{"id":"e17-2018-czerwiec-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE","paper_id":"e17-2018-czerwiec-egzamin-zawodowy-praktyczny","number":"PE","points":null,"ptype":"closed","subject":"e17","category":"egzamin-zawodowy","year":2018,"month":"czerwiec","level":null,"text":"Zadanie egzaminacyjne\nW ramach obsługi technicznej układów pomiarowych instalacji olejowej silnika statku powietrznego:\n narysuj na podstawie rysunku 1 schemat połączeń zewnętrznych odcinka obwodu sygnalizatora\n„Minimalne ciśnienie oleju” od styku 1 urządzenia 1109 do szyny zasilającej 27 VDC,\n przedstaw w postaci graficznej zależność wynikającą z działania układu pomiaru\ntemperatury oleju dla wartości zamieszczonych w tabeli 2,\n wskaż w tabeli 4 przyczyny określonego funkcjonowania termometru oleju,\n wyznacz indukcyjność uzwojeń przetwornika pomiarowego ciśnienia oleju - uzupełnij tabelę 5.\nWykorzystaj wyniki pomiaru indukcyjności metodą techniczną zamieszczone w tabeli 3.\nUKŁADY KONTROLI STANU INSTALACJI OLEJOWEJ SILNIKA\nSTATKU POWIETRZNEGO\n(na podstawie dokumentacji statku powietrznego )\n1. Informacje ogólne\nStan instalacji olejowej silnika jest monitorowany przy pomocy układów:\n pomiaru ciśnienia oleju,\n pomiaru temperatury oleju,\n sygnalizacji minimalnego ciśnienia oleju,\n sygnalizacji maksymalnej temperatury oleju.\nInformacje o stanie poszczególnych wielkości są obrazowane na wskaźnikach i sygnalizatorach świetlnych.\nUkład pomiaru temperatury oleju składa się z przetwornika pomiarowego temperatury (636) i wskaźnika\nz logometrycznym układem pomiarowym (625). Układ jest zasilany napięciem stałym 27 V. Zmiany\ntemperatury oleju powodują zmianę rezystancji przetwornika i natężenia prądu w obwodzie - rys. 2.\nUkład pomiaru ciśnienia oleju składa się z przetwornika pomiarowego ciśnienia (639) i wskaźnika\nz logometrycznym układem pomiarowym (624). Układ jest zasilany napięciem przemiennym 36 V 400 Hz.\nPrzy zmianie ciśnienia oleju ugięcie membrany przesuwa zworę ferromagnetyczną, co powoduje zmianę\nindukcyjności cewek i natężenia prądu w obwodzie. Wartość natężenia prądu jest proporcjonalna do ciśnienia\noleju. Przetwornik ciśnienia oleju przedstawiono na rys. 3.\nUkład sygnalizacji minimalnego ciśnienia oleju składa się z czujnika pomiarowego minimalnego ciśnienia\n(623) i sygnalizatora świetlnego (642). Czujnik pomiarowy minimalnego ciśnienia to zestyk zwierny\nsterowany za pośrednictwem membrany. Ugięcie membrany jest proporcjonalne do ciśnienia oleju. Spadek\nciśnienia oleju powoduje zwarcie zestyku czujnika, który zamyka obwód sygnalizatora.\nUkład sygnalizacji maksymalnej temperatury oleju składa się z czujnika pomiarowego maksymalnej\ntemperatury (626) i sygnalizatora świetlnego (643). Czujnik pomiarowy maksymalnej temperatury oleju\nstanowi zestyk zwierny sterowany bimetalem. Po osiągnięciu maksymalnej temperatury oleju następuje\nzwarcie zestyku czujnika, który zamyka obwód sygnalizatora.\nRys. 1. Schemat połączeń zewnętrznych układów pomiarowych instalacji olejowej silnika statku powietrznego\nTabela 1. Wykaz urządzeń/elementów do rys. 1\nOznaczenie\nurządzenia/elementu\nNazwa urządzenia/elementu\nTyp urządzenia/elementu\n1\n2\n3\n610\nDioda\nBYBP 10-200\n613\nDioda\nBYBP 10-200\n615\nBezpiecznik \"MANOMETRY\"\nPM-2\n623\nCzujnik ciśnienia oleju\nMSTW-1.3S\n624\nWskaźnik ciśnienia oleju\nI2P-0\n625\nWskaźnik temperatury oleju\nIT2P-50/150\n626\nCzujnik maks. temperatury oleju\nCT-1A\n629\nWyłącznik samoczynny \"SYG. T. P. OLEJU\"\nAZSGK-2-2S\n630\nWyłącznik samoczynny \"T. OLEJU\"\nAZSGK-2-2S\n636\nPrzetwornik temperatury oleju\nP-1\n639\nPrzetwornik ciśnienia oleju\nIDT-8\n642\nSygnalizator \"P. MIN.\"\nSM-37 \"R\"\n643\nSygnalizator \"T. MAX.\"\nSM-37 \"R\"\n666\nBezpiecznik \"MANOMETRY\"\nPM-2\n1109\nUkład elektroniczny\nEM-02\n1325\nZłącze\n8.81.037.04.211.021\n1374\nZłącze\n2RTT32KPN12Szl6W\n1399\nZłącze\n8.81.037.04.211.021\n1430\nZłącze\nSzRG55PK23NSzl\n1462\nPłytka zaciskowa\nZ12WSK5736-71\n2. Budowa i działanie termometru oleju\nTermometr oleju składa się z rezystancyjnego przetwornika temperatury (636) i wskaźnika (625)\nwyskalowanego w zakresie (-50 +150)0C.\nWskaźnik\n(rys.\n2)\njest\nprzyrządem\nmagnetoelektrycznym\nilorazowym (logometrem), w którym organ ruchomy składa się\nz dwóch skrzyżowanych cewek 1 i 2 o rezystancjach odpowiednio\nR1 i R2. Cewki umieszczone są w polu magnetycznym magnesu\nstałego. Szeregowo z cewką 2 włączona jest rezystancja RT\nprzetwornika temperatury. Przy niewielkich odległościach między\npunktem pomiaru a miernikiem stosuje się linię dwuprzewodową,\no rezystancji RL.\nW wyniku przepływających przez cewki 1 i 2 prądów I1 i I2\nwystępują dwa przeciwnie skierowane momenty napędowe, które\ndeterminują odchylenie organu ruchomego (wskazówki). Wartości\nmomentów zależą od prądów w cewkach, a te z kolei są funkcją\nrezystancji RT, czyli:\nTabela 2. Przykładowe wartości rezystancji w układzie termometru oleju\n3. Budowa przetwornika pomiarowego ciśnienia oleju\nRys. 3. Przetwornik pomiarowy ciśnienia oleju\nRys. 4. Schematy układów do wyznaczania indukcyjności cewki metodą techniczną\nRezystor\nRP\nR1\nR2\nRL\nRT\nRezystancja Ω\n100\n50\n50\n0\n30÷150\nTabela 3. Wyniki pomiaru metodą techniczną indukcyjności uzwojeń przetwornika ciśnienia oleju\nUwaga! Pomiary wykonano przy podłączeniu do układu pomiarowego zacisków 1 i 2 złącza przetwornika\npomiarowego ciśnienia oleju (rys. 3).\nCzas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut.\nOcenie podlegać będą 4 rezultaty:\n schemat połączeń zewnętrznych odcinka obwodu sygnalizatora „Minimalne ciśnienie oleju” od styku 1\nurządzenia 1109 do szyny zasilającej 27 VDC,\n wykres zależności wraz z etapami prowadzącymi do jego uzyskania,\n przyczyny określonego funkcjonowania termometru oleju - tabela 4,\n indukcyjność uzwojeń przetwornika pomiarowego ciśnienia oleju wyznaczona na podstawie wyników\npomiaru indukcyjności metodą techniczną - tabela 5.\nLp.\nWyniki pomiarów\nWskazania woltomierza\nWskazania amperomierza\n1.\n27 VDC\n165 mADC\n2.\n36 VAC\n130 mAAC\nNatężenie prądu\nPraca prądu\nMoc prądu\nRezystancja przewodnika\nPrawo Ohma dla obwodu DC\nPrawo Ohma dla obwodu AC\nImpedancja obwodu szeregowego RLC\nReaktancja indukcyjna\nReaktancja pojemnościowa\nReaktancja uzwojenia\nPierwsze prawo Kirchhoffa\nDrugie prawo Kirchhoffa\nPołączenie szeregowe rezystorów\nPołączenie równoległe rezystorów\nWartość skuteczna napięcia sinusoidalnego\nWybrane wzory stosowane w obliczeniach obwodów elektrycznych\nSchemat połączeń zewnętrznych układów pomiarowych instalacji olejowej silnika statku powietrznego (powtórzenie Rys. 1)\nSchemat połączeń zewnętrznych odcinka obwodu sygnalizatora „Minimalne ciśnienie oleju” od styku 1 urządzenia 1109 do szyny zasilającej\n27 VDC\nUwaga! Na rysunku należy umieścić oznaczenia urządzeń i odcinków przewodów (wg rys. 1).\nDo oznaczenia złączy należy stosować symbol zgodny z następującym przykładem: ,\ngdzie 13 - numer styku , 1313 - numer złącza.\nKońce odcinków przewodów należy opisać wg wzoru: PC12-626 lub 626-PC16, zgodnie z rys. 1.\nPrzykład schematu:\nMiejsce na schemat\nGraficzna zależność\nModel obliczeniowy do wyznaczenia zależności\nAnalityczne zależności (wzory) wynikające z II prawa Kirchhoffa dla oczka zawierającego rezystory R1 i R2\ni dla oczka zawierającego rezystory RP i R1\nMiejsce na wzór\nZależność po podstawieniu danych z tabeli 2\nMiejsca na wzory\nWykres zależności\nTabela 4. Przyczyny określonego funkcjonowania termometru oleju wynikające z zależności\notrzymanych z praw Kirchhoffa i z rysunku 2 (pomija się w działaniu wskaźnika zjawiska\nelektrodynamiczne, które w istotny sposób wpływają na działanie układu)\nLp.\nObjawy\nfunkcjonowania\nPrzyczyny*\nPrzerwa\nna styku 1\nPrzerwa\nna styku 2\nWzrost rezystancji\nprzejścia na styku 1\nZwarcia\nmiędzyzwojowe\nw cewce L1\nZwarcia\nmiędzyzwojowe\nw cewce L2\nA.\nB.\nC.\nD.\nE.\n1\nPrzy włączonym\nzasilaniu wskazówka\nnie wychyla się\n2\nPrzy włączonym\nzasilaniu wskazówka\nwychyla się\nmaksymalnie\n3\nWskazania\ntemperatury\nsą zaniżone w całym\nzakresie\npomiarowym\n4\nWskazania\ntemperatury są\nzawyżone w całym\nzakresie\npomiarowym\n* postaw znak + we właściwej rubryce\nObliczenia indukcyjności uzwojeń przetwornika pomiarowego ciśnienia oleju na podstawie wyników\npomiaru metodą techniczną\nTabela 5. Obliczenia indukcyjności uzwojeń przetwornika pomiarowego ciśnienia oleju (wykorzystaj\noznaczenia zamieszczone w punkcie Wybrane wzory stosowane w obwodach elektrycznych)\n1.\nImpedancja uzwojeń\nprzetwornika (wzór)\n2.\nWyliczona wartość\nimpedancji uzwojeń*\n3.\nRezystancja uzwojeń\nprzetwornika (wzór)\n4.\nWyliczona wartość\nrezystancji uzwojeń*\n5.\nReaktancja uzwojeń\nprzetwornika (wzór)\n6.\nWyliczona wartość\nreaktancji uzwojeń*\n7.\nIndukcyjność uzwojeń\nprzetwornika (wzór)\n8.\nWyliczona wartość\nindukcyjności uzwojeń*\n* Należy podać wartość liczbową z jednostką. Wyniki obliczeń zapisać z dokładnością do 0,1\nBRUDNOPIS - NIE PODLEGA OCENIE\nBRUDNOPIS - NIE PODLEGA OCENIE","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/e17-2018-czerwiec-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad-PE.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"E17 · Egzamin zawodowy · czerwiec 2018","subject_label":"e17","category_label":"Egzamin zawodowy","text_html":"

Zadanie egzaminacyjne
W ramach obsługi technicznej układów pomiarowych instalacji olejowej silnika statku powietrznego:
 narysuj na podstawie rysunku 1 schemat połączeń zewnętrznych odcinka obwodu sygnalizatora
„Minimalne ciśnienie oleju” od styku 1 urządzenia 1109 do szyny zasilającej 27 VDC,
 przedstaw w postaci graficznej zależność wynikającą z działania układu pomiaru
temperatury oleju dla wartości zamieszczonych w tabeli 2,
 wskaż w tabeli 4 przyczyny określonego funkcjonowania termometru oleju,
 wyznacz indukcyjność uzwojeń przetwornika pomiarowego ciśnienia oleju - uzupełnij tabelę 5.
Wykorzystaj wyniki pomiaru indukcyjności metodą techniczną zamieszczone w tabeli 3.
UKŁADY KONTROLI STANU INSTALACJI OLEJOWEJ SILNIKA
STATKU POWIETRZNEGO
(na podstawie dokumentacji statku powietrznego )

\n
  1. Informacje ogólne
\n

Stan instalacji olejowej silnika jest monitorowany przy pomocy układów:
 pomiaru ciśnienia oleju,
 pomiaru temperatury oleju,
 sygnalizacji minimalnego ciśnienia oleju,
 sygnalizacji maksymalnej temperatury oleju.
Informacje o stanie poszczególnych wielkości są obrazowane na wskaźnikach i sygnalizatorach świetlnych.
Układ pomiaru temperatury oleju składa się z przetwornika pomiarowego temperatury (636) i wskaźnika
z logometrycznym układem pomiarowym (625). Układ jest zasilany napięciem stałym 27 V. Zmiany
temperatury oleju powodują zmianę rezystancji przetwornika i natężenia prądu w obwodzie - rys. 2.
Układ pomiaru ciśnienia oleju składa się z przetwornika pomiarowego ciśnienia (639) i wskaźnika
z logometrycznym układem pomiarowym (624). Układ jest zasilany napięciem przemiennym 36 V 400 Hz.
Przy zmianie ciśnienia oleju ugięcie membrany przesuwa zworę ferromagnetyczną, co powoduje zmianę
indukcyjności cewek i natężenia prądu w obwodzie. Wartość natężenia prądu jest proporcjonalna do ciśnienia
oleju. Przetwornik ciśnienia oleju przedstawiono na rys. 3.
Układ sygnalizacji minimalnego ciśnienia oleju składa się z czujnika pomiarowego minimalnego ciśnienia
(623) i sygnalizatora świetlnego (642). Czujnik pomiarowy minimalnego ciśnienia to zestyk zwierny
sterowany za pośrednictwem membrany. Ugięcie membrany jest proporcjonalne do ciśnienia oleju. Spadek
ciśnienia oleju powoduje zwarcie zestyku czujnika, który zamyka obwód sygnalizatora.
Układ sygnalizacji maksymalnej temperatury oleju składa się z czujnika pomiarowego maksymalnej
temperatury (626) i sygnalizatora świetlnego (643). Czujnik pomiarowy maksymalnej temperatury oleju
stanowi zestyk zwierny sterowany bimetalem. Po osiągnięciu maksymalnej temperatury oleju następuje
zwarcie zestyku czujnika, który zamyka obwód sygnalizatora.
Rys. 1. Schemat połączeń zewnętrznych układów pomiarowych instalacji olejowej silnika statku powietrznego
Tabela 1. Wykaz urządzeń/elementów do rys. 1
Oznaczenie
urządzenia/elementu
Nazwa urządzenia/elementu
Typ urządzenia/elementu
1
2
3
610
Dioda
BYBP 10-200
613
Dioda
BYBP 10-200
615
Bezpiecznik "MANOMETRY"
PM-2
623
Czujnik ciśnienia oleju
MSTW-1.3S
624
Wskaźnik ciśnienia oleju
I2P-0
625
Wskaźnik temperatury oleju
IT2P-50/150
626
Czujnik maks. temperatury oleju
CT-1A
629
Wyłącznik samoczynny "SYG. T. P. OLEJU"
AZSGK-2-2S
630
Wyłącznik samoczynny "T. OLEJU"
AZSGK-2-2S
636
Przetwornik temperatury oleju
P-1
639
Przetwornik ciśnienia oleju
IDT-8
642
Sygnalizator "P. MIN."
SM-37 "R"
643
Sygnalizator "T. MAX."
SM-37 "R"
666
Bezpiecznik "MANOMETRY"
PM-2
1109
Układ elektroniczny
EM-02
1325
Złącze
8.81.037.04.211.021
1374
Złącze
2RTT32KPN12Szl6W
1399
Złącze
8.81.037.04.211.021
1430
Złącze
SzRG55PK23NSzl
1462
Płytka zaciskowa
Z12WSK5736-71

\n
  1. Budowa i działanie termometru oleju
\n

Termometr oleju składa się z rezystancyjnego przetwornika temperatury (636) i wskaźnika (625)
wyskalowanego w zakresie (-50 +150)0C.
Wskaźnik
(rys.
2)
jest
przyrządem
magnetoelektrycznym
ilorazowym (logometrem), w którym organ ruchomy składa się
z dwóch skrzyżowanych cewek 1 i 2 o rezystancjach odpowiednio
R1 i R2. Cewki umieszczone są w polu magnetycznym magnesu
stałego. Szeregowo z cewką 2 włączona jest rezystancja RT
przetwornika temperatury. Przy niewielkich odległościach między
punktem pomiaru a miernikiem stosuje się linię dwuprzewodową,
o rezystancji RL.
W wyniku przepływających przez cewki 1 i 2 prądów I1 i I2
występują dwa przeciwnie skierowane momenty napędowe, które
determinują odchylenie organu ruchomego (wskazówki). Wartości
momentów zależą od prądów w cewkach, a te z kolei są funkcją
rezystancji RT, czyli:
Tabela 2. Przykładowe wartości rezystancji w układzie termometru oleju

\n
  1. Budowa przetwornika pomiarowego ciśnienia oleju
\n

Rys. 3. Przetwornik pomiarowy ciśnienia oleju
Rys. 4. Schematy układów do wyznaczania indukcyjności cewki metodą techniczną
Rezystor
RP
R1
R2
RL
RT
Rezystancja Ω
100
50
50
0
30÷150
Tabela 3. Wyniki pomiaru metodą techniczną indukcyjności uzwojeń przetwornika ciśnienia oleju
Uwaga! Pomiary wykonano przy podłączeniu do układu pomiarowego zacisków 1 i 2 złącza przetwornika
pomiarowego ciśnienia oleju (rys. 3).
Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut.
Ocenie podlegać będą 4 rezultaty:
 schemat połączeń zewnętrznych odcinka obwodu sygnalizatora „Minimalne ciśnienie oleju” od styku 1
urządzenia 1109 do szyny zasilającej 27 VDC,
 wykres zależności wraz z etapami prowadzącymi do jego uzyskania,
 przyczyny określonego funkcjonowania termometru oleju - tabela 4,
 indukcyjność uzwojeń przetwornika pomiarowego ciśnienia oleju wyznaczona na podstawie wyników
pomiaru indukcyjności metodą techniczną - tabela 5.
Lp.
Wyniki pomiarów
Wskazania woltomierza
Wskazania amperomierza
1.
27 VDC
165 mADC
2.
36 VAC
130 mAAC
Natężenie prądu
Praca prądu
Moc prądu
Rezystancja przewodnika
Prawo Ohma dla obwodu DC
Prawo Ohma dla obwodu AC
Impedancja obwodu szeregowego RLC
Reaktancja indukcyjna
Reaktancja pojemnościowa
Reaktancja uzwojenia
Pierwsze prawo Kirchhoffa
Drugie prawo Kirchhoffa
Połączenie szeregowe rezystorów
Połączenie równoległe rezystorów
Wartość skuteczna napięcia sinusoidalnego
Wybrane wzory stosowane w obliczeniach obwodów elektrycznych
Schemat połączeń zewnętrznych układów pomiarowych instalacji olejowej silnika statku powietrznego (powtórzenie Rys. 1)
Schemat połączeń zewnętrznych odcinka obwodu sygnalizatora „Minimalne ciśnienie oleju” od styku 1 urządzenia 1109 do szyny zasilającej
27 VDC
Uwaga! Na rysunku należy umieścić oznaczenia urządzeń i odcinków przewodów (wg rys. 1).
Do oznaczenia złączy należy stosować symbol zgodny z następującym przykładem: ,
gdzie 13 - numer styku , 1313 - numer złącza.
Końce odcinków przewodów należy opisać wg wzoru: PC12-626 lub 626-PC16, zgodnie z rys. 1.
Przykład schematu:
Miejsce na schemat
Graficzna zależność
Model obliczeniowy do wyznaczenia zależności
Analityczne zależności (wzory) wynikające z II prawa Kirchhoffa dla oczka zawierającego rezystory R1 i R2
i dla oczka zawierającego rezystory RP i R1
Miejsce na wzór
Zależność po podstawieniu danych z tabeli 2
Miejsca na wzory
Wykres zależności
Tabela 4. Przyczyny określonego funkcjonowania termometru oleju wynikające z zależności
otrzymanych z praw Kirchhoffa i z rysunku 2 (pomija się w działaniu wskaźnika zjawiska
elektrodynamiczne, które w istotny sposób wpływają na działanie układu)
Lp.
Objawy
funkcjonowania
Przyczyny*
Przerwa
na styku 1
Przerwa
na styku 2
Wzrost rezystancji
przejścia na styku 1
Zwarcia
międzyzwojowe
w cewce L1
Zwarcia
międzyzwojowe
w cewce L2
A.
B.
C.
D.
E.
1
Przy włączonym
zasilaniu wskazówka
nie wychyla się
2
Przy włączonym
zasilaniu wskazówka
wychyla się
maksymalnie
3
Wskazania
temperatury
są zaniżone w całym
zakresie
pomiarowym
4
Wskazania
temperatury są
zawyżone w całym
zakresie
pomiarowym

\n\n

Obliczenia indukcyjności uzwojeń przetwornika pomiarowego ciśnienia oleju na podstawie wyników
pomiaru metodą techniczną
Tabela 5. Obliczenia indukcyjności uzwojeń przetwornika pomiarowego ciśnienia oleju (wykorzystaj
oznaczenia zamieszczone w punkcie Wybrane wzory stosowane w obwodach elektrycznych)
1.
Impedancja uzwojeń
przetwornika (wzór)
2.
Wyliczona wartość
impedancji uzwojeń*
3.
Rezystancja uzwojeń
przetwornika (wzór)
4.
Wyliczona wartość
rezystancji uzwojeń*
5.
Reaktancja uzwojeń
przetwornika (wzór)
6.
Wyliczona wartość
reaktancji uzwojeń*
7.
Indukcyjność uzwojeń
przetwornika (wzór)
8.
Wyliczona wartość
indukcyjności uzwojeń*

\n\n

BRUDNOPIS - NIE PODLEGA OCENIE
BRUDNOPIS - NIE PODLEGA OCENIE

","solutions":[]}