{"id":"filozofia-2014-maj-matura-podstawowa/zad/10","paper_id":"filozofia-2014-maj-matura-podstawowa","number":"10","points":2,"ptype":"closed","subject":"filozofia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (2 pkt)\nPrzyporządkuj odpowiednie terminy do poniższych cytatów.\nantynatywizm, hylozoizm, hedonizm, natywizm, hylemorfizm, pragmatyzm, idealizm\na) Nie ma nic w umyśle, czego by nie było wcześniej w zmysłach.\nb) We wszystkim, co powstaje, znajduje się materia, i ona jest jednym składnikiem, a forma\ndrugim.\nCzęść II (30 punktów)\nNa podstawie tekstu wykonaj polecenia.\nKarol Wojtyła, Elementarz etyczny\nWłaśnie z tego stanowiska winna być chyba rozważana sprawa etyki niezależnej. Jeżeli\nodwołamy się w niej do znanych dobrze ogółowi wypowiedzi prof. Tadeusza Kotarbińskiego,\nto w programie etyki niezależnej chodzi przede wszystkim o taki system norm moralnych,\nktóry jest niezależny od religii, jeżeli zaś jest niezależny od religii, w takim razie oczywiście\nnie zawiera żadnych zasad określających stosunek człowieka do Boga. To zrozumiałe.\nOwszem, koncepcja etyki niezależnej zrodziła się z potrzeb życia - miała zapełnić doraźnie\nbrak programu moralności potrzebnego tym ludziom, którzy stracili wiarę w Boga, stracili\nprzekonanie o Jego istnieniu. Wobec tego nie mogą przyjąć programu etyki religijnej,\na z drugiej strony nie mogą też pozostawać bez żadnego programu etycznego.\nAdresat istotnie jest ściśle określony. Jeżeli chodzi o samą treść etyki niezależnej, to każdy\nłatwo zauważy, iż zawarte w niej zasady czy też ideały moralne - to po prostu zasady oraz\nideały etyki chrześcijańskiej minus to wszystko, co w niej odnosi się do Boga, co stanowi\no jej religijnym charakterze. Zarys jest zresztą dosyć pobieżny. Częściowa zgodność\nz ideałami oraz zasadami głoszonymi przez etykę chrześcijańską […] jest łatwo zrozumiała.\nEtyka chrześcijańska przecież zawiera w sobie całą etykę naturalną, tzn. ten zespół zasad\npostępowania, który głosi ludziom zdrowy rozum. Etyka naturalna została zaaprobowana\nw Dekalogu oraz w Ewangelii - moralność oparta na Objawieniu nie może się przeciwstawiać\nmoralności opartej na zdrowym rozumie, może ją tylko dopełniać […].\nEtyka naturalna nie oznacza jednak bynajmniej tego samego co etyka niezależna,\nniereligijna. Jest to etyka nieoparta na Objawieniu, niezwiązana z religią objawioną. Nie jest\nto jednak etyka niereligijna ani też tym bardziej etyka wynikająca z negacji religii. Nie jest\nona taką ani w ujęciu wielkich myślicieli starożytności, ani nawet w ujęciu wielu myślicieli\nokresu oświecenia. Powód tego jest prosty. Przecież religia, podobnie jak etyka, też jest\nPoziom podstawowy\n6\nw zasadniczej mierze wykwitem natury ludzkiej. Ludzkość nie potrzebowała koniecznie\nObjawienia, ażeby być w jakiś sposób religijną, tak jak nie potrzebowała go, aby określić\nsobie zręby naturalnej moralności. Sama rozumna natura ludzka stanowi podstawę nie tylko\netyki, ale również i religii. Sam rozum prowadzi człowieka do wniosku o istnieniu Pierwszej\nPrzyczyny, która jest Pierwszym Bytem, czyli Bogiem. […]\nA jednak chrześcijanin, nawet przy całym szacunku dla czyichkolwiek przekonań,\nwyczuwa jakąś lukę w koncepcji etyki niezależnej, i to właśnie zaraz na jej początku. Ażeby\nsensownie mówić o etyce niezależnej, ażeby budować jej program, należałoby naprzód\nwykazać, udowodnić niezbicie, że człowiek jest bytem niezależnym. Tylko taki bowiem byt\nmiałby prawo do moralności, której zasady określi mu etyka niezależna. Bez tego program\netyki niezależnej nie jest gruntownie racjonalny.\nCzy istotnie można by wykazać, że człowiek jest bytem niezależnym? Z wielu jego\nuzależnień i uwarunkowań zdają sobie doskonale sprawę wszyscy, również i wyznawcy etyki\nniezależnej. Zależność w istnieniu od Przyczyny Pierwszej, której dowodzi filozofia bytu, nie\nujawnia się co prawda w powierzchownym oglądzie świata zjawiskowego, ale też\nnie znajduje się bynajmniej poza polem rozumu, poza zasięgiem myślenia i wnioskowania.\nDla tylu ludzi zarówno bardzo prostych, jak i bardzo wykształconych nie ulega ona\nwątpliwości. Dla bardzo wielu innych jest ona problemem poważnym, nie potrafią z całym\nprzekonaniem odrzucić istnienia Boga, ale mocniej lub słabiej liczą się z Jego możliwością.\nK. Wojtyła, Elementarz etyczny. [w:] Aby Chrystus się nami posługiwał, Kraków 1979, s. 179-181.","answer":"a","answer_text":"Zadanie 10. (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość i rozumienie wybranych pojęć, problemów i tez .\nPoprawna odpowiedź:\na) antynatywizm\nb) hylemorfizm\n2 p. - za dwie poprawne odpowiedzi\n1 p. - za jedną poprawną odpowiedź\n0 p. - za odpowiedź niepoprawną lub brak odpowiedzi\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom podstawowy\n5\nCzęść II (30 punktów)\nZadania 11-25\nKorzystanie z informacji\nTworzenie informacji\nWykorzystanie nabytej wiedzy filozoficznej do krytycznego\nanalizowania tekstów filozoficznych, a w szczególności\ndo rekonstrukcji zawartych w nich problemów, tez\ni argumentacji; konfrontowanie poglądów z poglądami\ninnych filozofów ; zapisanie w zwięzłej formie wyników\nkrytycznej analizy tekstu filozoficznego.","solution":null,"image":"img/filozofia-2014-maj-matura-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 10. (2 pkt)
Przyporządkuj odpowiednie terminy do poniższych cytatów.
antynatywizm, hylozoizm, hedonizm, natywizm, hylemorfizm, pragmatyzm, idealizm
a) Nie ma nic w umyśle, czego by nie było wcześniej w zmysłach.
b) We wszystkim, co powstaje, znajduje się materia, i ona jest jednym składnikiem, a forma
drugim.
Część II (30 punktów)
Na podstawie tekstu wykonaj polecenia.
Karol Wojtyła, Elementarz etyczny
Właśnie z tego stanowiska winna być chyba rozważana sprawa etyki niezależnej. Jeżeli
odwołamy się w niej do znanych dobrze ogółowi wypowiedzi prof. Tadeusza Kotarbińskiego,
to w programie etyki niezależnej chodzi przede wszystkim o taki system norm moralnych,
który jest niezależny od religii, jeżeli zaś jest niezależny od religii, w takim razie oczywiście
nie zawiera żadnych zasad określających stosunek człowieka do Boga. To zrozumiałe.
Owszem, koncepcja etyki niezależnej zrodziła się z potrzeb życia - miała zapełnić doraźnie
brak programu moralności potrzebnego tym ludziom, którzy stracili wiarę w Boga, stracili
przekonanie o Jego istnieniu. Wobec tego nie mogą przyjąć programu etyki religijnej,
a z drugiej strony nie mogą też pozostawać bez żadnego programu etycznego.
Adresat istotnie jest ściśle określony. Jeżeli chodzi o samą treść etyki niezależnej, to każdy
łatwo zauważy, iż zawarte w niej zasady czy też ideały moralne - to po prostu zasady oraz
ideały etyki chrześcijańskiej minus to wszystko, co w niej odnosi się do Boga, co stanowi
o jej religijnym charakterze. Zarys jest zresztą dosyć pobieżny. Częściowa zgodność
z ideałami oraz zasadami głoszonymi przez etykę chrześcijańską […] jest łatwo zrozumiała.
Etyka chrześcijańska przecież zawiera w sobie całą etykę naturalną, tzn. ten zespół zasad
postępowania, który głosi ludziom zdrowy rozum. Etyka naturalna została zaaprobowana
w Dekalogu oraz w Ewangelii - moralność oparta na Objawieniu nie może się przeciwstawiać
moralności opartej na zdrowym rozumie, może ją tylko dopełniać […].
Etyka naturalna nie oznacza jednak bynajmniej tego samego co etyka niezależna,
niereligijna. Jest to etyka nieoparta na Objawieniu, niezwiązana z religią objawioną. Nie jest
to jednak etyka niereligijna ani też tym bardziej etyka wynikająca z negacji religii. Nie jest
ona taką ani w ujęciu wielkich myślicieli starożytności, ani nawet w ujęciu wielu myślicieli
okresu oświecenia. Powód tego jest prosty. Przecież religia, podobnie jak etyka, też jest
Poziom podstawowy
6
w zasadniczej mierze wykwitem natury ludzkiej. Ludzkość nie potrzebowała koniecznie
Objawienia, ażeby być w jakiś sposób religijną, tak jak nie potrzebowała go, aby określić
sobie zręby naturalnej moralności. Sama rozumna natura ludzka stanowi podstawę nie tylko
etyki, ale również i religii. Sam rozum prowadzi człowieka do wniosku o istnieniu Pierwszej
Przyczyny, która jest Pierwszym Bytem, czyli Bogiem. […]
A jednak chrześcijanin, nawet przy całym szacunku dla czyichkolwiek przekonań,
wyczuwa jakąś lukę w koncepcji etyki niezależnej, i to właśnie zaraz na jej początku. Ażeby
sensownie mówić o etyce niezależnej, ażeby budować jej program, należałoby naprzód
wykazać, udowodnić niezbicie, że człowiek jest bytem niezależnym. Tylko taki bowiem byt
miałby prawo do moralności, której zasady określi mu etyka niezależna. Bez tego program
etyki niezależnej nie jest gruntownie racjonalny.
Czy istotnie można by wykazać, że człowiek jest bytem niezależnym? Z wielu jego
uzależnień i uwarunkowań zdają sobie doskonale sprawę wszyscy, również i wyznawcy etyki
niezależnej. Zależność w istnieniu od Przyczyny Pierwszej, której dowodzi filozofia bytu, nie
ujawnia się co prawda w powierzchownym oglądzie świata zjawiskowego, ale też
nie znajduje się bynajmniej poza polem rozumu, poza zasięgiem myślenia i wnioskowania.
Dla tylu ludzi zarówno bardzo prostych, jak i bardzo wykształconych nie ulega ona
wątpliwości. Dla bardzo wielu innych jest ona problemem poważnym, nie potrafią z całym
przekonaniem odrzucić istnienia Boga, ale mocniej lub słabiej liczą się z Jego możliwością.
K. Wojtyła, Elementarz etyczny. [w:] Aby Chrystus się nami posługiwał, Kraków 1979, s. 179-181.

","answer_text_html":"

Zadanie 10. (0-2)
Wiadomości i rozumienie
Znajomość i rozumienie wybranych pojęć, problemów i tez .
Poprawna odpowiedź:
a) antynatywizm
b) hylemorfizm
2 p. - za dwie poprawne odpowiedzi
1 p. - za jedną poprawną odpowiedź
0 p. - za odpowiedź niepoprawną lub brak odpowiedzi
Rozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom podstawowy
5
Część II (30 punktów)
Zadania 11-25
Korzystanie z informacji
Tworzenie informacji
Wykorzystanie nabytej wiedzy filozoficznej do krytycznego
analizowania tekstów filozoficznych, a w szczególności
do rekonstrukcji zawartych w nich problemów, tez
i argumentacji; konfrontowanie poglądów z poglądami
innych filozofów ; zapisanie w zwięzłej formie wyników
krytycznej analizy tekstu filozoficznego.

","solutions":[]}