{"id":"e18-2018-czerwiec-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE","paper_id":"e18-2018-czerwiec-egzamin-zawodowy-praktyczny","number":"PE","points":null,"ptype":"open","subject":"e18","category":"egzamin-zawodowy","year":2018,"month":"czerwiec","level":null,"text":"Zadanie egzaminacyjne\nW zakładzie przemysłowym zainstalowano automat wiertarski, a po zmontowaniu automatu przeprowadzono\ntest pracy. W wyniku obserwacji działania automatu stwierdzono, że nie pracuje on zgodnie z diagramem\nstanów zawartym w dokumentacji technicznej. Sprawdzono program sterowniczy i stwierdzono, że nie\nzawiera błędów. Wykonano pomiary rezystancji przewodów łączących elementy automatu wiertarskiego ze\nsterownikiem PLC oraz zasilaniem, a także pomiary wybranych elementów. Wyniki obserwacji działania\nautomatu wiertarskiego oraz pomiarów zostały zawarte w wynikach badań zmontowanego automatu\nwiertarskiego - tabela 2.\nPrzeanalizuj dokumentację techniczną automatu wiertarskiego, zawierającą:\n schemat funkcjonalny automatu wiertarskiego - rysunek 1,\n schemat połączeń pneumatycznych - rysunek 2,\n schemat elektryczny podłączenia elementów automatu wiertarskiego do sterownika PLC - rysunek 3,\n diagram stanów automatu wiertarskiego - rysunek 4,\n parametry wybranych elementów - tabela 1.\nNa podstawie porównania wniosków z analizy dokumentacji technicznej automatu wiertarskiego oraz\nwyników badań zmontowanego automatu wiertarskiego określ usterki/nieprawidłowości występujące\nw automacie, sposób ich naprawy oraz narzędzia niezbędne do naprawy. Wypełnij tabele 3 i 4 składające się\nna protokół z przeprowadzonej diagnozy i napraw. Napisz wskazania eksploatacyjne automatu wiertarskiego.\nDokumentacja techniczna (fragment)\nNa rysunku 1 przedstawiono schemat funkcjonalny automatu wiertarskiego, na rysunku 2 schemat jego\npołączeń pneumatycznych.\nAutomat składa się z dwóch siłowników pneumatycznych:\n siłownika dwustronnego działania podającego metalowe detale do obróbki - A1\n siłownika jednostronnego działania napędzającego posuw wrzeciona automatu wiertarskiego - A2.\nWrzeciono automatu napędzane jest trójfazowym silnikiem indukcyjnym M zasilanym napięciem 230/400 V,\n50 Hz i załączanym stycznikiem K3. Ciśnienie powietrza zasilającego automat wiertarski powinno być równe\n4 bary. Automat wiertarski sterowany jest sterownikiem PLC, zasilanym napięciem stałym +24 V.\nRysunek 1. Schemat funkcjonalny automatu wiertarskiego\nRysunek 2. Schemat połączeń pneumatycznych\nRysunek 3. Schemat elektryczny podłączenia elementów automatu wiertarskiego do sterownika PLC\nOpis prawidłowo działającego automatu wiertarskiego\nRysunek 4. Diagram stanów automatu wiertarskiego\nDziałanie automatu wiertarskiego przedstawia diagram stanów - rysunek 4. Po załączeniu zasilania automat\nwiertarski znajduje się w stanie STOP. Jego załączenie następuje przyciskiem S1 (przejście do stanu\nPRACA). Stycznik K3 uruchamia silnik M. Wciśnięcie przycisku S2 w dowolnym momencie powoduje\nprzejście do stanu STOP i wyłączenie automatu wiertarskiego - siłowniki A1, A2 wsuwają się, silnik M\nzatrzymuje się, a lampka sygnalizacyjna H4 gaśnie.\nTabela 1. Parametry wybranych elementów\nlp.\nNazwa elementu (opis)\nParametry\n1\nLampka sygnalizacyjna H4\n- napięcie zasilania 24 V DC\n- moc znamionowa 12 W\n- stopień ochrony IP 65\n2\nCzujnik B4 (całkowite wsunięcie\ntłoczyska A2)\n- czujnik magnetyczny kontaktronowy\n- wyjście stykowe NO\n- maksymalne napięcie (chwilowe) 250 V\n- maksymalny prąd obciążenia 0,04 A\n- moc 10 VA\n- częstotliwość przełączania 200 Hz\n- oczekiwanie na aktywację 2 ms\n- stopień ochrony IP 67\n3\nŁącznik krańcowy S5 (całkowite\nwysunięcie tłoczyska A2)\n- dźwignia z regulowaną rolką plastikową\n- styk NC - 1 szt.\n- stopień ochrony IP 65\n4\nŁącznik krańcowy S6\n- dźwignia z regulowaną rolką plastikową\n- styk NO - 1 szt.\n- stopień ochrony IP 65\n5\nCewka Y1 elektrozaworu\nmonostabilnego 5/2\n(sterowanie siłownikiem A1)\n- napięcie sterujące: 24 V DC, 24 V AC\n- wahania napięcia AC: ± 15%\n- wahania napięcia DC: ± 15%\n- pobór mocy AC 1 VA\n- pobór mocy DC 1 W\n- czas uruchomienia 0,05 s lub mniej\n- stopień ochrony IP 65\n6\nCewka Y2 elektrozaworu\nmonostabilnego 3/2 NC\n(sterowanie siłownikiem A2)\n- napięcie sterujące: 24 V DC, 24 V AC\n- wahania napięcia AC: ± 15%\n- wahania napięcia DC: ± 15%\n- pobór mocy AC 1 VA\n- pobór mocy DC 1 W\n- czas uruchomienia 0,05 s lub mniej\n- stopień ochrony IP 65\n7\nCewka K3 stycznika\n(zasilanie silnika)\n- napięcie znamionowe 24 V DC\n- średnie rozproszenie mocy rozruch/trzymanie 6 W\nTabela 2. Wyniki badań zmontowanego automatu wiertarskiego\nWyniki obserwacji automatu wiertarskiego\nOpis działania zaobserwowany podczas testu pracy\nautomatu wiertarskiego.\nPo włączeniu zasilania sprężonym powietrzem, tłoczyska\nsiłowników A1 i A2 pozostają w pozycji wsuniętej. Po ręcznym\nprzesterowaniu zaworu 1V2 tłoczysko siłownika A2 nie\nwysuwa się przy drożnych przewodach pneumatycznych. Po\nręcznym przesterowaniu zaworu 1V1 tłoczysko siłownika A1\nwysuwa\nsię\nz\nmaksymalną\nprędkością,\na\nponowne\nprzesterowanie tego zaworu (zwolnienie przycisku) powoduje\nwsuwanie się tłoczyska siłownika A1 z dwukrotnie mniejszą\nprędkością niż prędkość wysuwania.\nPo włączeniu zasilania elektrycznego i wykryciu przez czujnik\nB3 metalowego detalu w magazynie, świecą się diody\nsygnalizacyjne wejść WE2, WE4, WE5 i WE6 sterownika PLC.\nPo wciśnięciu przycisku S1, w obecności metalowego detalu\nw magazynie, automat wiertarski nie pracuje.\n1. Wyniki pomiaru ciśnienia\nCiśnienie powietrza zasilającego automat wiertarski\n4 bar\n2. Pomiary wykonane w układzie (przyciski i czujniki w stanie nieaktywnym)\nOdcinek przewodu\nRezystancja w\nΩ\nOcena zgodności uzyskanych wyników pomiarów\nrezystancji połączeń ze schematem elektrycznym:\nwpisz TAK, jeśli zgodne lub NIE, jeśli brak zgodności\nL+/S1:3\n0,4\nL+/S2:1\n0,3\nL+/B3:1\n∞\nL+/B4:3\n0,5\nL+/S5:1\n0,6\nL+/S6:3\n0,6\nS1:4/WE1\n∞\nS2:2/WE2\n0,5\nB3:3/WE3\n0,6\nB4:4/WE4\n0,4\nS5:2/WE5\n0,3\nS6:4/WE6\n0,6\nL-/Y1:A2\n∞\nL-/Y2:A2\n0,6\nL-/K3:A2\n0,7\nL-/H4:X2\n0,3\nL-/B3:2\n0,4\nWY1/Y1:A1\n0,5\nWY2/Y2:A1\n∞\nWY3/K3:A1\n0,6\nWY4/H4:X1\n0,5\nRezystancja pomiędzy zaciskami\nsterownika\na zaciskami zasilania\nRezystancja w\nΩ\nOcena zgodności uzyskanych wyników pomiaru\nrezystancji połączeń ze schematem elektrycznym:\nwpisz TAK, jeśli zgodne lub NIE, jeśli brak zgodności\nWE1/L+\n∞\nWE2/L+\n0,6\nWE4/L+\n∞\nWE5/L+\n0,8\nWE6/L+\n0,9\nWY1/L-\n∞\nWY2/L-\n∞\nWY3/L-\n97\nWY4/L-\n48,8\n3. Rezystancja zestyków (elementy wymontowane z układu)\nOznaczenie elementu\nRezystancja w Ω\nprzed testowym załączeniem\npo testowym załączeniu\nS1\n∞\n0,3\nS2\n0,2\n∞\nS5\n0,3\n∞\nS6\n0,4\n∞\nB4\n∞\n0,4\n4. Rezystancja elementów wyjściowych (elementy wymontowane z układu)\nNazwa i oznaczenie elementu\nRezystancja w Ω\nCewka Y1\n576\nCewka Y2\n576\nCewka K3\n96\nLamka H4\n48\nCzas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut.\nOcenie podlegać będzie 5 rezultatów:\n ocena zgodności uzyskanych wyników pomiarów rezystancji połączeń ze schematem elektrycznym -\ntabela 2,\n analiza pracy automatu wiertarskiego wynikająca z opisu działania i diagramu stanów - tabela 3,\n wykaz usterek lub nieprawidłowości w części elektrycznej automatu wiertarskiego oraz sposoby\nich usunięcia - tabela 4,\n wykaz usterek lub nieprawidłowości w części pneumatycznej automatu wiertarskiego oraz sposoby\nich usunięcia - tabela 4,\n wskazania eksploatacyjne automatu wiertarskiego.\nLp.\nStwierdzenie dotyczące działania automatu wiertarskiego\nZaznacz, czy stwierdzenie\njest prawdziwe (tak) lub\nnieprawdziwe (nie), wpisując\n„x” w odpowiedni kwadrat\n1.\nTłoczysko\nsiłownika\nA1\njest\nwysuwane\npo\nspełnieniu\nwarunku\nS1=1 lub B3=1.\n□ tak\n□ nie\n2.\nCałkowite wysunięcie tłoczyska siłownika A1 powoduje zadziałanie łącznika\nkrańcowego S6 (S6=1).\n□ tak\n□ nie\n3.\nWysuwanie tłoczyska siłownika A2 rozpoczyna się natychmiast po\nspełnieniu warunku S6=1 i B4=1.\n□ tak\n□ nie\n4.\nOdmierzanie czasu t1=1 s rozpoczyna się od chwili spełnienia warunku\nS6=1 i B4=1.\n□ tak\n□ nie\n5.\nCałkowite wysunięcie tłoczyska siłownika A2 powoduje zadziałanie łącznika\nkrańcowego S5 (S5=0).\n□ tak\n□ nie\n6.\nCałkowite wsunięcie tłoczyska siłownika A2 powoduje zadziałanie czujnika\nmagnetycznego B4 (B4=0).\n□ tak\n□ nie\n7.\nSilnik M napędzający wrzeciono wiertarki pracuje (M=1) w czasie\nwysuwania tłoczyska siłownika A2.\n□ tak\n□ nie\n8.\nOdmierzanie czasu t2=1 s rozpoczyna się w momencie gdy tłoczysko\nsiłownika A2 zostanie wsunięte trzeci raz.\n□ tak\n□ nie\n9.\nCzas wsuwania tłoczyska siłownika A1 jest dokładnie dwa razy dłuższy od\nczasu wysuwania.\n□ tak\n□ nie\n10.\nWciśnięcie przycisku S2 (S2=0) powoduje natychmiastowe wsunięcie\ntłoczysk siłowników A1 i A2.\n□ tak\n□ nie\nTabela 3. Analiza pracy automatu wiertarskiego wynikająca z opisu działania i diagramu stanów\nLp.\nMiejsce i rodzaj usterki lub\nnieprawidłowości\nSposób naprawy automatu\nwiertarskiego\nNarzędzia niezbędne do\nwykonania naprawy\n1\n2\n3\n4\nTabela 4. Wykaz usterek lub nieprawidłowości w części elektrycznej i pneumatycznej automatu\nwiertarskiego oraz sposoby ich usunięcia\nWskazania eksploatacyjne automatu wiertarskiego\n(wybrane pozycje)\nParametry zasilania\nMiejsce zamontowania czujników i łączników krańcowych\nKonieczne regulacje parametrów elementów automatu wiertarskiego zapewniające działanie układu zgodnie\nz Dokumentacją techniczną automatu wiertarskiego","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/e18-2018-czerwiec-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad-PE.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"E18 · Egzamin zawodowy · czerwiec 2018","subject_label":"e18","category_label":"Egzamin zawodowy","text_html":"

Zadanie egzaminacyjne
W zakładzie przemysłowym zainstalowano automat wiertarski, a po zmontowaniu automatu przeprowadzono
test pracy. W wyniku obserwacji działania automatu stwierdzono, że nie pracuje on zgodnie z diagramem
stanów zawartym w dokumentacji technicznej. Sprawdzono program sterowniczy i stwierdzono, że nie
zawiera błędów. Wykonano pomiary rezystancji przewodów łączących elementy automatu wiertarskiego ze
sterownikiem PLC oraz zasilaniem, a także pomiary wybranych elementów. Wyniki obserwacji działania
automatu wiertarskiego oraz pomiarów zostały zawarte w wynikach badań zmontowanego automatu
wiertarskiego - tabela 2.
Przeanalizuj dokumentację techniczną automatu wiertarskiego, zawierającą:
 schemat funkcjonalny automatu wiertarskiego - rysunek 1,
 schemat połączeń pneumatycznych - rysunek 2,
 schemat elektryczny podłączenia elementów automatu wiertarskiego do sterownika PLC - rysunek 3,
 diagram stanów automatu wiertarskiego - rysunek 4,
 parametry wybranych elementów - tabela 1.
Na podstawie porównania wniosków z analizy dokumentacji technicznej automatu wiertarskiego oraz
wyników badań zmontowanego automatu wiertarskiego określ usterki/nieprawidłowości występujące
w automacie, sposób ich naprawy oraz narzędzia niezbędne do naprawy. Wypełnij tabele 3 i 4 składające się
na protokół z przeprowadzonej diagnozy i napraw. Napisz wskazania eksploatacyjne automatu wiertarskiego.
Dokumentacja techniczna (fragment)
Na rysunku 1 przedstawiono schemat funkcjonalny automatu wiertarskiego, na rysunku 2 schemat jego
połączeń pneumatycznych.
Automat składa się z dwóch siłowników pneumatycznych:
 siłownika dwustronnego działania podającego metalowe detale do obróbki - A1
 siłownika jednostronnego działania napędzającego posuw wrzeciona automatu wiertarskiego - A2.
Wrzeciono automatu napędzane jest trójfazowym silnikiem indukcyjnym M zasilanym napięciem 230/400 V,
50 Hz i załączanym stycznikiem K3. Ciśnienie powietrza zasilającego automat wiertarski powinno być równe
4 bary. Automat wiertarski sterowany jest sterownikiem PLC, zasilanym napięciem stałym +24 V.
Rysunek 1. Schemat funkcjonalny automatu wiertarskiego
Rysunek 2. Schemat połączeń pneumatycznych
Rysunek 3. Schemat elektryczny podłączenia elementów automatu wiertarskiego do sterownika PLC
Opis prawidłowo działającego automatu wiertarskiego
Rysunek 4. Diagram stanów automatu wiertarskiego
Działanie automatu wiertarskiego przedstawia diagram stanów - rysunek 4. Po załączeniu zasilania automat
wiertarski znajduje się w stanie STOP. Jego załączenie następuje przyciskiem S1 (przejście do stanu
PRACA). Stycznik K3 uruchamia silnik M. Wciśnięcie przycisku S2 w dowolnym momencie powoduje
przejście do stanu STOP i wyłączenie automatu wiertarskiego - siłowniki A1, A2 wsuwają się, silnik M
zatrzymuje się, a lampka sygnalizacyjna H4 gaśnie.
Tabela 1. Parametry wybranych elementów
lp.
Nazwa elementu (opis)
Parametry
1
Lampka sygnalizacyjna H4

\n\n

2
Czujnik B4 (całkowite wsunięcie
tłoczyska A2)

\n\n

3
Łącznik krańcowy S5 (całkowite
wysunięcie tłoczyska A2)

\n\n

4
Łącznik krańcowy S6

\n\n

5
Cewka Y1 elektrozaworu
monostabilnego 5/2
(sterowanie siłownikiem A1)

\n\n

6
Cewka Y2 elektrozaworu
monostabilnego 3/2 NC
(sterowanie siłownikiem A2)

\n\n

7
Cewka K3 stycznika
(zasilanie silnika)

\n\n

Tabela 2. Wyniki badań zmontowanego automatu wiertarskiego
Wyniki obserwacji automatu wiertarskiego
Opis działania zaobserwowany podczas testu pracy
automatu wiertarskiego.
Po włączeniu zasilania sprężonym powietrzem, tłoczyska
siłowników A1 i A2 pozostają w pozycji wsuniętej. Po ręcznym
przesterowaniu zaworu 1V2 tłoczysko siłownika A2 nie
wysuwa się przy drożnych przewodach pneumatycznych. Po
ręcznym przesterowaniu zaworu 1V1 tłoczysko siłownika A1
wysuwa
się
z
maksymalną
prędkością,
a
ponowne
przesterowanie tego zaworu (zwolnienie przycisku) powoduje
wsuwanie się tłoczyska siłownika A1 z dwukrotnie mniejszą
prędkością niż prędkość wysuwania.
Po włączeniu zasilania elektrycznego i wykryciu przez czujnik
B3 metalowego detalu w magazynie, świecą się diody
sygnalizacyjne wejść WE2, WE4, WE5 i WE6 sterownika PLC.
Po wciśnięciu przycisku S1, w obecności metalowego detalu
w magazynie, automat wiertarski nie pracuje.

\n
  1. Wyniki pomiaru ciśnienia
\n

Ciśnienie powietrza zasilającego automat wiertarski
4 bar

\n
  1. Pomiary wykonane w układzie (przyciski i czujniki w stanie nieaktywnym)
\n

Odcinek przewodu
Rezystancja w
Ω
Ocena zgodności uzyskanych wyników pomiarów
rezystancji połączeń ze schematem elektrycznym:
wpisz TAK, jeśli zgodne lub NIE, jeśli brak zgodności
L+/S1:3
0,4
L+/S2:1
0,3
L+/B3:1
∞
L+/B4:3
0,5
L+/S5:1
0,6
L+/S6:3
0,6
S1:4/WE1
∞
S2:2/WE2
0,5
B3:3/WE3
0,6
B4:4/WE4
0,4
S5:2/WE5
0,3
S6:4/WE6
0,6
L-/Y1:A2
∞
L-/Y2:A2
0,6
L-/K3:A2
0,7
L-/H4:X2
0,3
L-/B3:2
0,4
WY1/Y1:A1
0,5
WY2/Y2:A1
∞
WY3/K3:A1
0,6
WY4/H4:X1
0,5
Rezystancja pomiędzy zaciskami
sterownika
a zaciskami zasilania
Rezystancja w
Ω
Ocena zgodności uzyskanych wyników pomiaru
rezystancji połączeń ze schematem elektrycznym:
wpisz TAK, jeśli zgodne lub NIE, jeśli brak zgodności
WE1/L+
∞
WE2/L+
0,6
WE4/L+
∞
WE5/L+
0,8
WE6/L+
0,9
WY1/L-
∞
WY2/L-
∞
WY3/L-
97
WY4/L-
48,8

\n
  1. Rezystancja zestyków (elementy wymontowane z układu)
\n

Oznaczenie elementu
Rezystancja w Ω
przed testowym załączeniem
po testowym załączeniu
S1
∞
0,3
S2
0,2
∞
S5
0,3
∞
S6
0,4
∞
B4
∞
0,4

\n
  1. Rezystancja elementów wyjściowych (elementy wymontowane z układu)
\n

Nazwa i oznaczenie elementu
Rezystancja w Ω
Cewka Y1
576
Cewka Y2
576
Cewka K3
96
Lamka H4
48
Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut.
Ocenie podlegać będzie 5 rezultatów:
 ocena zgodności uzyskanych wyników pomiarów rezystancji połączeń ze schematem elektrycznym -
tabela 2,
 analiza pracy automatu wiertarskiego wynikająca z opisu działania i diagramu stanów - tabela 3,
 wykaz usterek lub nieprawidłowości w części elektrycznej automatu wiertarskiego oraz sposoby
ich usunięcia - tabela 4,
 wykaz usterek lub nieprawidłowości w części pneumatycznej automatu wiertarskiego oraz sposoby
ich usunięcia - tabela 4,
 wskazania eksploatacyjne automatu wiertarskiego.
Lp.
Stwierdzenie dotyczące działania automatu wiertarskiego
Zaznacz, czy stwierdzenie
jest prawdziwe (tak) lub
nieprawdziwe (nie), wpisując
„x” w odpowiedni kwadrat
1.
Tłoczysko
siłownika
A1
jest
wysuwane
po
spełnieniu
warunku
S1=1 lub B3=1.
□ tak
□ nie
2.
Całkowite wysunięcie tłoczyska siłownika A1 powoduje zadziałanie łącznika
krańcowego S6 (S6=1).
□ tak
□ nie
3.
Wysuwanie tłoczyska siłownika A2 rozpoczyna się natychmiast po
spełnieniu warunku S6=1 i B4=1.
□ tak
□ nie
4.
Odmierzanie czasu t1=1 s rozpoczyna się od chwili spełnienia warunku
S6=1 i B4=1.
□ tak
□ nie
5.
Całkowite wysunięcie tłoczyska siłownika A2 powoduje zadziałanie łącznika
krańcowego S5 (S5=0).
□ tak
□ nie
6.
Całkowite wsunięcie tłoczyska siłownika A2 powoduje zadziałanie czujnika
magnetycznego B4 (B4=0).
□ tak
□ nie
7.
Silnik M napędzający wrzeciono wiertarki pracuje (M=1) w czasie
wysuwania tłoczyska siłownika A2.
□ tak
□ nie
8.
Odmierzanie czasu t2=1 s rozpoczyna się w momencie gdy tłoczysko
siłownika A2 zostanie wsunięte trzeci raz.
□ tak
□ nie
9.
Czas wsuwania tłoczyska siłownika A1 jest dokładnie dwa razy dłuższy od
czasu wysuwania.
□ tak
□ nie
10.
Wciśnięcie przycisku S2 (S2=0) powoduje natychmiastowe wsunięcie
tłoczysk siłowników A1 i A2.
□ tak
□ nie
Tabela 3. Analiza pracy automatu wiertarskiego wynikająca z opisu działania i diagramu stanów
Lp.
Miejsce i rodzaj usterki lub
nieprawidłowości
Sposób naprawy automatu
wiertarskiego
Narzędzia niezbędne do
wykonania naprawy
1
2
3
4
Tabela 4. Wykaz usterek lub nieprawidłowości w części elektrycznej i pneumatycznej automatu
wiertarskiego oraz sposoby ich usunięcia
Wskazania eksploatacyjne automatu wiertarskiego
(wybrane pozycje)
Parametry zasilania
Miejsce zamontowania czujników i łączników krańcowych
Konieczne regulacje parametrów elementów automatu wiertarskiego zapewniające działanie układu zgodnie
z Dokumentacją techniczną automatu wiertarskiego

","solutions":[]}