{"id":"chemia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/20","paper_id":"chemia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"20","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20. (0-2)\nPodczas ogrzewania monochloropochodnej pewnego nasyconego węglowodoru o budowie\nłańcuchowej z nadmiarem wodnego roztworu wodorotlenku sodu zaszła reakcja zilustrowana\nschematem:\nCx Hy Cl + NaOH\n𝑇\n→ Cx Hy OH + NaCl\nPoczątkowa masa próbki pochodnej węglowodoru wynosiła 0,314 g.\nOtrzymaną mieszaninę poreakcyjną zobojętniono za pomocą kwasu\nazotowego(V), a następnie dodano do niej nadmiar wodnego roztworu\nazotanu(V) srebra(I).\nWynik doświadczenia przedstawiono na zdjęciu obok.\nOdsączony osad miał po wysuszeniu masę 0,574 g.\nNa podstawie wykonanych obliczeń ustal i napisz wzór półstrukturalny (grupowy)\njednej z chloropochodnych opisanego węglowodoru. Przyjmij, że wszystkie\nreakcje zaszły z wydajnością 100 %.\nObliczenia:\nWzór\npółstrukturalny:\n20.\n0-1-2\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) pozyskuje i przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł.\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […];\n7) wykonuje obliczenia dotyczące praw\nchemicznych.\nI. Atomy, cząsteczki i stechiometria\nchemiczna. Zdający:\n1) stosuje pojęcia: […] mol […];\n7) wykonuje obliczenia […] dotyczące:\nliczby moli […].\nPróbny egzamin maturalny z chemii - styczeń 2026 r.\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz napisanie\nwzoru półstrukturalnego chloropochodnej spełniającej warunki zadania.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, ale:\n• popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wzoru\n• napisanie błędnego wzoru chloropochodnej albo brak wzoru\nALBO\n1 pkt - poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie poprawnego wzoru sumarycznego\nszukanej chloropochodnej\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody albo brak rozwiązania.\nRozwiązanie\n𝑀AgCl = 143,5 g ∙mol-1\n1 mol AgCl ---- 143,5 g\n𝑧 ---- 0,574 g ⇒ 𝑧 = 0,004 mol\n𝑛C𝑥H𝑦Cl = 0,004 mol\n𝑀= 0,314 g\n0,004 mol = 78,5 g ⋅mol-1\nC𝑥H𝑦Cl ⇒C𝑥H2𝑥+1Cl ⇒ 12𝑥+ 2𝑥+ 1 + 35,5 = 78,5\n14𝑥+ 36,5 = 78,5 ⇒ 𝑥= 3\nWzór półstrukturalny: CH3CH2CH2Cl ALBO CH3CHClCH3\nUwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.\nZa poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej\npoprawnej metody i poprawnych obliczeń.","solution":null,"image":"img/chemia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna","text_html":"

Zadanie 20. (0-2)
Podczas ogrzewania monochloropochodnej pewnego nasyconego węglowodoru o budowie
łańcuchowej z nadmiarem wodnego roztworu wodorotlenku sodu zaszła reakcja zilustrowana
schematem:
Cx Hy Cl + NaOH
𝑇
→ Cx Hy OH + NaCl
Początkowa masa próbki pochodnej węglowodoru wynosiła 0,314 g.
Otrzymaną mieszaninę poreakcyjną zobojętniono za pomocą kwasu
azotowego(V), a następnie dodano do niej nadmiar wodnego roztworu
azotanu(V) srebra(I).
Wynik doświadczenia przedstawiono na zdjęciu obok.
Odsączony osad miał po wysuszeniu masę 0,574 g.
Na podstawie wykonanych obliczeń ustal i napisz wzór półstrukturalny (grupowy)
jednej z chloropochodnych opisanego węglowodoru. Przyjmij, że wszystkie
reakcje zaszły z wydajnością 100 %.
Obliczenia:
Wzór
półstrukturalny:
20.
0-1-2
MCHP-R0_100

","answer_text_html":"

Zadanie 20. (0-2)
Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie
informacji. Zdający:

\n
  1. pozyskuje i przetwarza informacje
\n

z różnorodnych źródeł.
II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej
wiedzy do rozwiązywania problemów.
Zdający:

\n
  1. wykorzystuje wiedzę i dostępne
\n

informacje do rozwiązywania problemów
chemicznych […];

\n
  1. wykonuje obliczenia dotyczące praw
\n

chemicznych.
I. Atomy, cząsteczki i stechiometria
chemiczna. Zdający:

\n
  1. stosuje pojęcia: […] mol […];
  2. wykonuje obliczenia […] dotyczące:
\n

liczby moli […].
Próbny egzamin maturalny z chemii - styczeń 2026 r.
Zasady oceniania
2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz napisanie
wzoru półstrukturalnego chloropochodnej spełniającej warunki zadania.
1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, ale:
• popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wzoru
• napisanie błędnego wzoru chloropochodnej albo brak wzoru
ALBO
1 pkt - poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie poprawnego wzoru sumarycznego
szukanej chloropochodnej
0 pkt - zastosowanie błędnej metody albo brak rozwiązania.
Rozwiązanie
𝑀AgCl = 143,5 g ∙mol-1
1 mol AgCl ---- 143,5 g
𝑧 ---- 0,574 g ⇒ 𝑧 = 0,004 mol
𝑛C𝑥H𝑦Cl = 0,004 mol
𝑀= 0,314 g
0,004 mol = 78,5 g ⋅mol-1
C𝑥H𝑦Cl ⇒C𝑥H2𝑥+1Cl ⇒ 12𝑥+ 2𝑥+ 1 + 35,5 = 78,5
14𝑥+ 36,5 = 78,5 ⇒ 𝑥= 3
Wzór półstrukturalny: CH3CH2CH2Cl ALBO CH3CHClCH3
Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.
Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej
poprawnej metody i poprawnych obliczeń.

","solutions":[]}