{"id":"filozofia-2017-maj-matura-rozszerzona/zad/10","paper_id":"filozofia-2017-maj-matura-rozszerzona","number":"10","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (0-2)\nMFI_1R\nLp.\nNazwa szkoły\nPrzedstawiciel\nTeza\n1.\nEpikur\n2.\n3.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (0-2)\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji. Zdający\nrozpoznaje i rozumie problemy (pytania)\nfilozoficzne; rozumie filozoficzne\nrozwiązania tych problemów i wspierające\nje argumenty […].\nI. 3. Problematyka epistemologiczna\nw filozofii starożytnej. Zdający:\n3) przeprowadza analizę i interpretację co\nnajmniej jednego z następujących tekstów:\nb) Sekstus Empiryk, Zarysy Pirrońskie\n(fragment);\n4. Problematyka etyczna w filozofii\nstarożytnej. Zdający:\n2) rekonstruuje i porównuje klasyczne\nstanowiska etyczne, rekonstruuje\nwspierające je argumenty (intelektualizm\netyczny Sokratesa, etyka cnót Arystotelesa,\nhedonizm Epikura, etyka stoicka);\n6) przeprowadza analizę i interpretację co\nnajmniej jednego z następujących tekstów:\n[…] d) Epikur, List do Menoikeusa\n(fragment), e) Epiktet, Diatryby (fragment).\nSchemat punktowania\n2 p. - za poprawne uzupełnienie wszystkich wierszy tabeli.\n1 p. - za poprawne uzupełnienie dwóch wierszy tabeli.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\nLp.\nNazwa szkoły\nPrzedstawiciel, np.:\nTeza\n1.\nepikureizm\nEpikur\nA\n2.\nstoicyzm\nSeneka\nC\n3.\nsceptycyzm\nSekstus Empiryk\nB","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n| Lp. | Nazwa szkoły | Przedstawiciel | Teza |\n| 1. | **Epikureizm** | Epikur | **A** |\n| 2. | **Stoicyzm** | Seneka (lub: Marek Aureliusz, Epiktet, Chryzyp) | **C** |\n| 3. | **Sceptycyzm** | Sekstus Empiryk (lub: Pyrron z Elidy, Timon) | **B** |\n\n## Sposób 1 - przyporządkowanie tez do szkół\n\n**Teza A** → **Epikureizm:**\n> \"Nie każda przyjemność uszczęśliwia człowieka; szczęśliwym jest ten, kto nie doświadcza bólu (ciała) i niepokoju (duszy).\"\n\nTo klasyczna teza Epikura: szczęście (*eudaimonia*, gr.) = *ataraxia* (spokój duszy) + *aponia* (brak bólu ciała). Przyjemność jest najwyższym dobrem, ale mądrość polega na wyborze przyjemności naturalnych i koniecznych.\n\n**Teza C** → **Stoicyzm:**\n> \"Dobro różni się od zła; to jest godne wyboru, co jest zgodne z rozumem (rozumną naturą).\"\n\nStoicy (gr. *Stoa* = portyk) głosili: żyj zgodnie z naturą (*kata physin*) i rozumem (*logos*). Cnotliwe życie = życie zgodne z rozumem = jedyne prawdziwe dobro. Zewnętrzne rzeczy (bogactwo, sława) są obojętne (*adiaphora*).\n\n**Teza B** → **Sceptycyzm:**\n> \"Jedynie słuszną postawą człowieka jest ta, której istota wyraża się w obojętności wobec rzeczy, ponieważ rzeczy są nie do odróżnienia, nie do określenia i nie do rozgraniczenia.\"\n\nSceptycy (gr. *skeptikos* = badający, wątpiący): skoro rzeczy są nierozróżnialne (*ou mallon* - ni to, ni tamto), należy wstrzymać się od sądów (*epoche*, gr.) → w konsekwencji uzyskujemy spokój (*ataraxia*).\n\n## Sposób 2 - akceptowani przedstawiciele\n\n| Szkoła | Założyciel | Inne akceptowane osoby |\n| Epikureizm | Epikur (341-270 p.n.e.) | Lukrecjusz (poeta, *De rerum natura*) |\n| Stoicyzm | Zenon z Kition (334-262 p.n.e.) | Chryzyp, Epiktet, Marek Aureliusz, Seneka |\n| Sceptycyzm | Pyrron z Elidy (360-270 p.n.e.) | Timon, Sekstus Empiryk, Arkesilaos |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE (zadanie 10, max 2 pkt):**\n> - **2 pkt** - wszystkie trzy wiersze poprawne (nazwa szkoły + przedstawiciel + teza)\n> - **1 pkt** - dwa wiersze poprawne\n> - **0 pkt** - jeden lub żaden wiersz poprawny\n> - **Uwaga:** Przedstawiciel musi być filozofem należącym do danej szkoły hellenistycznej\n\n## Reference filozoficzny\n\n> 📖 **Trzy wielkie szkoły hellenistyczne (III-I w. p.n.e.):**\n> - **Epikureizm:** Szczęście przez unikanie bólu i niepokoju; \"Ogród Epikura\" w Atenach\n> - **Stoicyzm:** Życie zgodne z rozumem i naturą; cnota jako jedyne dobro; *Stoa Poikile* w Atenach\n> - **Sceptycyzm:** Zawieszenie sądu (*epoche*) jako droga do spokoju; Pyrron jako założyciel\n\n## Typowe pułapki\n\n1. Mylenie sceptycyzmu z nihilizmem - sceptycy NIE twierdzą, że nic nie istnieje; twierdzą, że nie możemy tego wiedzieć.\n2. Mylenie tez: teza B (sceptycyzm) i teza A (epikureizm) mogą się wydawać podobne przez słowo \"obojętność\" - ale cel jest inny: sceptyk zawiesza sądy; epikurejczyk unika konkretnych przyjemności.\n3. Podanie Platona lub Arystotelesa jako przedstawicieli szkół hellenistycznych - to filozofowie klasyczni, nie hellenistyczni.","image":"img/filozofia-2017-maj-matura-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 10. (0-2)<br>MFI_1R<br>Lp.<br>Nazwa szkoły<br>Przedstawiciel<br>Teza<br>1.<br>Epikur<br>2.<br>3.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 10. (0-2)<br>I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie<br>zawartych w nich informacji. Zdający<br>rozpoznaje i rozumie problemy (pytania)<br>filozoficzne; rozumie filozoficzne<br>rozwiązania tych problemów i wspierające<br>je argumenty […].<br>I. 3. Problematyka epistemologiczna<br>w filozofii starożytnej. Zdający:</p>\n<ol><li>przeprowadza analizę i interpretację co</li></ol>\n<p>najmniej jednego z następujących tekstów:<br>b) Sekstus Empiryk, Zarysy Pirrońskie<br>(fragment);</p>\n<ol><li>Problematyka etyczna w filozofii</li></ol>\n<p>starożytnej. Zdający:</p>\n<ol><li>rekonstruuje i porównuje klasyczne</li></ol>\n<p>stanowiska etyczne, rekonstruuje<br>wspierające je argumenty (intelektualizm<br>etyczny Sokratesa, etyka cnót Arystotelesa,<br>hedonizm Epikura, etyka stoicka);</p>\n<ol><li>przeprowadza analizę i interpretację co</li></ol>\n<p>najmniej jednego z następujących tekstów:<br>[…] d) Epikur, List do Menoikeusa<br>(fragment), e) Epiktet, Diatryby (fragment).<br>Schemat punktowania<br>2 p. - za poprawne uzupełnienie wszystkich wierszy tabeli.<br>1 p. - za poprawne uzupełnienie dwóch wierszy tabeli.<br>0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.<br>Przykładowe rozwiązanie<br>Lp.<br>Nazwa szkoły<br>Przedstawiciel, np.:<br>Teza<br>1.<br>epikureizm<br>Epikur<br>A<br>2.<br>stoicyzm<br>Seneka<br>C<br>3.<br>sceptycyzm<br>Sekstus Empiryk<br>B</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p>| Lp. | Nazwa szkoły | Przedstawiciel | Teza |<br>| 1. | <strong>Epikureizm</strong> | Epikur | <strong>A</strong> |<br>| 2. | <strong>Stoicyzm</strong> | Seneka (lub: Marek Aureliusz, Epiktet, Chryzyp) | <strong>C</strong> |<br>| 3. | <strong>Sceptycyzm</strong> | Sekstus Empiryk (lub: Pyrron z Elidy, Timon) | <strong>B</strong> |</p>\n<h4>Sposób 1 - przyporządkowanie tez do szkół</h4>\n<p><strong>Teza A</strong> → <strong>Epikureizm:</strong></p>\n<blockquote>&quot;Nie każda przyjemność uszczęśliwia człowieka; szczęśliwym jest ten, kto nie doświadcza bólu (ciała) i niepokoju (duszy).&quot;</blockquote>\n<p>To klasyczna teza Epikura: szczęście (<em>eudaimonia</em>, gr.) = <em>ataraxia</em> (spokój duszy) + <em>aponia</em> (brak bólu ciała). Przyjemność jest najwyższym dobrem, ale mądrość polega na wyborze przyjemności naturalnych i koniecznych.</p>\n<p><strong>Teza C</strong> → <strong>Stoicyzm:</strong></p>\n<blockquote>&quot;Dobro różni się od zła; to jest godne wyboru, co jest zgodne z rozumem (rozumną naturą).&quot;</blockquote>\n<p>Stoicy (gr. <em>Stoa</em> = portyk) głosili: żyj zgodnie z naturą (<em>kata physin</em>) i rozumem (<em>logos</em>). Cnotliwe życie = życie zgodne z rozumem = jedyne prawdziwe dobro. Zewnętrzne rzeczy (bogactwo, sława) są obojętne (<em>adiaphora</em>).</p>\n<p><strong>Teza B</strong> → <strong>Sceptycyzm:</strong></p>\n<blockquote>&quot;Jedynie słuszną postawą człowieka jest ta, której istota wyraża się w obojętności wobec rzeczy, ponieważ rzeczy są nie do odróżnienia, nie do określenia i nie do rozgraniczenia.&quot;</blockquote>\n<p>Sceptycy (gr. <em>skeptikos</em> = badający, wątpiący): skoro rzeczy są nierozróżnialne (<em>ou mallon</em> - ni to, ni tamto), należy wstrzymać się od sądów (<em>epoche</em>, gr.) → w konsekwencji uzyskujemy spokój (<em>ataraxia</em>).</p>\n<h4>Sposób 2 - akceptowani przedstawiciele</h4>\n<p>| Szkoła | Założyciel | Inne akceptowane osoby |<br>| Epikureizm | Epikur (341-270 p.n.e.) | Lukrecjusz (poeta, <em>De rerum natura</em>) |<br>| Stoicyzm | Zenon z Kition (334-262 p.n.e.) | Chryzyp, Epiktet, Marek Aureliusz, Seneka |<br>| Sceptycyzm | Pyrron z Elidy (360-270 p.n.e.) | Timon, Sekstus Empiryk, Arkesilaos |</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE - ile punktów za co</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE (zadanie 10, max 2 pkt):</strong><br>- <strong>2 pkt</strong> - wszystkie trzy wiersze poprawne (nazwa szkoły + przedstawiciel + teza)<br>- <strong>1 pkt</strong> - dwa wiersze poprawne<br>- <strong>0 pkt</strong> - jeden lub żaden wiersz poprawny<br>- <strong>Uwaga:</strong> Przedstawiciel musi być filozofem należącym do danej szkoły hellenistycznej</blockquote>\n<h4>Reference filozoficzny</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Trzy wielkie szkoły hellenistyczne (III-I w. p.n.e.):</strong><br>- <strong>Epikureizm:</strong> Szczęście przez unikanie bólu i niepokoju; &quot;Ogród Epikura&quot; w Atenach<br>- <strong>Stoicyzm:</strong> Życie zgodne z rozumem i naturą; cnota jako jedyne dobro; <em>Stoa Poikile</em> w Atenach<br>- <strong>Sceptycyzm:</strong> Zawieszenie sądu (<em>epoche</em>) jako droga do spokoju; Pyrron jako założyciel</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<ol><li>Mylenie sceptycyzmu z nihilizmem - sceptycy NIE twierdzą, że nic nie istnieje; twierdzą, że nie możemy tego wiedzieć.</li><li>Mylenie tez: teza B (sceptycyzm) i teza A (epikureizm) mogą się wydawać podobne przez słowo &quot;obojętność&quot; - ale cel jest inny: sceptyk zawiesza sądy; epikurejczyk unika konkretnych przyjemności.</li><li>Podanie Platona lub Arystotelesa jako przedstawicieli szkół hellenistycznych - to filozofowie klasyczni, nie hellenistyczni.</li></ol>"}]}