{"id":"chemia-2026-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/23.1","paper_id":"chemia-2026-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"23.1","points":3,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23.1. (0-3)\nWśród izomerów związku X zawierających dwie grupy funkcyjne i prosty łańcuch węglowy\nistnieją takie dwa, których cząsteczki są chiralne. W cząsteczkach jednego z nich grupy\nfunkcyjne nie są połączone z tym samym atomem węgla.\nUzupełnij tabelę. Napisz wzory półstrukturalne (grupowe) związku X oraz opisanego\nizomeru związku X. Następnie napisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji\nopisanego izomeru związku X z wodorotlenkiem sodu. Zastosuj wzory półstrukturalne\n(grupowe) związków organicznych.\nWzór związku X\nWzór opisanego izomeru związku X\nRównanie reakcji opisanego izomeru związku X z wodorotlenkiem sodu:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23.1. (0-3)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n9. Węglowodory. Zdający:\n4) posługuje się poprawną nomenklaturą\n[…]; wykazuje się rozumieniem pojęć […]\nizomeria.\n11. Hydroksylowe pochodne węglowodorów\n- alkohole i fenole. Zdający:\n3) opisuje właściwości chemiczne alkoholi\n[…] w oparciu o reakcje […], zachowanie\nwobec sodu, utlenianie do związków\nkarbonylowych […]; zapisuje odpowiednie\nrównania reakcji.\n12. Kwasy karboksylowe. Zdający:\n5) zapisuje równania reakcji z udziałem\nkwasów karboksylowych (których\nproduktami są sole […]) […];\n10) opisuje budowę dwufunkcyjnych\npochodnych węglowodorów kwasu\nmlekowego […].\nZasady oceniania\n3 pkt - poprawne wykonanie trzech czynności spośród wymienionych:\n• napisanie poprawnego wzoru półstrukturalnego związku X\n• napisanie poprawnego wzoru półstrukturalnego izomeru związku X\n• napisanie poprawnego równania izomeru związku X z NaOH.\n2 pkt - poprawne wykonanie dwóch dowolnych czynności spośród wymaganych do\nuzyskania 3 pkt.\n1 pkt - poprawne wykonanie jednej dowolnej czynności spośród wymaganych do\nuzyskania 3 pkt.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPrzykładowe rozwiązania\nWzór związku X\nWzór opisanego izomeru związku X\nCH2\nCH2 CH2 C\nOH\nO\nOH\nALBO CH2(OH)-CH2-CH2-COOH\nCH3\nCH\nCH2 C\nOH\nO\nOH\nALBO CH3-CH(OH)-CH2-COOH\nRównanie reakcji opisanego izomeru związku X z wodorotlenkiem sodu:\nCH3\nCH\nCH2 C\nOH\nO\nOH\n+ NaOH\nCH3\nCH\nCH2 C\nOH\nO\nOH\n+ H2O\nALBO\nCH3-CH(OH)-CH2-COOH + NaOH → CH3-CH(OH)-CH2-COONa + H2O","solution":null,"image":"img/chemia-2026-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-23.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 23.1. (0-3)
Wśród izomerów związku X zawierających dwie grupy funkcyjne i prosty łańcuch węglowy
istnieją takie dwa, których cząsteczki są chiralne. W cząsteczkach jednego z nich grupy
funkcyjne nie są połączone z tym samym atomem węgla.
Uzupełnij tabelę. Napisz wzory półstrukturalne (grupowe) związku X oraz opisanego
izomeru związku X. Następnie napisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji
opisanego izomeru związku X z wodorotlenkiem sodu. Zastosuj wzory półstrukturalne
(grupowe) związków organicznych.
Wzór związku X
Wzór opisanego izomeru związku X
Równanie reakcji opisanego izomeru związku X z wodorotlenkiem sodu:

","answer_text_html":"

Zadanie 23.1. (0-3)
Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
I. Wykorzystanie i tworzenie informacji.
II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej
wiedzy do rozwiązywania problemów.

\n
  1. Węglowodory. Zdający:
  2. posługuje się poprawną nomenklaturą
\n

[…]; wykazuje się rozumieniem pojęć […]
izomeria.

\n
  1. Hydroksylowe pochodne węglowodorów
\n\n
  1. opisuje właściwości chemiczne alkoholi
\n

[…] w oparciu o reakcje […], zachowanie
wobec sodu, utlenianie do związków
karbonylowych […]; zapisuje odpowiednie
równania reakcji.

\n
  1. Kwasy karboksylowe. Zdający:
  2. zapisuje równania reakcji z udziałem
\n

kwasów karboksylowych (których
produktami są sole […]) […];

\n
  1. opisuje budowę dwufunkcyjnych
\n

pochodnych węglowodorów kwasu
mlekowego […].
Zasady oceniania
3 pkt - poprawne wykonanie trzech czynności spośród wymienionych:
• napisanie poprawnego wzoru półstrukturalnego związku X
• napisanie poprawnego wzoru półstrukturalnego izomeru związku X
• napisanie poprawnego równania izomeru związku X z NaOH.
2 pkt - poprawne wykonanie dwóch dowolnych czynności spośród wymaganych do
uzyskania 3 pkt.
1 pkt - poprawne wykonanie jednej dowolnej czynności spośród wymaganych do
uzyskania 3 pkt.
0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Przykładowe rozwiązania
Wzór związku X
Wzór opisanego izomeru związku X
CH2
CH2 CH2 C
OH
O
OH
ALBO CH2(OH)-CH2-CH2-COOH
CH3
CH
CH2 C
OH
O
OH
ALBO CH3-CH(OH)-CH2-COOH
Równanie reakcji opisanego izomeru związku X z wodorotlenkiem sodu:
CH3
CH
CH2 C
OH
O
OH

\n\n

CH3
CH
CH2 C
OH
O
OH

\n\n

ALBO
CH3-CH(OH)-CH2-COOH + NaOH → CH3-CH(OH)-CH2-COONa + H2O

","solutions":[]}