy **obliczyć z równania Nernsta**, a nie odczytać z osi. Klucz CKE traktuje szacowanie $\\log c$ z wykresu jako **usterkę obniżającą punktację**. **Pamiętaj o $n = 2$ w mianowniku.** Dla jonu $\\text{Cu}^{2+}$ współczynnik wynosi $\\frac{0{,}059}{2} = 0{,}0295$, a nie 0,059. Pominięcie dwójki daje stężenie ok. 0,46 mol·dm⁻³ i błędny wynik końcowy. **Zwróć uwagę na wymóg dokładności mas molowych.** Polecenie mówi wprost: **do drugiego miejsca po przecinku** (Cu — 63,55; Cl — 35,45; S — 32,07; O — 16,00; H₂O — 18,02). Użycie zaokrągleń typu 64 albo 18 może kosztować punkt (choć klucz dopuszcza $M_{\\text{H}_2\\text{O}} = 18{,}00$). **„Równomolowa mieszanina\" oznacza równe liczby moli obu soli**, a nie równe masy. Każda sól dostarcza po **jednym** jonie $\\text{Cu}^{2+}$, więc na każdą przypada połowa z 0,105 mol. **Objętość roztworu to 500 cm³ = 0,500 dm³**, nie 500 dm³ ani 0,5 cm³. Przeliczenie jednostek to najczęstsze źródło błędu rzędu wielkości. **W 9.2 kusi odpowiedź „anodą jest półogniwo o większym stężeniu\".** Jest odwrotnie: **niższe stężenie → niższy potencjał → anoda**. Warto to zapamiętać przez skutek: ogniwo dąży do wyrównania stężeń, więc w rozcieńczonym roztworze stężenie musi **rosnąć**, czyli metal się tam roztwarza. **Masa blaszek zmienia się w przeciwnych kierunkach.** Anoda chudnie, katoda tyje — i to niezależnie od tego, o ile różniły się stężenia.","image":"img/chemia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":"rownanie Nernsta, ogniwo galwaniczne, SEM, hydraty, ogniwo stezeniowe, potencjal standardowy","page_from":10,"source":"maturaonline","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 9.<br>Potencjały półogniw zależą od stężeń reagentów biorących udział w procesach<br>elektrochemicznych. Jeżeli metal Me jest zanurzony w roztworze zawierającym jony tego<br>metalu o ładunku 𝑛+ i o stężeniu 𝑐Me𝑛+, to potencjał takiego półogniwa można obliczyć za<br>pomocą równania Nernsta. Dla układu Me𝑛+/ Me w temperaturze 298 K to równanie ma<br>postać:<br>𝐸 = 𝐸° + 0,059<br>𝑛<br>∙ log cMe𝑛+<br>gdzie 𝐸° jest potencjałem standardowym redukcji tego półogniwa.<br>Na podstawie: M.J. Sienko, R.A. Plane, Chemia. Podstawy i zastosowania, Warszawa 2002.</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>Odpowiedź: ### 9.1. <strong>Krok 1. Identyfikacja metalu Me.</strong> Z wykresu $E^\\circ = 0{,}342$ V — to potencjał standardowy pary $\\text{Cu}^{2+}/\\text{Cu}$. Metalem <strong>Me jest miedź (Cu)</strong>. <strong>Krok 2. Potencjał katody z SEM.</strong> Potencjał standardowy anody (cynk, przy $c = 1{,}0$ mol·dm⁻³, więc $E = E^\\circ$): $$E_A = E^\\circ_{\\text{Zn}^{2+}/\\text{Zn}} = -0{,}762\\ \\text{V}$$ $$\\text{SEM} = E_K - E_A \\quad\\Rightarrow\\quad E_K = \\text{SEM} + E_A = 1{,}084 + (-0{,}762) = 0{,}322\\ \\text{V}$$ <strong>Krok 3. Stężenie jonów $\\text{Cu}^{2+}$ z równania Nernsta.</strong> $$0{,}322 = 0{,}342 + \\frac{0{,}059}{2}\\cdot \\log c_{\\text{Cu}^{2+}}$$ $$\\log c_{\\text{Cu}^{2+}} = \\frac{0{,}322 - 0{,}342}{0{,}0295} = \\frac{-0{,}020}{0{,}0295} = -0{,}678$$ $$c_{\\text{Cu}^{2+}} = 10^{-0{,}678} \\approx 0{,}210\\ \\text{mol}\\cdot\\text{dm}^{-3}$$ <strong>Krok 4. Liczba moli każdej z soli.</strong> $$n_{\\text{Cu}^{2+}} = c \\cdot V = 0{,}210 \\cdot 0{,}500 = 0{,}105\\ \\text{mol}$$ Mieszanina była <strong>równomolowa</strong>, a każda sól dostarcza po jednym jonie $\\text{Cu}^{2+}$: $$n_{\\text{CuSO}<em>4\\cdot 5\\text{H}_2\\text{O}} = n</em>{\\text{CuCl}<em>2\\cdot x\\text{H}_2\\text{O}} = \\frac{0{,}105}{2} = 0{,}0525\\ \\text{mol}$$ <strong>Krok 5. Masa hydratu chlorku.</strong> $$M</em>{\\text{CuSO}<em>4\\cdot 5\\text{H}_2\\text{O}} = 63{,}55 + 32{,}07 + 4\\cdot 16{,}00 + 5\\cdot 18{,}02 = 249{,}71\\ \\text{g/mol}$$ $$m</em>{\\text{CuSO}<em>4\\cdot 5\\text{H}_2\\text{O}} = 0{,}0525 \\cdot 249{,}71 = 13{,}11\\ \\text{g}$$ $$m</em>{\\text{CuCl}<em>2\\cdot x\\text{H}_2\\text{O}} = 22{,}05 - 13{,}11 = 8{,}94\\ \\text{g}$$ <strong>Krok 6. Wyznaczenie $x$.</strong> $$M</em>{\\text{CuCl}<em>2} = 63{,}55 + 2\\cdot 35{,}45 = 134{,}45\\ \\text{g/mol}$$ $$m</em>{\\text{CuCl}<em>2\\ \\text{bezw.}} = 0{,}0525 \\cdot 134{,}45 = 7{,}06\\ \\text{g}$$ $$m</em>{\\text{H}<em>2\\text{O}} = 8{,}94 - 7{,}06 = 1{,}88\\ \\text{g} \\quad\\Rightarrow\\quad n</em>{\\text{H}<em>2\\text{O}} = \\frac{1{,}88}{18{,}02} = 0{,}104\\ \\text{mol}$$ $$x = \\frac{n</em>{\\text{H}<em>2\\text{O}}}{n</em>{\\text{soli}}} = \\frac{0{,}104}{0{,}0525} \\approx 2$$ $$\\boxed{\\text{Wzór hydratu: } \\text{CuCl}_2\\cdot 2\\text{H}_2\\text{O}}$$ <em>Kontrola jednym równaniem:</em> $22{,}05 = 0{,}0525\\,(249{,}71 + 134{,}45 + 18{,}02x) \\Rightarrow x = 2$ ✓ ### 9.2. <strong>PP</strong> 1. <strong>P</strong> — w ogniwie stężeniowym <strong>anodą jest półogniwo o mniejszym stężeniu</strong> jonów. Wynika to z równania Nernsta: mniejsze $c$ daje <strong>niższy potencjał</strong>, a anodą jest zawsze elektroda o niższym potencjale. Zachodzi tam utlenianie: $\\text{Ag} \\rightarrow \\text{Ag}^+ + e^-$, co <strong>zwiększa</strong> stężenie w zlewce 1. 2. <strong>P</strong> — na anodzie (zlewka 1.) srebro się <strong>roztwarza</strong>, więc blaszka traci masę; na katodzie (zlewka 2.) jony srebra <strong>osadzają się</strong> na blaszce, więc jej masa rośnie. Skoro na początku masy były jednakowe, po pracy ogniwa blaszka ze zlewki 2. jest <strong>cięższa</strong>. Ogniwo pracuje aż do <strong>wyrównania stężeń</strong> w obu zlewkach — wtedy SEM spada do zera.</p>\n<p>Treść zadania (CKE)</p>\n<p>Równanie Nernsta — jak z niego korzystać</p>\n<p>$$E = E^\\circ + \\frac{0{,}059}{n}\\cdot \\log c_{\\text{Me}^{n+}}$$</p>\n<p>Element | Znaczenie<br>$E$ | potencjał rzeczywisty półogniwa<br>$E^\\circ$ | potencjał standardowy (przy $c = 1$ mol·dm⁻³)<br>$n$ | liczba elektronów wymienianych w procesie elektrodowym<br>$c$ | stężenie molowe jonów metalu</p>\n<p>Wnioski:</p>\n<ul><li>$c = 1$ mol·dm⁻³ → $\\log c = 0$ → $E = E^\\circ$ — to właśnie punkt przecięcia z osią na wykresie,</li><li>$c &lt; 1$ → $\\log c &lt; 0$ → $E &lt; E^\\circ$,</li><li>$c &gt; 1$ → $E &gt; E^\\circ$.</li></ul>\n<p>Potencjały standardowe — wartości potrzebne w zadaniu</p>\n<p>Para redoks | $E^\\circ$, V<br>$\\text{Zn}^{2+}/\\text{Zn}$ | −0,762<br>$\\text{Fe}^{2+}/\\text{Fe}$ | −0,440<br>$\\text{Pb}^{2+}/\\text{Pb}$ | −0,126<br>$\\text{Cu}^{2+}/\\text{Cu}$ | +0,342<br>$\\text{Ag}^{+}/\\text{Ag}$ | +0,800</p>\n<p>Wartość +0,342 V odczytana z wykresu jednoznacznie identyfikuje miedź.</p>\n<p>Ogniwo galwaniczne — podstawowe zależności</p>\n<p>$$\\text{SEM} = E_{\\text{katody}} - E_{\\text{anody}}$$</p>\n<p>Elektroda | Proces | Potencjał | Znak<br>anoda | utlenianie (roztwarzanie metalu) | niższy | −<br>katoda | redukcja (osadzanie metalu) | wyższy | +</p>\n<p>Zapis schematyczny ogniwa w tym zadaniu:</p>\n<p>$$\\text{Zn}\\ |\\ \\text{Zn}^{2+}(1{,}0\\,\\text{M})\\ \\|\\ \\text{Cu}^{2+}(0{,}21\\,\\text{M})\\ |\\ \\text{Cu}$$</p>\n<p>Ogniwo stężeniowe</p>\n<p>Cecha | Opis<br>budowa | dwa identyczne półogniwa, różne stężenia<br>$E^\\circ_K - E^\\circ_A$ | zero — SEM bierze się wyłącznie z różnicy stężeń<br>anoda | półogniwo o mniejszym stężeniu<br>katoda | półogniwo o większym stężeniu<br>kierunek zmian | stężenia dążą do wyrównania<br>koniec pracy | gdy stężenia się zrównają, SEM = 0</p>\n<p>SEM ogniwa stężeniowego:</p>\n<p>$$\\text{SEM} = \\frac{0{,}059}{n}\\cdot \\log \\frac{c_2}{c_1}$$</p>\n<p>Dla srebra ($n = 1$) i dziesięciokrotnej różnicy stężeń:</p>\n<p>$$\\text{SEM} = 0{,}059 \\cdot \\log 10 = 0{,}059\\ \\text{V}$$</p>\n<p>Hydraty — jak wyznaczyć liczbę cząsteczek wody</p>\n<p>Metoda | Kiedy stosować<br>przez masy | znasz masę hydratu i liczbę moli soli bezwodnej<br>przez masę molową | $M_{\\text{hydratu}} = M_{\\text{soli}} + x\\cdot 18{,}02$<br>przez ubytek masy | przy prażeniu hydratu (masa wody = ubytek)</p>\n<p>W tym zadaniu najkrótsza jest droga jednym równaniem:</p>\n<p>$$m_{\\text{całk.}} = n\\,\\big(M_{\\text{hydratu 1}} + M_{\\text{soli 2}} + x\\cdot M_{\\text{H}_2\\text{O}}\\big)$$</p>\n<p>$$22{,}05 = 0{,}0525\\,(249{,}71 + 134{,}45 + 18{,}02x) \\quad\\Rightarrow\\quad x = 2$$</p>\n<p>Masy molowe użyte w rozwiązaniu</p>\n<p>Substancja | $M$, g/mol<br>Cu | 63,55<br>Cl | 35,45<br>$\\text{CuCl}_2$ | 134,45<br>$\\text{H}_2\\text{O}$ | 18,02<br>$\\text{CuSO}_4\\cdot 5\\text{H}_2\\text{O}$ | 249,71<br>$\\text{CuCl}_2\\cdot 2\\text{H}_2\\text{O}$ | 170,49</p>\n<p>Punktacja CKE</p>\n<ul><li>9.1. 4 pkt — poprawna metoda i obliczenia prowadzące do wzoru $\\text{CuCl}_2\\cdot 2\\text{H}_2\\text{O}$;</li></ul>\n<p>3 pkt — poprawna metoda z jedną usterką (szacowanie $\\log c$ z wykresu, niewłaściwa dokładność mas molowych, błąd rachunkowy, brak zapisu wzoru);<br>2 pkt — dwie usterki albo poprawne obliczenie liczby moli obu soli przy błędnej dalszej metodzie;<br>1 pkt — trzy usterki albo poprawne stężenie $\\text{Cu}^{2+}$ przy błędnej dalszej metodzie albo poprawny potencjał katody i identyfikacja metalu.</p>\n<ul><li>9.2. 1 pkt — PP.</li><li>Razem: 5 pkt.</li></ul>\n<p>Typowy błąd: <strong>Największa pułapka: odczyt $E^\\circ$ z wykresu, a nie stężenia.</strong> Wykres służy do <strong>identyfikacji metalu</strong> — punkt dla $\\log c = 0$ daje potencjał standardowy 0,342 V, czyli miedź. Stężenie należy <strong>obliczyć z równania Nernsta</strong>, a nie odczytać z osi. Klucz CKE traktuje szacowanie $\\log c$ z wykresu jako <strong>usterkę obniżającą punktację</strong>. <strong>Pamiętaj o $n = 2$ w mianowniku.</strong> Dla jonu $\\text{Cu}^{2+}$ współczynnik wynosi $\\frac{0{,}059}{2} = 0{,}0295$, a nie 0,059. Pominięcie dwójki daje stężenie ok. 0,46 mol·dm⁻³ i błędny wynik końcowy. <strong>Zwróć uwagę na wymóg dokładności mas molowych.</strong> Polecenie mówi wprost: <strong>do drugiego miejsca po przecinku</strong> (Cu — 63,55; Cl — 35,45; S — 32,07; O — 16,00; H₂O — 18,02). Użycie zaokrągleń typu 64 albo 18 może kosztować punkt (choć klucz dopuszcza $M_{\\text{H}_2\\text{O}} = 18{,}00$). <strong>„Równomolowa mieszanina&quot; oznacza równe liczby moli obu soli</strong>, a nie równe masy. Każda sól dostarcza po <strong>jednym</strong> jonie $\\text{Cu}^{2+}$, więc na każdą przypada połowa z 0,105 mol. <strong>Objętość roztworu to 500 cm³ = 0,500 dm³</strong>, nie 500 dm³ ani 0,5 cm³. Przeliczenie jednostek to najczęstsze źródło błędu rzędu wielkości. <strong>W 9.2 kusi odpowiedź „anodą jest półogniwo o większym stężeniu&quot;.</strong> Jest odwrotnie: <strong>niższe stężenie → niższy potencjał → anoda</strong>. Warto to zapamiętać przez skutek: ogniwo dąży do wyrównania stężeń, więc w rozcieńczonym roztworze stężenie musi <strong>rosnąć</strong>, czyli metal się tam roztwarza. <strong>Masa blaszek zmienia się w przeciwnych kierunkach.</strong> Anoda chudnie, katoda tyje — i to niezależnie od tego, o ile różniły się stężenia.</p>"}]}