{"id":"filozofia-2016-maj-matura-rozszerzona/zad/1","paper_id":"filozofia-2016-maj-matura-rozszerzona","number":"1","points":null,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.\nNa podstawie tekstu i własnej wiedzy wykonaj polecenia.\nPlaton, Menon\nSOKRATES: Jeśli cnota jest rodzajem wiedzy, jest oczywiste, że można jej nauczyć.\nMENON: Z pewnością.\nSOKRATES: Szybko to rozstrzygnęliśmy […].\nMENON: Doskonale.\nSOKRATES: Następnym problemem, który, jak się wydaje, należy rozpatrzyć, jest to, czy\ncnota jest wiedzą, czy czymś innym niż wiedza.\nMENON: Mnie się też wydaje, że jest to następny problem, który trzeba rozpatrzyć.\nSOKRATES: Więc cóż? Czy nie uważamy cnoty za dobro? Czy podtrzymujemy tę hipotezę,\nże cnota jest dobrem?\nMENON: Z pewnością.\nSOKRATES: Gdyby istniało jakieś dobro oddzielnie od wiedzy, wówczas i cnota mogłaby\nnie być wiedzą; jeśli jednak nie ma takiego dobra, które nie należałoby do wiedzy, możemy\nsłusznie przypuszczać, że jest ona wiedzą.\nMENON: Jest tak.\nSOKRATES: Czy dzięki cnocie jesteśmy dobrzy?\nMENON: Tak.\nSOKRATES: Jeśli dobrzy, to i pożyteczni: wszystko, co dobre, jest bowiem pożyteczne. Czyż\nnie?\nMENON: Tak.\nSOKRATES: Zatem i cnota jest pożyteczna?\nMENON: Z konieczności, zgodnie z tym, cośmy ustalili.\nSOKRATES: Popatrzmy zatem, jakie rzeczy są dla nas pożyteczne, rozpatrując każdą\nz osobna. Zdrowie, mówimy, siła, piękność, bogactwo; wszystkie te rzeczy i im podobne\nuważamy za pożyteczne. Czyż nie?\nMENON: Tak.\nSOKRATES: Ale niekiedy uważamy, że te same rzeczy nam szkodzą; czy też tak uważasz,\nczy nie?\nMENON: Tak samo.\nSOKRATES: Zastanów się zatem, jak są one kierowane, gdy nam przynoszą pożytek, a jak\ngdy szkodzą? Czy nie jest tak, że gdy są używane rozsądnie, przynoszą nam pożytek, jeśli\nnie, szkodzą?\nMENON: Z pewnością.\nSOKRATES: Rozważmy teraz rzeczy od strony duszy. Czy nazywasz coś roztropnością,\nsprawiedliwością, męstwem, zdolnością do nauki, pamięcią, hojnością i tym podobnie?\nMENON: Nazywam.\nSOKRATES: Zastanów się, czy te spośród nich, które nie są twoim zdaniem wiedzą, lecz\nczymś różnym od wiedzy, nie są takie, że raz szkodzą, innym razem przynoszą pożytek? Na\nprzykład męstwo; gdy męstwo nie jest rozważne, ale jest tylko zuchwalstwem; jeśli człowiek\njest nierozsądnie zuchwały, ponosi szkodę, jeśli kieruje nim rozsądek, odnosi korzyść.\nMENON: Tak.\nMFI_1R\nSOKRATES: Czy nie jest tak samo z rozwagą i zdolnością uczenia się? To, czego się uczymy\ni czemu się oddajemy z rozsądkiem, przynosi pożytek, jeśli bez rozsądku, szkodzi.\nMENON: To całkowita prawda.\nSOKRATES: Krótko mówiąc, czy wszystko to, co dusza podejmuje albo znosi kierując się\nrozsądkiem, nie kończy się szczęśliwie, jeśli zaś kieruje się nierozsądkiem, przeciwnie?\nMENON: Tak się wydaje.\nSOKRATES: Jeśli zatem cnota jest jedną z rzeczy związanych z duszą i z konieczności musi\nbyć pożyteczna, musi być rozsądkiem; wszystkie inne bowiem rzeczy z duszą związane nie są\nsame z siebie ani pożyteczne, ani szkodliwe, ale zależnie od tego, czy towarzyszy im\nrozsądek, czy szaleństwo szkodzą lub przynoszą pożytek. Zgodnie z tym rozumowaniem,\nponieważ cnota przynosi pożytek, musi być rodzajem rozsądku.\nMENON: I mnie się tak wydaje.\nPlaton, Menon, przeł. P. Siwek, [w:] Platon, Gorgias. Menon, Warszawa 1991, s. 173-175.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/filozofia-2016-maj-matura-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 1.<br>Na podstawie tekstu i własnej wiedzy wykonaj polecenia.<br>Platon, Menon<br>SOKRATES: Jeśli cnota jest rodzajem wiedzy, jest oczywiste, że można jej nauczyć.<br>MENON: Z pewnością.<br>SOKRATES: Szybko to rozstrzygnęliśmy […].<br>MENON: Doskonale.<br>SOKRATES: Następnym problemem, który, jak się wydaje, należy rozpatrzyć, jest to, czy<br>cnota jest wiedzą, czy czymś innym niż wiedza.<br>MENON: Mnie się też wydaje, że jest to następny problem, który trzeba rozpatrzyć.<br>SOKRATES: Więc cóż? Czy nie uważamy cnoty za dobro? Czy podtrzymujemy tę hipotezę,<br>że cnota jest dobrem?<br>MENON: Z pewnością.<br>SOKRATES: Gdyby istniało jakieś dobro oddzielnie od wiedzy, wówczas i cnota mogłaby<br>nie być wiedzą; jeśli jednak nie ma takiego dobra, które nie należałoby do wiedzy, możemy<br>słusznie przypuszczać, że jest ona wiedzą.<br>MENON: Jest tak.<br>SOKRATES: Czy dzięki cnocie jesteśmy dobrzy?<br>MENON: Tak.<br>SOKRATES: Jeśli dobrzy, to i pożyteczni: wszystko, co dobre, jest bowiem pożyteczne. Czyż<br>nie?<br>MENON: Tak.<br>SOKRATES: Zatem i cnota jest pożyteczna?<br>MENON: Z konieczności, zgodnie z tym, cośmy ustalili.<br>SOKRATES: Popatrzmy zatem, jakie rzeczy są dla nas pożyteczne, rozpatrując każdą<br>z osobna. Zdrowie, mówimy, siła, piękność, bogactwo; wszystkie te rzeczy i im podobne<br>uważamy za pożyteczne. Czyż nie?<br>MENON: Tak.<br>SOKRATES: Ale niekiedy uważamy, że te same rzeczy nam szkodzą; czy też tak uważasz,<br>czy nie?<br>MENON: Tak samo.<br>SOKRATES: Zastanów się zatem, jak są one kierowane, gdy nam przynoszą pożytek, a jak<br>gdy szkodzą? Czy nie jest tak, że gdy są używane rozsądnie, przynoszą nam pożytek, jeśli<br>nie, szkodzą?<br>MENON: Z pewnością.<br>SOKRATES: Rozważmy teraz rzeczy od strony duszy. Czy nazywasz coś roztropnością,<br>sprawiedliwością, męstwem, zdolnością do nauki, pamięcią, hojnością i tym podobnie?<br>MENON: Nazywam.<br>SOKRATES: Zastanów się, czy te spośród nich, które nie są twoim zdaniem wiedzą, lecz<br>czymś różnym od wiedzy, nie są takie, że raz szkodzą, innym razem przynoszą pożytek? Na<br>przykład męstwo; gdy męstwo nie jest rozważne, ale jest tylko zuchwalstwem; jeśli człowiek<br>jest nierozsądnie zuchwały, ponosi szkodę, jeśli kieruje nim rozsądek, odnosi korzyść.<br>MENON: Tak.<br>MFI_1R<br>SOKRATES: Czy nie jest tak samo z rozwagą i zdolnością uczenia się? To, czego się uczymy<br>i czemu się oddajemy z rozsądkiem, przynosi pożytek, jeśli bez rozsądku, szkodzi.<br>MENON: To całkowita prawda.<br>SOKRATES: Krótko mówiąc, czy wszystko to, co dusza podejmuje albo znosi kierując się<br>rozsądkiem, nie kończy się szczęśliwie, jeśli zaś kieruje się nierozsądkiem, przeciwnie?<br>MENON: Tak się wydaje.<br>SOKRATES: Jeśli zatem cnota jest jedną z rzeczy związanych z duszą i z konieczności musi<br>być pożyteczna, musi być rozsądkiem; wszystkie inne bowiem rzeczy z duszą związane nie są<br>same z siebie ani pożyteczne, ani szkodliwe, ale zależnie od tego, czy towarzyszy im<br>rozsądek, czy szaleństwo szkodzą lub przynoszą pożytek. Zgodnie z tym rozumowaniem,<br>ponieważ cnota przynosi pożytek, musi być rodzajem rozsądku.<br>MENON: I mnie się tak wydaje.<br>Platon, Menon, przeł. P. Siwek, [w:] Platon, Gorgias. Menon, Warszawa 1991, s. 173-175.</p>","solutions":[]}