{"id":"filozofia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/10","paper_id":"filozofia-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"10","points":30,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (30 pkt)\nTemat:\nNa podstawie przytoczonych tekstów i poglądów innych filozofów rozważ, czy wolność\njest niezbywalną wartością przynależną człowiekowi, czy też łudzimy się możliwością jej\nposiadania, a nasze życie jest z góry określone.\nCałkowicie wolnym człowiekiem jest jedynie mędrzec; źli ludzie są niewolnikami, ponieważ\nwolnością jest kierowanie własnymi czynami.\nDiogenes Laertios, Żywoty i poglądy słynnych filozofów, ks. VII, Stoicyzm,\nWarszawa 1988, s. 277.\nMożność dokonywania wyboru nie świadczy o wolności człowieka. Człowiek waha się wtedy\ntylko, gdy nie wie jeszcze, który z kilku poruszających go przedmiotów ma wybrać; wówczas\njest w kłopocie, stan ten kończy się dopiero wtedy, gdy idea większej korzyści, jakiej\nspodziewa się po wybranym przedmiocie lub zamierzonym działaniu, rozstrzygnie o decyzji\njego woli. Wynika stąd, że wybór ten jest konieczny, człowiek nie wybrałby bowiem nigdy\ndanego przedmiotu lub działania, gdyby nie widział w tym jakiejś osobistej korzyści […],\na zatem nigdy nie jesteśmy wolni w naszych czynach.”\nP.T. d’Holbach, System przyrody, Warszawa 1987, s. 204.\nNie potrafię z pewnością opisać wolności, która byłaby wspólna mnie i komuś innemu, nie\npotrafię więc ująć istoty wolności. Natomiast właśnie wolność stanowi fundament wszelkiej\nistoty, gdyż przez to właśnie człowiek odkrywa istoty wewnątrz świata, że przekracza świat\nku własnym swym możliwościom. Faktycznie jednak chodzi o moją wolność […]. Człowiek\njest wolny, gdyż nie jest sobą, ale swą obecnością wobec siebie. Byt będący tym, czym jest,\nnie byłby wolny.\nJ.P. Sartre, Absolutna wolność bytu ludzkiego, [w]: L. Kołakowski, K. Pomian,\nFilozofia egzystencjalna, Warszawa 1965, s. 351, 354.\nPoziom rozszerzony\n6\nPoziom rozszerzony\n7\nPoziom rozszerzony\n8\nPoziom rozszerzony\n9\nPoziom rozszerzony\n10\nBRUDNOPIS","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10.\nKorzystanie z informacji\nTworzenie informacji\nWykorzystanie nabytej wiedzy filozoficznej do krytycznego\nanalizowania tekstów filozoficznych, a w szczególności\ndo rekonstrukcji zawartych w nich problemów, tez\ni argumentacji; konfrontowanie poglądów ; pisanie własnego\ntekstu ; argumentowanie własnego stanowiska.\nTemat:\nNa podstawie przytoczonych tekstów i poglądów innych filozofów rozważ, czy wolność\njest niezbywalną wartością przynależną człowiekowi, czy też łudzimy się możliwością jej\nposiadania, a nasze życie jest z góry określone.\nKryteria oceniania wypracowania z filozofii\nKryterium\nPunktacja\ncząstkowa\nMaks.\nliczba\npkt\nLogika wywodu\n10\n10 T\nTeza\nTwórcze zajęcie stanowiska wynikające\nz samodzielnych, jasnych i logicznych przemyśleń\nautora.\n3\n3\nOdtwórcze zajęcie stanowiska wynikające z\nparafrazy tematu wypracowania lub twórcze, ale\nsformułowane nieprecyzyjnie.\n2\nBrak tezy pracy, kontekst wypracowania wskazuje\nna stanowisko autora.\n1\n10 U\nUzasadnienie\nJasny, logiczny wywód trafnie odwołujący się do\nwiedzy filozoficznej,\nrozbudowana argumentacja (czytelnie\nsformułowane argumenty, prawidłowe\nwnioskowanie),\nbezpośrednie odniesienia do tezy.\n3\n3\nWywód poprawny logicznie, trafnie odwołujący\nsię do wiedzy filozoficznej,\nbezpośrednie odniesienia do tezy.\n2\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom rozszerzony\n6\nWywód z nielicznymi błędami w odwołaniach do\nwiedzy filozoficznej,\nbrak konsekwencji logicznej argumentów wobec\ntezy.\n1\n10 K.\nPowoływanie się\nna stanowiska\nfilozoficzne\nodmienne od\npoglądów autora\npracy /\nformułowanie\nkontrargumentów\nPoprawne wskazanie stanowisk filozoficznych\nodmiennych od stanowiska autora,\nprawidłowa konfrontacja w obrębie koncepcji\ni zagadnień filozoficznych,\ntrafna polemika z tymi stanowiskami wskazująca\nna przemyślane rozważenie problemu.\n3 lub 4\n4\nPoprawne wskazanie stanowisk filozoficznych\nodmiennych od stanowiska autora,\nprawidłowa konfrontacja w obrębie koncepcji\ni zagadnień filozoficznych,\npolemika szczątkowa.\n2\nPoprawne wskazanie stanowisk filozoficznych\nodmiennych od stanowiska autora.\n1\nZawartość merytoryczna\n17\n10 Z\nStopień\nwykorzystania\ntekstów\nźródłowych\nTrafna analiza i interpretacja poglądów zawartych\nwe wszystkich dołączonych do tematu tekstach\nfilozoficznych.\n5 lub 6\n6\nTrafna analiza i interpretacja poglądów zawartych\nw niektórych dołączonych do tematu tekstach\nźródłowych.\n3 lub 4\nFragmentaryczna analiza i interpretacja\nniektórych tekstów dołączonych do tematu, luźno\nzwiązania z tokiem argumentacyjnym autora.\n1 lub 2\n10 W\nWiedza z zakresu\nhistorii filozofii\nPoprawne odwołania do wiedzy z zakresu historii\nfilozofii,\nrozpoznawanie problemu w obrębie różnych\ndziedzin filozofii,\nodnajdywanie związku tematu z innymi\ndziedzinami wiedzy, literatury, nauki.\n5 lub 6\n6\nPoprawne odwołania do wiedzy z zakresu historii\nfilozofii,\nrozpoznawanie problemu w obrębie różnych\ndziedzin filozofii,\nw argumentacji mogą pojawić się nieliczne\nusterki merytoryczne i logiczne.\n3 lub 4\nsporadyczne odwołania do tradycji filozoficznej;\nnieliczne błędy merytoryczne i logiczne\n1 lub 2\n10 L\nTerminologia\nfilozoficzna\nswobodne i poprawne posługiwanie się\nterminologią filozoficzną,\nprawidłowe odróżnianie koncepcji, stanowisk\ni problemów filozoficznych,\nposługiwanie się synonimami pojęć.\n4 lub 5\n5\nPoprawne posługiwanie się terminologią\nfilozoficzną (możliwe nieliczne błędy),\nprawidłowe odróżnianie koncepcji, stanowisk\ni problemów filozoficznych (możliwe nieliczne\n2 lub 3\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom rozszerzony\n7\nbłędy).\nUżycie pojedynczych terminów filozoficznych\nlub użycie terminów filozoficznych nie w pełni\nuzasadnione tokiem wywodu.\n1\nPoprawność języka i kompozycji\n3\n10 J\nJęzyk\nPoprawna kompozycja pracy,\npraca w całości napisana językiem\nkomunikatywnym, na ogół poprawnym pod\nwzględem ortograficznym, gramatycznym\ni interpunkcyjnym,\nlogiczna konstrukcja zdań,\noryginalność ujęcia tematu.\n2 lub 3\n3\nJęzyk w większości pracy komunikatywny,\npoprawny pod względem ortograficznym,\ngramatycznym i interpunkcyjnym (dopuszczalne\nnieliczne błędy, w tym w logicznej konstrukcji\nzdań).\n1","solution":null,"image":"img/filozofia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 10. (30 pkt)<br>Temat:<br>Na podstawie przytoczonych tekstów i poglądów innych filozofów rozważ, czy wolność<br>jest niezbywalną wartością przynależną człowiekowi, czy też łudzimy się możliwością jej<br>posiadania, a nasze życie jest z góry określone.<br>Całkowicie wolnym człowiekiem jest jedynie mędrzec; źli ludzie są niewolnikami, ponieważ<br>wolnością jest kierowanie własnymi czynami.<br>Diogenes Laertios, Żywoty i poglądy słynnych filozofów, ks. VII, Stoicyzm,<br>Warszawa 1988, s. 277.<br>Możność dokonywania wyboru nie świadczy o wolności człowieka. Człowiek waha się wtedy<br>tylko, gdy nie wie jeszcze, który z kilku poruszających go przedmiotów ma wybrać; wówczas<br>jest w kłopocie, stan ten kończy się dopiero wtedy, gdy idea większej korzyści, jakiej<br>spodziewa się po wybranym przedmiocie lub zamierzonym działaniu, rozstrzygnie o decyzji<br>jego woli. Wynika stąd, że wybór ten jest konieczny, człowiek nie wybrałby bowiem nigdy<br>danego przedmiotu lub działania, gdyby nie widział w tym jakiejś osobistej korzyści […],<br>a zatem nigdy nie jesteśmy wolni w naszych czynach.”<br>P.T. d’Holbach, System przyrody, Warszawa 1987, s. 204.<br>Nie potrafię z pewnością opisać wolności, która byłaby wspólna mnie i komuś innemu, nie<br>potrafię więc ująć istoty wolności. Natomiast właśnie wolność stanowi fundament wszelkiej<br>istoty, gdyż przez to właśnie człowiek odkrywa istoty wewnątrz świata, że przekracza świat<br>ku własnym swym możliwościom. Faktycznie jednak chodzi o moją wolność […]. Człowiek<br>jest wolny, gdyż nie jest sobą, ale swą obecnością wobec siebie. Byt będący tym, czym jest,<br>nie byłby wolny.<br>J.P. Sartre, Absolutna wolność bytu ludzkiego, [w]: L. Kołakowski, K. Pomian,<br>Filozofia egzystencjalna, Warszawa 1965, s. 351, 354.<br>Poziom rozszerzony<br>6<br>Poziom rozszerzony<br>7<br>Poziom rozszerzony<br>8<br>Poziom rozszerzony<br>9<br>Poziom rozszerzony<br>10<br>BRUDNOPIS</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 10.<br>Korzystanie z informacji<br>Tworzenie informacji<br>Wykorzystanie nabytej wiedzy filozoficznej do krytycznego<br>analizowania tekstów filozoficznych, a w szczególności<br>do rekonstrukcji zawartych w nich problemów, tez<br>i argumentacji; konfrontowanie poglądów ; pisanie własnego<br>tekstu ; argumentowanie własnego stanowiska.<br>Temat:<br>Na podstawie przytoczonych tekstów i poglądów innych filozofów rozważ, czy wolność<br>jest niezbywalną wartością przynależną człowiekowi, czy też łudzimy się możliwością jej<br>posiadania, a nasze życie jest z góry określone.<br>Kryteria oceniania wypracowania z filozofii<br>Kryterium<br>Punktacja<br>cząstkowa<br>Maks.<br>liczba<br>pkt<br>Logika wywodu<br>10<br>10 T<br>Teza<br>Twórcze zajęcie stanowiska wynikające<br>z samodzielnych, jasnych i logicznych przemyśleń<br>autora.<br>3<br>3<br>Odtwórcze zajęcie stanowiska wynikające z<br>parafrazy tematu wypracowania lub twórcze, ale<br>sformułowane nieprecyzyjnie.<br>2<br>Brak tezy pracy, kontekst wypracowania wskazuje<br>na stanowisko autora.<br>1<br>10 U<br>Uzasadnienie<br>Jasny, logiczny wywód trafnie odwołujący się do<br>wiedzy filozoficznej,<br>rozbudowana argumentacja (czytelnie<br>sformułowane argumenty, prawidłowe<br>wnioskowanie),<br>bezpośrednie odniesienia do tezy.<br>3<br>3<br>Wywód poprawny logicznie, trafnie odwołujący<br>się do wiedzy filozoficznej,<br>bezpośrednie odniesienia do tezy.<br>2<br>Rozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom rozszerzony<br>6<br>Wywód z nielicznymi błędami w odwołaniach do<br>wiedzy filozoficznej,<br>brak konsekwencji logicznej argumentów wobec<br>tezy.<br>1<br>10 K.<br>Powoływanie się<br>na stanowiska<br>filozoficzne<br>odmienne od<br>poglądów autora<br>pracy /<br>formułowanie<br>kontrargumentów<br>Poprawne wskazanie stanowisk filozoficznych<br>odmiennych od stanowiska autora,<br>prawidłowa konfrontacja w obrębie koncepcji<br>i zagadnień filozoficznych,<br>trafna polemika z tymi stanowiskami wskazująca<br>na przemyślane rozważenie problemu.<br>3 lub 4<br>4<br>Poprawne wskazanie stanowisk filozoficznych<br>odmiennych od stanowiska autora,<br>prawidłowa konfrontacja w obrębie koncepcji<br>i zagadnień filozoficznych,<br>polemika szczątkowa.<br>2<br>Poprawne wskazanie stanowisk filozoficznych<br>odmiennych od stanowiska autora.<br>1<br>Zawartość merytoryczna<br>17<br>10 Z<br>Stopień<br>wykorzystania<br>tekstów<br>źródłowych<br>Trafna analiza i interpretacja poglądów zawartych<br>we wszystkich dołączonych do tematu tekstach<br>filozoficznych.<br>5 lub 6<br>6<br>Trafna analiza i interpretacja poglądów zawartych<br>w niektórych dołączonych do tematu tekstach<br>źródłowych.<br>3 lub 4<br>Fragmentaryczna analiza i interpretacja<br>niektórych tekstów dołączonych do tematu, luźno<br>związania z tokiem argumentacyjnym autora.<br>1 lub 2<br>10 W<br>Wiedza z zakresu<br>historii filozofii<br>Poprawne odwołania do wiedzy z zakresu historii<br>filozofii,<br>rozpoznawanie problemu w obrębie różnych<br>dziedzin filozofii,<br>odnajdywanie związku tematu z innymi<br>dziedzinami wiedzy, literatury, nauki.<br>5 lub 6<br>6<br>Poprawne odwołania do wiedzy z zakresu historii<br>filozofii,<br>rozpoznawanie problemu w obrębie różnych<br>dziedzin filozofii,<br>w argumentacji mogą pojawić się nieliczne<br>usterki merytoryczne i logiczne.<br>3 lub 4<br>sporadyczne odwołania do tradycji filozoficznej;<br>nieliczne błędy merytoryczne i logiczne<br>1 lub 2<br>10 L<br>Terminologia<br>filozoficzna<br>swobodne i poprawne posługiwanie się<br>terminologią filozoficzną,<br>prawidłowe odróżnianie koncepcji, stanowisk<br>i problemów filozoficznych,<br>posługiwanie się synonimami pojęć.<br>4 lub 5<br>5<br>Poprawne posługiwanie się terminologią<br>filozoficzną (możliwe nieliczne błędy),<br>prawidłowe odróżnianie koncepcji, stanowisk<br>i problemów filozoficznych (możliwe nieliczne<br>2 lub 3<br>Rozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom rozszerzony<br>7<br>błędy).<br>Użycie pojedynczych terminów filozoficznych<br>lub użycie terminów filozoficznych nie w pełni<br>uzasadnione tokiem wywodu.<br>1<br>Poprawność języka i kompozycji<br>3<br>10 J<br>Język<br>Poprawna kompozycja pracy,<br>praca w całości napisana językiem<br>komunikatywnym, na ogół poprawnym pod<br>względem ortograficznym, gramatycznym<br>i interpunkcyjnym,<br>logiczna konstrukcja zdań,<br>oryginalność ujęcia tematu.<br>2 lub 3<br>3<br>Język w większości pracy komunikatywny,<br>poprawny pod względem ortograficznym,<br>gramatycznym i interpunkcyjnym (dopuszczalne<br>nieliczne błędy, w tym w logicznej konstrukcji<br>zdań).<br>1</p>","solutions":[]}