{"id":"filozofia-2012-maj-matura-podstawowa/zad/9","paper_id":"filozofia-2012-maj-matura-podstawowa","number":"9","points":1,"ptype":"closed","subject":"filozofia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (1 pkt)\nWybierz z podanej listy pojęcie bezpośrednio związane z poglądami etycznymi\nSokratesa.\nmimesis, pneuma, epoche, arete, tetraktys\nCzęść II (30 punktów)\nNa podstawie tekstu odpowiedz na pytania.\nWładysław Tatarkiewicz, Droga do filozofii\n2. Pochodzenie naturalnego obrazu świata. [ ]\nPowstaje on [obraz świata] głównie z wrażeń zmysłowych, które powstają w naszym\numyśle, gdy na narządy zmysłowe działają z zewnątrz podniety. [ ]\nObraz naturalny świata kształtuje się nie tylko dzięki wrażeniom, ale również dzięki\nwyobrażeniom. Bądź wyobrażeniom odtwórczym, przechowanym, w pamięci, bądź też\nwytwórczym zrodzonym w wyobraźni. Przechowane i przekształcone ślady dawnych\npostrzeżeń przyłączają się do nowych i poprzez nie widzimy rzeczywistość. Inaczej\npostrzegamy rzeczy nieznane, a inaczej znane, bo wobec nich do wrażeń przyłączają się\nwspomnienia. W postrzeżeniach wyobrażenia tworzą zespoły z wrażeniami - nie inaczej\nniż wrażenia dotykowe ze wzrokowymi - tak iż niełatwo je potem wyodrębnić. I udział\nwyobrażeń zapisujemy na konto wrażeń, jak udział dotyku na konto wzroku: zwykły\nczłowiek, nie wyćwiczony w analizie własnych doświadczeń, sądzi, iż widzi to, co naprawdę\njest przypomnieniem, wyobrażeniem, wcielonym w widziany świat. [ ]\nObraz\nnaturalny\nświata\nbudujemy\nnie\ntylko\nz\ndoświadczeń\nzewnętrznych,\nale i z wewnętrznych. Cośmy doświadczyli na sobie, stosujemy do innych ludzi, a nawet\ndo rzeczy. W rzeczach dopatrujemy się sił, choć ich nie postrzegamy; postrzegamy\nco najwyżej własne siły i wyposażamy rzeczy w siły na podobieństwo naszych własnych,\na tak przywykamy do tego, iż wydaje się nam, że te siły w rzeczach - widzimy. Podobnie jest,\ngdy widzimy rzeczy jako groźne czy pogodne, smutne czy wesołe; przypisujemy im\nwłasności na podstawie uczuć, jakie w nas wywołały. I wydaje się nam, że widzimy\nw rzeczach oczami to, co naprawdę odczuliśmy patrząc na nie.\nNa tym nie koniec: również i myśl nasza ma udział w postrzeganiu rzeczy. Niektóre\nz naszych myśli, naszych sądów wcielamy w swe wrażenia tak, iż wydaje się nam, że je\nwidzimy. Rola myśli jest tu nawet podwójna. Po pierwsze, że widzimy rzeczywiste drzewo\nczy dom, nie zaś sen, zawdzięczamy sądowi, nie zaś wrażeniom. [ ] To przekonanie\no rzeczywistości nie jest wrażeniem, lecz sądem. [ ]\nPo wtóre w tym, że widzę dom - dom, a nie co innego - zawarte jest również myślenie. Bo\nwłaściwie widzę tylko przedmiot o pewnych kształtach i barwie i przedmiot ten zaliczam\ndo domów. Włączam go do pewnej klasy, mianowicie do klasy „domów”, klasyfikuję, wydaję\nsąd. [ ] I dzięki temu świat jest dla nas uporządkowany, segregowany, rozgrupowany,\nprzejrzysty.\nWydaje się nam, iż nasz obraz świata powstał po prostu dzięki temu, żeśmy mieli otwarte\noczy [ ]. Naprawdę jednak zawdzięczamy go również i własnej inicjatywie. Świat nam\ndostarczył materiału, ale myśmy sami dostarczyli narzędzi, by materiał ten opracować\ni stworzyć zeń ów obraz świata. Opieramy go na doświadczeniu, ale z tego, cośmy\ndoświadczyli formujemy pojęcia [ ].\nPoziom podstawowy\n6\nWydaje się nam, że wytworzyliśmy nasz obraz świata, licząc się tylko z jego naturą;\ntymczasem jest on uwarunkowany także naszą naturą. Uwarunkowany biologicznie\ni psychologicznie, zależny jest od naszego tętna i budowy narządów zmysłowych;\nod własności naszego wyobrażenia i sądzenia. Jest też uwarunkowany społecznie,\nbo kształtujemy myśli nasze tak, by móc je przekazać innym. A także jest uwarunkowany\npraktycznie, bo jest obrazem świata, którym posługujemy się w życiu i działaniu, i który\ndo użytku tego jest dostosowany [ ].\nObraz świata, jaki każdy człowiek posiada, jest jego prywatną własnością. Inni mogą\nwidzieć i myśleć, to samo, co on, ale wrażeń swych i myśli nie mogą mu pokazać [ ].\nAle wyobrażenia i myśli [ ] nie mają swych znaków naturalnych. Trzeba je zastępować przez\numowne [ ].\nZespołem takich znaków umownych jest język. [ ] Dzięki niemu wiedza ludzka o świecie\nz osobistej staje się wspólną [ ].\nWładysław Tatarkiewicz, Droga do filozofii,\n[w:] tegoż, Droga do filozofii i inne rozprawy filozoficzne, t. I, Warszawa, s. 16-22.\nZadania do tekstu (30 punktów)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość i rozumienie podstawowych koncepcji\ni fragmentów dzieł filozofów europejskich (I 2)\nPoprawna odpowiedź:\narete\n1 p. - za podanie właściwego pojęcia\nCzęść II (30 punktów)\nZadania 10-22\nKorzystanie z informacji\nTworzenie informacji\nWykorzystanie nabytej wiedzy filozoficznej do krytycznego\nanalizowania tekstów filozoficznych, a w szczególności\ndo rekonstrukcji zawartych w nich problemów, tez\ni argumentacji (II 1); konfrontowanie poglądów z poglądami\ninnych filozofów (II 3) ; zapisanie w zwięzłej formie\nwyników krytycznej analizy tekstu filozoficznego (III 1)\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n5","solution":null,"image":"img/filozofia-2012-maj-matura-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2012 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 9. (1 pkt)<br>Wybierz z podanej listy pojęcie bezpośrednio związane z poglądami etycznymi<br>Sokratesa.<br>mimesis, pneuma, epoche, arete, tetraktys<br>Część II (30 punktów)<br>Na podstawie tekstu odpowiedz na pytania.<br>Władysław Tatarkiewicz, Droga do filozofii</p>\n<ol><li>Pochodzenie naturalnego obrazu świata. [ ]</li></ol>\n<p>Powstaje on [obraz świata] głównie z wrażeń zmysłowych, które powstają w naszym<br>umyśle, gdy na narządy zmysłowe działają z zewnątrz podniety. [ ]<br>Obraz naturalny świata kształtuje się nie tylko dzięki wrażeniom, ale również dzięki<br>wyobrażeniom. Bądź wyobrażeniom odtwórczym, przechowanym, w pamięci, bądź też<br>wytwórczym zrodzonym w wyobraźni. Przechowane i przekształcone ślady dawnych<br>postrzeżeń przyłączają się do nowych i poprzez nie widzimy rzeczywistość. Inaczej<br>postrzegamy rzeczy nieznane, a inaczej znane, bo wobec nich do wrażeń przyłączają się<br>wspomnienia. W postrzeżeniach wyobrażenia tworzą zespoły z wrażeniami - nie inaczej<br>niż wrażenia dotykowe ze wzrokowymi - tak iż niełatwo je potem wyodrębnić. I udział<br>wyobrażeń zapisujemy na konto wrażeń, jak udział dotyku na konto wzroku: zwykły<br>człowiek, nie wyćwiczony w analizie własnych doświadczeń, sądzi, iż widzi to, co naprawdę<br>jest przypomnieniem, wyobrażeniem, wcielonym w widziany świat. [ ]<br>Obraz<br>naturalny<br>świata<br>budujemy<br>nie<br>tylko<br>z<br>doświadczeń<br>zewnętrznych,<br>ale i z wewnętrznych. Cośmy doświadczyli na sobie, stosujemy do innych ludzi, a nawet<br>do rzeczy. W rzeczach dopatrujemy się sił, choć ich nie postrzegamy; postrzegamy<br>co najwyżej własne siły i wyposażamy rzeczy w siły na podobieństwo naszych własnych,<br>a tak przywykamy do tego, iż wydaje się nam, że te siły w rzeczach - widzimy. Podobnie jest,<br>gdy widzimy rzeczy jako groźne czy pogodne, smutne czy wesołe; przypisujemy im<br>własności na podstawie uczuć, jakie w nas wywołały. I wydaje się nam, że widzimy<br>w rzeczach oczami to, co naprawdę odczuliśmy patrząc na nie.<br>Na tym nie koniec: również i myśl nasza ma udział w postrzeganiu rzeczy. Niektóre<br>z naszych myśli, naszych sądów wcielamy w swe wrażenia tak, iż wydaje się nam, że je<br>widzimy. Rola myśli jest tu nawet podwójna. Po pierwsze, że widzimy rzeczywiste drzewo<br>czy dom, nie zaś sen, zawdzięczamy sądowi, nie zaś wrażeniom. [ ] To przekonanie<br>o rzeczywistości nie jest wrażeniem, lecz sądem. [ ]<br>Po wtóre w tym, że widzę dom - dom, a nie co innego - zawarte jest również myślenie. Bo<br>właściwie widzę tylko przedmiot o pewnych kształtach i barwie i przedmiot ten zaliczam<br>do domów. Włączam go do pewnej klasy, mianowicie do klasy „domów”, klasyfikuję, wydaję<br>sąd. [ ] I dzięki temu świat jest dla nas uporządkowany, segregowany, rozgrupowany,<br>przejrzysty.<br>Wydaje się nam, iż nasz obraz świata powstał po prostu dzięki temu, żeśmy mieli otwarte<br>oczy [ ]. Naprawdę jednak zawdzięczamy go również i własnej inicjatywie. Świat nam<br>dostarczył materiału, ale myśmy sami dostarczyli narzędzi, by materiał ten opracować<br>i stworzyć zeń ów obraz świata. Opieramy go na doświadczeniu, ale z tego, cośmy<br>doświadczyli formujemy pojęcia [ ].<br>Poziom podstawowy<br>6<br>Wydaje się nam, że wytworzyliśmy nasz obraz świata, licząc się tylko z jego naturą;<br>tymczasem jest on uwarunkowany także naszą naturą. Uwarunkowany biologicznie<br>i psychologicznie, zależny jest od naszego tętna i budowy narządów zmysłowych;<br>od własności naszego wyobrażenia i sądzenia. Jest też uwarunkowany społecznie,<br>bo kształtujemy myśli nasze tak, by móc je przekazać innym. A także jest uwarunkowany<br>praktycznie, bo jest obrazem świata, którym posługujemy się w życiu i działaniu, i który<br>do użytku tego jest dostosowany [ ].<br>Obraz świata, jaki każdy człowiek posiada, jest jego prywatną własnością. Inni mogą<br>widzieć i myśleć, to samo, co on, ale wrażeń swych i myśli nie mogą mu pokazać [ ].<br>Ale wyobrażenia i myśli [ ] nie mają swych znaków naturalnych. Trzeba je zastępować przez<br>umowne [ ].<br>Zespołem takich znaków umownych jest język. [ ] Dzięki niemu wiedza ludzka o świecie<br>z osobistej staje się wspólną [ ].<br>Władysław Tatarkiewicz, Droga do filozofii,<br>[w:] tegoż, Droga do filozofii i inne rozprawy filozoficzne, t. I, Warszawa, s. 16-22.<br>Zadania do tekstu (30 punktów)</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 9. (0-1)<br>Wiadomości i rozumienie<br>Znajomość i rozumienie podstawowych koncepcji<br>i fragmentów dzieł filozofów europejskich (I 2)<br>Poprawna odpowiedź:<br>arete<br>1 p. - za podanie właściwego pojęcia<br>Część II (30 punktów)<br>Zadania 10-22<br>Korzystanie z informacji<br>Tworzenie informacji<br>Wykorzystanie nabytej wiedzy filozoficznej do krytycznego<br>analizowania tekstów filozoficznych, a w szczególności<br>do rekonstrukcji zawartych w nich problemów, tez<br>i argumentacji (II 1); konfrontowanie poglądów z poglądami<br>innych filozofów (II 3) ; zapisanie w zwięzłej formie<br>wyników krytycznej analizy tekstu filozoficznego (III 1)<br>Kryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy<br>5</p>","solutions":[]}