{"id":"filozofia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/11","paper_id":"filozofia-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"11","points":30,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (30 pkt)\nNa podstawie podanych tekstów oraz innych wybranych tekstów filozoficznych napisz\nesej na temat:\nCzy stosunek do świata może być determinowany przez sposób pojmowania szczęścia?\n„To arystotelesowskie pojęcie szczęścia, oznaczające skumulowanie w człowieku\nnajwiększych dostępnych mu dóbr, stało się na długo głównym pojęciem etyki pod starą\nnazwą eudajmonii, który to termin utrzymał się, wypierając synonimy używane przez\nDemokryta.\nSpory o szczęście, jakie wiedli Grecy w dobie poarystotelesowskiej, miały za przedmiot\nszczęście już w tym nowym rozumieniu; przede wszystkim spór o to, jakie dobra są\nniezbędne do szczęścia. Sam Arystoteles był zdania, że niezbędne są do niego dobra rozmaite;\nnawet dobra najwyższe, moralne i umysłowe, same nie wystarczają. Człowiek, aby był\nszczęśliwy, nie może też być ani bardzo szpetny, ani bardzo złego pochodzenia, ani słaby\ni chory, ani w nędzy, ani samotny, pozbawiony rodziny i przyjaciół; tylko różnorodne dobra\nzespolone w człowieku stanowią o jego szczęściu. Natomiast doba poarystotelesowska nie\npodzieliła tego poglądu. Zaczęła szukać jedynego najwyższego dobra, dość wielkiego, by\nsamo wystarczało do szczęścia.”\nWładysław Tatarkiewicz, O szczęściu, Warszawa 1985, s. 63.\n„Tak samo ma się z darami szczęścia. Władza, bogactwo, dobre imię, nawet zdrowie i cała\npomyślność i zadowolenie ze swego stanu pod nazwą szczęśliwości wytwarzają śmiałość,\na przez to często także zuchwalstwo, jeżeli nie ma dobrej woli, która ich wpływ na umysł,\na stąd także całą zasadę postępowania, prostuje i robi ogólnie celową; nie mówiąc o tym, że\nrozumnemu i bezstronnemu widzowi nie może nigdy podobać się nawet widok ustawicznego\ndobrego powodzenia istoty, której nie zdobi żaden rys czystej i dobrej woli. Zdaje się więc, że\ndobra wola stanowi nawet warunek tego, by [człowiek] był godny szczęścia.\n[ ] Co do obowiązku będącego zasługą względem drugich, to celem przyrodzonym, który\nmają wszyscy ludzie, jest własna ich szczęśliwość. Wprawdzie ludzkość mogłaby istnieć,\ngdyby nikt niczym nie przyczyniał się do szczęśliwości drugich, ale przy tym niczego jej\numyślnie nie ujmował, jednakże stanowi to tylko negatywną, a nie pozytywną zgodność\nz człowieczeństwem jako celem samym w sobie, gdyby każdy nie starał się także popierać\ncelów drugich ludzi, ile tylko może. Albowiem cele podmiotu, jako będącego celem samym\nw sobie, muszą o ile możności być także moimi celami, jeżeli owo przedstawienie ma we\nmnie wywoływać całkowity skutek.”\nImmanuel Kant, Uzasadnienie metafizyki moralności, rozdz. I., s. 18-19\n„Co jest szczęściem? Poczucie, że moc rośnie, że opór zostaje przezwyciężony.\nNie zadowolenie, lecz większa moc; nie pokój w ogóle, lecz wojna; nie cnota, lecz tężyzna\n[ ]. Niech zginą słabi i nieudatni.”\nFriedrich Nietzsche, Antychrześcijanin, 1999, s. 38.\nPoziom rozszerzony\n7\nPoziom rozszerzony\n8\nPoziom rozszerzony\n9\nPoziom rozszerzony\n10\nBRUDNOPIS","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (0-30)\nKorzystanie z informacji\nTworzenie informacji\nWykorzystanie nabytej wiedzy filozoficznej do krytycznego\nanalizowania tekstów filozoficznych, a w szczególności\ndo rekonstrukcji zawartych w nich problemów, tez\ni argumentacji (II 1); konfrontowanie poglądów z poglądami\ninnych filozofów (II 3) ; pisanie własnego tekstu (III ) ;\nargumentowanie własnego stanowiska (III)\nNa podstawie podanych tekstów oraz innych wybranych tekstów filozoficznych napisz\nesej na temat:\nCzy stosunek do świata może być determinowany przez sposób pojmowania szczęścia?\nKryteria oceniania wypracowania\nKryterium\nPunktacja\nMaks.\nliczba\npkt\nA - Logika wywodu\n10\n1) Sformułowanie\ntezy\n teza logiczna, jasno sformułowana,\nwynikająca z samodzielnych przemyśleń\nautora\n3\n3\n teza jasno sformułowana, ale o charakterze\nodtwórczym lub: teza sformułowana\nnieprecyzyjnie\n2\n brak tezy pracy, kontekst wskazuje\nna przekonania autora\n1\n2) Uzasadnienie\n jasna, logiczna i wystarczająca\nargumentacja, odniesiona bezpośrednio\ndo sformułowanej tezy\n3\n3\n argumentacja w zasadzie poprawna, choć\nnie do końca precyzyjna, oparta\nna nieujawnionych założeniach\n2\n argumentacja szczątkowa, z przewagą\nargumentów perswazyjnych\n1\n3) Powoływanie\nsię na\nstanowiska\nfilozoficzne\nodmienne\nod poglądów\nautora pracy /\nformułowanie\nkontrargu-\nmentów\n poprawne wskazanie stanowisk\nfilozoficznych odmiennych od stanowiska\nautora; trafna, logiczna polemika z tymi\nstanowiskami wskazująca na przemyślane\nrozważenie problemu / tezy\n3-4*\n4\n poprawne wskazanie stanowisk\nfilozoficznych odmiennych od stanowiska\nautora; polemika wyłącznie perswazyjna\n2\n poprawne wskazanie stanowisk\nfilozoficznych odmiennych od stanowiska\nautora; polemika szczątkowa\n1\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n6\nB - Zawartość merytoryczna\n17\n1) Stopień\nwykorzystania\ntekstów\nźródłowych\n trafna i pełna rekonstrukcja i\ninterpretacja poglądów zawartych\nw dołączonych do tematu tekstach\nfilozoficznych\n5- 6*\n6\n trafna rekonstrukcja niektórych tez\nzawartych w dołączonych tekstach\nfilozoficznych\n3-4\n\nrekonstrukcja niektórych tez\ndołączonego do tematu tekstu / tekstów\nluźno związania z tokiem\nargumentacyjnym autora\n1-2\n2) Wiedza\nz zakresu\nhistorii\nfilozofii\n trafne i poprawne odwołania do stanowisk\ninnych niż stanowiska autorów\nzałączonych do tematu tekstów\nfilozoficznych oraz trafne posługiwanie się\nargumentami zaczerpniętymi z tradycji\nfilozoficznej\n5-6*\n6\n trafne odwołania do stanowisk innych niż\nstanowiska autorów załączonych do tematu\ntekstów filozoficznych oraz trafne\nposługiwanie się argumentami\nzaczerpniętymi z tradycji filozoficznej.\nW argumentacji mogą pojawić się\nnieliczne usterki merytoryczne i logiczne.\n3-4\n sporadyczne i nie do końca trafne\nodwołania do tradycji filozoficznej;\nnieliczne błędy merytoryczne i logiczne\n1-2\n3) Terminologia\nfilozoficzna\n swobodne i poprawne posługiwanie się\nterminologią filozoficzną\n4-5*\n5\n rzadkie, ale poprawne posługiwanie się\nterminologią filozoficzną\n2-3\n użycie terminów filozoficznych poprawne,\nlecz nie w pełni uzasadnione tokiem\nwywodu\n1\nC - Poprawność języka\n3\nJęzyk\n poprawna kompozycja pracy, praca\nw całości napisana językiem spójnym\ni logicznym. Urozmaicona składnia\ni frazeologia, zgodna z normą fleksja\ni ortografia, rzadko pojawiające się błędy\n2-3*\n3\n wypowiedź napisana językiem\nkomunikatywnym, stosunkowo nieliczne\nbłędy fleksyjne, leksykalne\ni frazeologiczne oraz błędy ortograficzne\ni interpunkcyjne\n1\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n7\n*Przyznanie punktów zależy od jakości spełnienia wymagań zapisanych w kryteriach;\nkolejno: wnikliwości, poprawności rekonstrukcji, interpretacji tekstu i sposobu wykorzystania\ntekstu w wypracowaniu; od zakresu sposobu wykorzystania wiedzy z historii filozofii;\nod zakresu i stopnia poprawności w posługiwaniu się terminologią filozoficzną; od ilości\nbłędów popełnianych przez autora pracy.","solution":null,"image":"img/filozofia-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 11. (30 pkt)<br>Na podstawie podanych tekstów oraz innych wybranych tekstów filozoficznych napisz<br>esej na temat:<br>Czy stosunek do świata może być determinowany przez sposób pojmowania szczęścia?<br>„To arystotelesowskie pojęcie szczęścia, oznaczające skumulowanie w człowieku<br>największych dostępnych mu dóbr, stało się na długo głównym pojęciem etyki pod starą<br>nazwą eudajmonii, który to termin utrzymał się, wypierając synonimy używane przez<br>Demokryta.<br>Spory o szczęście, jakie wiedli Grecy w dobie poarystotelesowskiej, miały za przedmiot<br>szczęście już w tym nowym rozumieniu; przede wszystkim spór o to, jakie dobra są<br>niezbędne do szczęścia. Sam Arystoteles był zdania, że niezbędne są do niego dobra rozmaite;<br>nawet dobra najwyższe, moralne i umysłowe, same nie wystarczają. Człowiek, aby był<br>szczęśliwy, nie może też być ani bardzo szpetny, ani bardzo złego pochodzenia, ani słaby<br>i chory, ani w nędzy, ani samotny, pozbawiony rodziny i przyjaciół; tylko różnorodne dobra<br>zespolone w człowieku stanowią o jego szczęściu. Natomiast doba poarystotelesowska nie<br>podzieliła tego poglądu. Zaczęła szukać jedynego najwyższego dobra, dość wielkiego, by<br>samo wystarczało do szczęścia.”<br>Władysław Tatarkiewicz, O szczęściu, Warszawa 1985, s. 63.<br>„Tak samo ma się z darami szczęścia. Władza, bogactwo, dobre imię, nawet zdrowie i cała<br>pomyślność i zadowolenie ze swego stanu pod nazwą szczęśliwości wytwarzają śmiałość,<br>a przez to często także zuchwalstwo, jeżeli nie ma dobrej woli, która ich wpływ na umysł,<br>a stąd także całą zasadę postępowania, prostuje i robi ogólnie celową; nie mówiąc o tym, że<br>rozumnemu i bezstronnemu widzowi nie może nigdy podobać się nawet widok ustawicznego<br>dobrego powodzenia istoty, której nie zdobi żaden rys czystej i dobrej woli. Zdaje się więc, że<br>dobra wola stanowi nawet warunek tego, by [człowiek] był godny szczęścia.<br>[ ] Co do obowiązku będącego zasługą względem drugich, to celem przyrodzonym, który<br>mają wszyscy ludzie, jest własna ich szczęśliwość. Wprawdzie ludzkość mogłaby istnieć,<br>gdyby nikt niczym nie przyczyniał się do szczęśliwości drugich, ale przy tym niczego jej<br>umyślnie nie ujmował, jednakże stanowi to tylko negatywną, a nie pozytywną zgodność<br>z człowieczeństwem jako celem samym w sobie, gdyby każdy nie starał się także popierać<br>celów drugich ludzi, ile tylko może. Albowiem cele podmiotu, jako będącego celem samym<br>w sobie, muszą o ile możności być także moimi celami, jeżeli owo przedstawienie ma we<br>mnie wywoływać całkowity skutek.”<br>Immanuel Kant, Uzasadnienie metafizyki moralności, rozdz. I., s. 18-19<br>„Co jest szczęściem? Poczucie, że moc rośnie, że opór zostaje przezwyciężony.<br>Nie zadowolenie, lecz większa moc; nie pokój w ogóle, lecz wojna; nie cnota, lecz tężyzna<br>[ ]. Niech zginą słabi i nieudatni.”<br>Friedrich Nietzsche, Antychrześcijanin, 1999, s. 38.<br>Poziom rozszerzony<br>7<br>Poziom rozszerzony<br>8<br>Poziom rozszerzony<br>9<br>Poziom rozszerzony<br>10<br>BRUDNOPIS</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 11. (0-30)<br>Korzystanie z informacji<br>Tworzenie informacji<br>Wykorzystanie nabytej wiedzy filozoficznej do krytycznego<br>analizowania tekstów filozoficznych, a w szczególności<br>do rekonstrukcji zawartych w nich problemów, tez<br>i argumentacji (II 1); konfrontowanie poglądów z poglądami<br>innych filozofów (II 3) ; pisanie własnego tekstu (III ) ;<br>argumentowanie własnego stanowiska (III)<br>Na podstawie podanych tekstów oraz innych wybranych tekstów filozoficznych napisz<br>esej na temat:<br>Czy stosunek do świata może być determinowany przez sposób pojmowania szczęścia?<br>Kryteria oceniania wypracowania<br>Kryterium<br>Punktacja<br>Maks.<br>liczba<br>pkt<br>A - Logika wywodu<br>10</p>\n<ol><li>Sformułowanie</li></ol>\n<p>tezy<br> teza logiczna, jasno sformułowana,<br>wynikająca z samodzielnych przemyśleń<br>autora<br>3<br>3<br> teza jasno sformułowana, ale o charakterze<br>odtwórczym lub: teza sformułowana<br>nieprecyzyjnie<br>2<br> brak tezy pracy, kontekst wskazuje<br>na przekonania autora<br>1</p>\n<ol><li>Uzasadnienie</li></ol>\n<p> jasna, logiczna i wystarczająca<br>argumentacja, odniesiona bezpośrednio<br>do sformułowanej tezy<br>3<br>3<br> argumentacja w zasadzie poprawna, choć<br>nie do końca precyzyjna, oparta<br>na nieujawnionych założeniach<br>2<br> argumentacja szczątkowa, z przewagą<br>argumentów perswazyjnych<br>1</p>\n<ol><li>Powoływanie</li></ol>\n<p>się na<br>stanowiska<br>filozoficzne<br>odmienne<br>od poglądów<br>autora pracy /<br>formułowanie<br>kontrargu-<br>mentów<br> poprawne wskazanie stanowisk<br>filozoficznych odmiennych od stanowiska<br>autora; trafna, logiczna polemika z tymi<br>stanowiskami wskazująca na przemyślane<br>rozważenie problemu / tezy<br>3-4*<br>4<br> poprawne wskazanie stanowisk<br>filozoficznych odmiennych od stanowiska<br>autora; polemika wyłącznie perswazyjna<br>2<br> poprawne wskazanie stanowisk<br>filozoficznych odmiennych od stanowiska<br>autora; polemika szczątkowa<br>1<br>Kryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony<br>6<br>B - Zawartość merytoryczna<br>17</p>\n<ol><li>Stopień</li></ol>\n<p>wykorzystania<br>tekstów<br>źródłowych<br> trafna i pełna rekonstrukcja i<br>interpretacja poglądów zawartych<br>w dołączonych do tematu tekstach<br>filozoficznych<br>5- 6*<br>6<br> trafna rekonstrukcja niektórych tez<br>zawartych w dołączonych tekstach<br>filozoficznych<br>3-4<br><br>rekonstrukcja niektórych tez<br>dołączonego do tematu tekstu / tekstów<br>luźno związania z tokiem<br>argumentacyjnym autora<br>1-2</p>\n<ol><li>Wiedza</li></ol>\n<p>z zakresu<br>historii<br>filozofii<br> trafne i poprawne odwołania do stanowisk<br>innych niż stanowiska autorów<br>załączonych do tematu tekstów<br>filozoficznych oraz trafne posługiwanie się<br>argumentami zaczerpniętymi z tradycji<br>filozoficznej<br>5-6*<br>6<br> trafne odwołania do stanowisk innych niż<br>stanowiska autorów załączonych do tematu<br>tekstów filozoficznych oraz trafne<br>posługiwanie się argumentami<br>zaczerpniętymi z tradycji filozoficznej.<br>W argumentacji mogą pojawić się<br>nieliczne usterki merytoryczne i logiczne.<br>3-4<br> sporadyczne i nie do końca trafne<br>odwołania do tradycji filozoficznej;<br>nieliczne błędy merytoryczne i logiczne<br>1-2</p>\n<ol><li>Terminologia</li></ol>\n<p>filozoficzna<br> swobodne i poprawne posługiwanie się<br>terminologią filozoficzną<br>4-5*<br>5<br> rzadkie, ale poprawne posługiwanie się<br>terminologią filozoficzną<br>2-3<br> użycie terminów filozoficznych poprawne,<br>lecz nie w pełni uzasadnione tokiem<br>wywodu<br>1<br>C - Poprawność języka<br>3<br>Język<br> poprawna kompozycja pracy, praca<br>w całości napisana językiem spójnym<br>i logicznym. Urozmaicona składnia<br>i frazeologia, zgodna z normą fleksja<br>i ortografia, rzadko pojawiające się błędy<br>2-3*<br>3<br> wypowiedź napisana językiem<br>komunikatywnym, stosunkowo nieliczne<br>błędy fleksyjne, leksykalne<br>i frazeologiczne oraz błędy ortograficzne<br>i interpunkcyjne<br>1<br>Kryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony<br>7<br>*Przyznanie punktów zależy od jakości spełnienia wymagań zapisanych w kryteriach;<br>kolejno: wnikliwości, poprawności rekonstrukcji, interpretacji tekstu i sposobu wykorzystania<br>tekstu w wypracowaniu; od zakresu sposobu wykorzystania wiedzy z historii filozofii;<br>od zakresu i stopnia poprawności w posługiwaniu się terminologią filozoficzną; od ilości<br>błędów popełnianych przez autora pracy.</p>","solutions":[]}