{"id":"chemia-2026-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/24","paper_id":"chemia-2026-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"24","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24. (0-1)\nNauczyciel polecił uczniom zaprojektowanie ciągu przemian, które umożliwią przekształcenie\nbenzenu w związek o wzorze:\nCl\nN\nH2\nUczniowie przedstawili dwa projekty, każdy składający się z trzech etapów, opisanych na\nponiższych schematach.\nProjekt 1.\nA1\nB1\nprodukt\nProjekt 2.\nA2\nB2\nprodukt\nRozstrzygnij, który projekt należy wybrać do realizacji, aby otrzymać opisany związek\nz możliwie największą wydajnością. Uzasadnij odpowiedź. Odwołaj się do wpływu\nkierującego podstawników w pierścieniu aromatycznym.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\n9. Węglowodory. Zdający:\n15) opisuje właściwości chemiczne\nwęglowodorów aromatycznych na\nprzykładzie reakcji benzenu […]: […] reakcji\nz Cl2 […], nitrowanie; pisze odpowiednie\nrównania reakcji.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie oraz poprawne uzasadnienie.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nRozstrzygnięcie: 2 (projekt drugi).\nUzasadnienie:\n• Tylko w projekcie drugim związek A2 zawiera grupę nitrową, która jest podstawnikiem\nkierującym w położenie 3- (meta) (względem znajdującego się w pierścieniu\npodstawnika).\n• Produkt A1 pierwszego etapu ma podstawnik -Cl, który kieruje kolejne podstawniki\nw położenie 2- lub 4- (względem podstawnika już znajdującego się w pierścieniu\naromatycznym), a nie - w oczekiwane położenie 3-.\n• (Aby otrzymać żądany produkt) produktem pierwszego etapu nie może być\nchlorobenzen, ponieważ podstawnik -Cl kieruje podstawniki w położenie 2- lub 4-\n(względem podstawnika znajdującego się w pierścieniu aromatycznym).\nUwaga: W uzasadnieniu zdający powinien jednoznacznie sformułować określenia opisujące\npodstawniki w pierścieniu benzenowym tj. podstawnik -Cl, -Cl, atom chloru, grupa\nnitrowa, podstawnik -NO2, -NO2.","solution":null,"image":"img/chemia-2026-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 24. (0-1)<br>Nauczyciel polecił uczniom zaprojektowanie ciągu przemian, które umożliwią przekształcenie<br>benzenu w związek o wzorze:<br>Cl<br>N<br>H2<br>Uczniowie przedstawili dwa projekty, każdy składający się z trzech etapów, opisanych na<br>poniższych schematach.<br>Projekt 1.<br>A1<br>B1<br>produkt<br>Projekt 2.<br>A2<br>B2<br>produkt<br>Rozstrzygnij, który projekt należy wybrać do realizacji, aby otrzymać opisany związek<br>z możliwie największą wydajnością. Uzasadnij odpowiedź. Odwołaj się do wpływu<br>kierującego podstawników w pierścieniu aromatycznym.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 24. (0-1)<br>Wymagania ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej<br>wiedzy do rozwiązywania problemów.</p>\n<ol><li>Węglowodory. Zdający:</li><li>opisuje właściwości chemiczne</li></ol>\n<p>węglowodorów aromatycznych na<br>przykładzie reakcji benzenu […]: […] reakcji<br>z Cl2 […], nitrowanie; pisze odpowiednie<br>równania reakcji.<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie oraz poprawne uzasadnienie.<br>0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.<br>Przykładowe rozwiązania<br>Rozstrzygnięcie: 2 (projekt drugi).<br>Uzasadnienie:<br>• Tylko w projekcie drugim związek A2 zawiera grupę nitrową, która jest podstawnikiem<br>kierującym w położenie 3- (meta) (względem znajdującego się w pierścieniu<br>podstawnika).<br>• Produkt A1 pierwszego etapu ma podstawnik -Cl, który kieruje kolejne podstawniki<br>w położenie 2- lub 4- (względem podstawnika już znajdującego się w pierścieniu<br>aromatycznym), a nie - w oczekiwane położenie 3-.<br>• (Aby otrzymać żądany produkt) produktem pierwszego etapu nie może być<br>chlorobenzen, ponieważ podstawnik -Cl kieruje podstawniki w położenie 2- lub 4-<br>(względem podstawnika znajdującego się w pierścieniu aromatycznym).<br>Uwaga: W uzasadnieniu zdający powinien jednoznacznie sformułować określenia opisujące<br>podstawniki w pierścieniu benzenowym tj. podstawnik -Cl, -Cl, atom chloru, grupa<br>nitrowa, podstawnik -NO2, -NO2.</p>","solutions":[]}