{"id":"chemia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/12","paper_id":"chemia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"12","points":4,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (0-4)\nTioacetamid w roztworze wodnym ulega hydrolizie z wydzieleniem siarkowodoru, więc jest\nstosowany do identyfikacji kationów metali, które tworzą trudnorozpuszczalne siarczki.\nReakcję hydrolizy tioacetamidu opisuje równanie:\nC\nH3\nC\nNH2\nS\n+ H2O\nC\nH3\nC\nNH2\nO\n+ H2S\nMinimalne stężenie kationów, przy którym zaczyna się strącać siarczek danego metalu,\nzależy od jego iloczynu rozpuszczalności oraz od pH roztworu. Wykres przedstawia\nzależność logarytmu z najmniejszego stężenia kationów Ni2+ (log 𝑐), przy którym następuje\nstrącanie jego siarczku (NiS), od pH roztworu.\nNa podstawie: J. Grau, M. Akine, J. Am. Ceram. Soc., 79 (1996) 1073,\noraz J. Minczewski, Z. Marczenko, Chemia analityczna, Warszawa 2012.\nPrzeprowadzono dwuetapowe doświadczenie. W pierwszym etapie, w zlewkach A i B,\nprzygotowano oddzielnie dwa roztwory:\n• do zlewki A, w której znajdował się kwas solny, w temperaturze 𝑇 dodano pewną ilość\ntioacetamidu - po ustaleniu się stanu równowagi uzyskano 100 cm3 roztworu, którego\npH było równe 2\n• do zlewki B, w której znajdował się kwas solny, w temperaturze 𝑇 dodano próbkę\nNiCl2 ∙ 6H2O o nieznanej masie i otrzymano 100 cm3 roztworu o pH równym 1,27.\nW drugim etapie doświadczenia zmieszano zawartości obu zlewek i zaobserwowano,\nże w otrzymanej mieszaninie, której objętość była równa 200 cm3, strącił się osad.\n-14\n-12\n-10\n-8\n-6\n-4\n-2\n0\n0\n1\n2\n3\n4\n5\n6\n7\nlog c\npH\nMCHP-R0_100\nOblicz minimalną masę NiCl2 ∙ 6H2O wyrażoną w miligramach, jakiej należało użyć\ndo przygotowania roztworu w zlewce B. Wynik zaokrąglij do drugiego miejsca\npo przecinku. Przyjmij, że obecność słabego kwasu nie wpływa na pH roztworu oraz\nże 𝑴𝐍𝐢𝐂𝐥𝟐 · 𝟔𝐇𝟐𝐎= 𝟐𝟑𝟕, 𝟕 𝐠· 𝐦𝐨𝐥-𝟏.\nObliczenia:\n12.\n0-1-\n2-3-4\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (0-4)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n1) […] wyjaśnia przebieg procesów\nchemicznych;\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […];\n7) wykonuje obliczenia dotyczące praw\nchemicznych.\nVI. Reakcje w roztworach wodnych.\nZdający:\n3) interpretuje wartości […], pH, […] Ks;\n4) wykonuje obliczenia z zastosowaniem\npojęć: […] pH, […] iloczyn rozpuszczalności\n[…];\n6) przewiduje odczyn roztworu po reakcji\nsubstancji zmieszanych w ilościach\nstechiometrycznych\ni niestechiometrycznych.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n4 pkt - zastosowanie poprawnej metody i poprawne obliczenie pH roztworu w zlewce po\nzmieszaniu roztworów ze zlewek A i B, poprawne odczytanie wartości logarytmu\nstężenia kationów Ni2+ (log c), przy którym następuje strącanie jego siarczku, oraz\npoprawne wykonanie obliczeń i podanie masy NiCl2 ∙ 6H2O niezbędnej do\nprzygotowania roztworu w zlewce B w miligramach.\n3 pkt - zastosowanie poprawnej metody i poprawne obliczenie pH roztworu w zlewce po\nzmieszaniu roztworów ze zlewek A i B, poprawne odczytanie wartości logarytmu\nstężenia kationów Ni2+ (log c), przy którym następuje strącanie jego siarczku, ale:\n• popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego\n(masy NiCl2 ∙ 6H2O niezbędnej do przygotowania roztworu w zlewce B)\nLUB\n• niepodanie wyniku w miligramach\nALBO\n3 pkt - popełnienie błędów rachunkowych prowadzące do uzyskania innej wartości pH\nroztworu w zlewce po zmieszaniu roztworów ze zlewek A i B oraz poprawne\nodczytanie wartości logarytmu z najmniejszego stężenia kationów Ni2+ (log c), przy\nktórym następuje strącanie jego siarczku, dla uzyskanego pH roztworu, oraz\nwykonanie obliczeń i podanie masy NiCl2 ∙ 6H2O niezbędnej do przygotowania\nroztworu w zlewce B w miligramach\nALBO\n3 pkt - zastosowanie poprawnej metody i poprawne obliczenie pH roztworu w zlewce po\nzmieszaniu roztworów ze zlewek A i B, błędne odczytanie wartości logarytmu\nz najmniejszego stężenia kationów Ni2+ (log c), przy którym następuje strącanie jego\nsiarczku, oraz poprawne wykonanie obliczeń i podanie masy NiCl2 ∙ 6H2O niezbędnej\ndo przygotowania roztworu w zlewce B w miligramach.\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody i poprawne obliczenie pH roztworu w zlewce po\nzmieszaniu roztworów ze zlewek A i B, błędny odczyt wartości logarytmu stężenia\nkationów Ni2+ (log c), przy którym następuje strącanie jego siarczku albo brak odczytu\nALBO\n3 pkt - popełnienie błędów rachunkowych prowadzące do uzyskania innej wartości pH\nroztworu w zlewce po zmieszaniu roztworów ze zlewek A i B oraz poprawne\nodczytanie wartości logarytmu z najmniejszego stężenia kationów Ni2+ (log c), przy\nktórym następuje strącanie jego siarczku, dla uzyskanego pH roztworu, oraz błędna\nmetoda prowadząca do obliczenia masy NiCl2 ∙ 6H2O niezbędnej do przygotowania\nroztworu w zlewce B w miligramach lub brak obliczeń.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, ale popełnienie błędów rachunkowych prowadzące\ndo uzyskania innej wartości pH roztworu w zlewce po zmieszaniu roztworów ze\nzlewek A i B oraz błędny odczyt wartości logarytmu z najmniejszego stężenia\nkationów Ni2+ (log c), przy którym następuje strącanie jego siarczku lub brak odczytu.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody albo brak rozwiązania.\nPróbny egzamin maturalny z chemii - styczeń 2026 r.\nPrzykładowe rozwiązanie\nObliczenie pH roztworu po zmieszaniu zawartości obu zlewek:\nZlewka A:\n𝑐H+ = 0,01 mol ∙dm-3\n0,01 mol ---- 1 dm3\n𝑛 ---- 0,1 dm3\n𝑛 = 0,001 mol\nZlewka B:\n𝑐H+ = 10-1,27 = 0,054 mol ∙dm-3\n0,054 mol ---- 1 dm3\n𝑛 ---- 0,1 dm3\n𝑛 = 0,0054 mol\npo zmieszaniu:\n𝑐H+ = 0,0064\n0,2\n= 0,032 mol ∙dm-3\npH = 1,5\nOdczytanie z wykresu minimalnego stężenie kationów Ni2+ dla pH = 1,5 oraz obliczenie\nminimalnej masy NiCl2 ∙ 6H2O:\nna podstawie wykresu: dla pH = 1,5 minimalne stężenie kationów Ni2+, przy którym strąci się\nosad NiS jest równe 0,001 mol ∙dm-3.\n0,001 mol Ni2+ ---- 1 dm3\n𝑛 ---- 0,2 dm3\n𝑛= 0,0002 mol Ni2+ (liczba moli kationów niklu(II) znajdujących się w roztworze w zlewce B)\n0,0002 mol ---- 𝑥 g\n1 mol ---- 237,7 g\n𝑚= 𝟒𝟕, 𝟓𝟒 (mg NiCl2 ∙ 6H2O)\nUwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.\nZa poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej\npoprawnej metody i poprawnych obliczeń.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna","text_html":"

Zadanie 12. (0-4)
Tioacetamid w roztworze wodnym ulega hydrolizie z wydzieleniem siarkowodoru, więc jest
stosowany do identyfikacji kationów metali, które tworzą trudnorozpuszczalne siarczki.
Reakcję hydrolizy tioacetamidu opisuje równanie:
C
H3
C
NH2
S

\n\n

C
H3
C
NH2
O

\n\n

Minimalne stężenie kationów, przy którym zaczyna się strącać siarczek danego metalu,
zależy od jego iloczynu rozpuszczalności oraz od pH roztworu. Wykres przedstawia
zależność logarytmu z najmniejszego stężenia kationów Ni2+ (log 𝑐), przy którym następuje
strącanie jego siarczku (NiS), od pH roztworu.
Na podstawie: J. Grau, M. Akine, J. Am. Ceram. Soc., 79 (1996) 1073,
oraz J. Minczewski, Z. Marczenko, Chemia analityczna, Warszawa 2012.
Przeprowadzono dwuetapowe doświadczenie. W pierwszym etapie, w zlewkach A i B,
przygotowano oddzielnie dwa roztwory:
• do zlewki A, w której znajdował się kwas solny, w temperaturze 𝑇 dodano pewną ilość
tioacetamidu - po ustaleniu się stanu równowagi uzyskano 100 cm3 roztworu, którego
pH było równe 2
• do zlewki B, w której znajdował się kwas solny, w temperaturze 𝑇 dodano próbkę
NiCl2 ∙ 6H2O o nieznanej masie i otrzymano 100 cm3 roztworu o pH równym 1,27.
W drugim etapie doświadczenia zmieszano zawartości obu zlewek i zaobserwowano,
że w otrzymanej mieszaninie, której objętość była równa 200 cm3, strącił się osad.
-14
-12
-10
-8
-6
-4
-2
0
0
1
2
3
4
5
6
7
log c
pH
MCHP-R0_100
Oblicz minimalną masę NiCl2 ∙ 6H2O wyrażoną w miligramach, jakiej należało użyć
do przygotowania roztworu w zlewce B. Wynik zaokrąglij do drugiego miejsca
po przecinku. Przyjmij, że obecność słabego kwasu nie wpływa na pH roztworu oraz
że 𝑴𝐍𝐢𝐂𝐥𝟐 · 𝟔𝐇𝟐𝐎= 𝟐𝟑𝟕, 𝟕 𝐠· 𝐦𝐨𝐥-𝟏.
Obliczenia:
12.
0-1-
2-3-4
MCHP-R0_100

","answer_text_html":"

Zadanie 12. (0-4)
Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej
wiedzy do rozwiązywania problemów.
Zdający:

\n
  1. […] wyjaśnia przebieg procesów
\n

chemicznych;

\n
  1. wykorzystuje wiedzę i dostępne
\n

informacje do rozwiązywania problemów
chemicznych […];

\n
  1. wykonuje obliczenia dotyczące praw
\n

chemicznych.
VI. Reakcje w roztworach wodnych.
Zdający:

\n
  1. interpretuje wartości […], pH, […] Ks;
  2. wykonuje obliczenia z zastosowaniem
\n

pojęć: […] pH, […] iloczyn rozpuszczalności
[…];

\n
  1. przewiduje odczyn roztworu po reakcji
\n

substancji zmieszanych w ilościach
stechiometrycznych
i niestechiometrycznych.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Zasady oceniania
4 pkt - zastosowanie poprawnej metody i poprawne obliczenie pH roztworu w zlewce po
zmieszaniu roztworów ze zlewek A i B, poprawne odczytanie wartości logarytmu
stężenia kationów Ni2+ (log c), przy którym następuje strącanie jego siarczku, oraz
poprawne wykonanie obliczeń i podanie masy NiCl2 ∙ 6H2O niezbędnej do
przygotowania roztworu w zlewce B w miligramach.
3 pkt - zastosowanie poprawnej metody i poprawne obliczenie pH roztworu w zlewce po
zmieszaniu roztworów ze zlewek A i B, poprawne odczytanie wartości logarytmu
stężenia kationów Ni2+ (log c), przy którym następuje strącanie jego siarczku, ale:
• popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego
(masy NiCl2 ∙ 6H2O niezbędnej do przygotowania roztworu w zlewce B)
LUB
• niepodanie wyniku w miligramach
ALBO
3 pkt - popełnienie błędów rachunkowych prowadzące do uzyskania innej wartości pH
roztworu w zlewce po zmieszaniu roztworów ze zlewek A i B oraz poprawne
odczytanie wartości logarytmu z najmniejszego stężenia kationów Ni2+ (log c), przy
którym następuje strącanie jego siarczku, dla uzyskanego pH roztworu, oraz
wykonanie obliczeń i podanie masy NiCl2 ∙ 6H2O niezbędnej do przygotowania
roztworu w zlewce B w miligramach
ALBO
3 pkt - zastosowanie poprawnej metody i poprawne obliczenie pH roztworu w zlewce po
zmieszaniu roztworów ze zlewek A i B, błędne odczytanie wartości logarytmu
z najmniejszego stężenia kationów Ni2+ (log c), przy którym następuje strącanie jego
siarczku, oraz poprawne wykonanie obliczeń i podanie masy NiCl2 ∙ 6H2O niezbędnej
do przygotowania roztworu w zlewce B w miligramach.
2 pkt - zastosowanie poprawnej metody i poprawne obliczenie pH roztworu w zlewce po
zmieszaniu roztworów ze zlewek A i B, błędny odczyt wartości logarytmu stężenia
kationów Ni2+ (log c), przy którym następuje strącanie jego siarczku albo brak odczytu
ALBO
3 pkt - popełnienie błędów rachunkowych prowadzące do uzyskania innej wartości pH
roztworu w zlewce po zmieszaniu roztworów ze zlewek A i B oraz poprawne
odczytanie wartości logarytmu z najmniejszego stężenia kationów Ni2+ (log c), przy
którym następuje strącanie jego siarczku, dla uzyskanego pH roztworu, oraz błędna
metoda prowadząca do obliczenia masy NiCl2 ∙ 6H2O niezbędnej do przygotowania
roztworu w zlewce B w miligramach lub brak obliczeń.
1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, ale popełnienie błędów rachunkowych prowadzące
do uzyskania innej wartości pH roztworu w zlewce po zmieszaniu roztworów ze
zlewek A i B oraz błędny odczyt wartości logarytmu z najmniejszego stężenia
kationów Ni2+ (log c), przy którym następuje strącanie jego siarczku lub brak odczytu.
0 pkt - zastosowanie błędnej metody albo brak rozwiązania.
Próbny egzamin maturalny z chemii - styczeń 2026 r.
Przykładowe rozwiązanie
Obliczenie pH roztworu po zmieszaniu zawartości obu zlewek:
Zlewka A:
𝑐H+ = 0,01 mol ∙dm-3
0,01 mol ---- 1 dm3
𝑛 ---- 0,1 dm3
𝑛 = 0,001 mol
Zlewka B:
𝑐H+ = 10-1,27 = 0,054 mol ∙dm-3
0,054 mol ---- 1 dm3
𝑛 ---- 0,1 dm3
𝑛 = 0,0054 mol
po zmieszaniu:
𝑐H+ = 0,0064
0,2
= 0,032 mol ∙dm-3
pH = 1,5
Odczytanie z wykresu minimalnego stężenie kationów Ni2+ dla pH = 1,5 oraz obliczenie
minimalnej masy NiCl2 ∙ 6H2O:
na podstawie wykresu: dla pH = 1,5 minimalne stężenie kationów Ni2+, przy którym strąci się
osad NiS jest równe 0,001 mol ∙dm-3.
0,001 mol Ni2+ ---- 1 dm3
𝑛 ---- 0,2 dm3
𝑛= 0,0002 mol Ni2+ (liczba moli kationów niklu(II) znajdujących się w roztworze w zlewce B)
0,0002 mol ---- 𝑥 g
1 mol ---- 237,7 g
𝑚= 𝟒𝟕, 𝟓𝟒 (mg NiCl2 ∙ 6H2O)
Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.
Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej
poprawnej metody i poprawnych obliczeń.
Zasady oceniania rozwiązań zadań

","solutions":[]}