{"id":"filozofia-2017-maj-matura-rozszerzona/zad/12","paper_id":"filozofia-2017-maj-matura-rozszerzona","number":"12","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (0-2)\nWedług jednej z interpretacji tekstu Epikura przeprowadzone w nim rozumowanie\nzakłada, że sensowny (racjonalny) lęk przed czymkolwiek wymaga istnienia tego, kto się\nboi, oraz tego, czego ów ktoś się boi. Czy według autora tekstu oba te warunki mogą być\nw przypadku lęku przed śmiercią jednocześnie spełnione? Odpowiedź uzasadnij,\nodwołując się do stosownego zdania tekstu.\nOdpowiedź:\nUzasadnienie wraz z cytatem:\nMFI_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (0-2)\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji. Zdający\nrozpoznaje i rozumie problemy (pytania)\nfilozoficzne; rozumie filozoficzne\nrozwiązania tych problemów i wspierające\nje argumenty […].\nIII. Analiza i interpretacja tekstów\nfilozoficznych. […] Zdający rekonstruuje\nproblemy (pytania) zawarte w tekście\nfilozoficznym lub takie, na które tekst\nstanowi odpowiedź; rekonstruuje tezy\ni argumenty zawarte w tekście; w analizie\nI. 4. Problematyka etyczna w filozofii\nstarożytnej. Zdający:\n2) rekonstruuje i porównuje klasyczne\nstanowiska etyczne, rekonstruuje\nwspierające je argumenty ( […] hedonizm\nEpikura [ ]);\n6) przeprowadza analizę i interpretację co\nnajmniej jednego z następujących tekstów:\n[…] d) Epikur, List do Menoikeusa\n(fragment).\ntekstu prawidłowo posługuje się pojęciami\nfilozoficznymi;\nSchemat punktowania\n2 p. - za podanie właściwej odpowiedzi wraz jej poprawnym uzasadnienie i przytoczeniem\ncytatu.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nOdpowiedź: Nie.\nPrzykładowe rozwiązanie:\nUzasadnienie: Gdy istniejemy, lęk przed śmiercią jest nieracjonalny, ponieważ nie istnieje\nprzedmiot tego lęku, czyli śmierć. Natomiast w momencie, gdy istnieje śmierć, nie istnieje już\nten, kto się boi.\nOdpowiedni fragment tekstu: „gdy my istniejemy, śmierć jest nieobecna, a gdy tylko śmierć\nsię pojawi, wtedy nas już nie ma”.","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**Odpowiedź: NIE** - oba warunki racjonalnego lęku (istnienie bojącego się + istnienie przedmiotu lęku) nie mogą być jednocześnie spełnione w przypadku lęku przed śmiercią.\n\n**Uzasadnienie z cytatem:** Gdy istniejemy, śmierć jest nieobecna (nie istnieje przedmiot lęku). Gdy śmierć nadchodzi, nas już nie ma (nie istnieje podmiot bojący się). Epikur wyraża to dosłownie:\n\n> \"gdy my istniejemy, śmierć jest nieobecna, a gdy tylko śmierć się pojawi, wtedy nas już nie ma\"\n\n## Sposób 1 - analiza logiczna argumentu Epikura\n\nWedług interpretacji wskazanej w zadaniu, sensowny lęk wymaga dwóch warunków jednoczesnych:\n1. **Istnienie podmiotu lęku** - kogoś, kto się boi\n2. **Istnienie przedmiotu lęku** - tego, czego się boi\n\nEpikur wykazuje, że w przypadku śmierci warunki te NIE mogą być spełnione jednocześnie:\n\n| Sytuacja | Podmiot (bojący się) | Przedmiot (śmierć) |\n| Żyjemy | Tak - istnieje | Nie - śmierć nieobecna |\n| Umarliśmy | Nie - nas już nie ma | Tak - śmierć jest |\n\nWniosek: nigdy nie ma sytuacji, gdy JEDNOCZEŚNIE istnieje i podmiot, i przedmiot lęku → lęk przed śmiercią jest zawsze nieracjonalny.\n\n## Sposób 2 - odwołanie do źródła\n\nFragmenty tekstu potwierdzające:\n\n> \"śmierć, najstraszniejsze z nieszczęść, wcale nas nie dotyczy, bo gdy my istniejemy, śmierć jest nieobecna, a gdy tylko śmierć się pojawi, wtedy nas już nie ma\"\n\nDodatkowe wsparcie:\n> \"jeśli jakaś rzecz nie mąci nam spokoju swą obecnością, to niepokój wywołany jej oczekiwaniem jest zupełnie bezpodstawny\"\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE (zadanie 12, max 2 pkt):**\n> - **2 pkt** - odpowiedź NIE + uzasadnienie (niemożliwość jednoczesnego istnienia podmiotu i przedmiotu lęku) + **DOSŁOWNY CYTAT** z tekstu\n> - **0 pkt** - odpowiedź niepełna (np. brak cytatu lub brak uzasadnienia) lub błędna\n> - **Uwaga krytyczna:** Klucz CKE NIE przyznaje 1 pkt - albo pełna odpowiedź (2 pkt), albo 0!\n> - **CYTAT MUSI być dosłowny** - parafrazowanie nie wystarczy\n\n## Reference filozoficzny\n\n> 📖 **Argument Epikura o śmierci - \"symetria\":**\n> Epikur stosuje argument zwany \"argumentem symetrii\": nie boimy się nieistnienia przed narodzinami → analogicznie nie powinniśmy bać się nieistnienia po śmierci. Śmierć to powrót do stanu przed urodzeniem - nieczucia (*aponia*).\n\n## Typowe pułapki\n\n1. Odpowiedź TAK - błąd! Uczniowie mylnie myślą, że lęk przed śmiercią jest racjonalny (bo śmierć przyjdzie).\n2. Brak cytatu - to automatycznie 0 pkt! Klucz wymaga \"stosownego zdania tekstu\".\n3. Parafrazowanie zamiast dosłownego cytowania - klucz wymaga cytatu verbatim.","image":"img/filozofia-2017-maj-matura-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 12. (0-2)<br>Według jednej z interpretacji tekstu Epikura przeprowadzone w nim rozumowanie<br>zakłada, że sensowny (racjonalny) lęk przed czymkolwiek wymaga istnienia tego, kto się<br>boi, oraz tego, czego ów ktoś się boi. Czy według autora tekstu oba te warunki mogą być<br>w przypadku lęku przed śmiercią jednocześnie spełnione? Odpowiedź uzasadnij,<br>odwołując się do stosownego zdania tekstu.<br>Odpowiedź:<br>Uzasadnienie wraz z cytatem:<br>MFI_1R</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 12. (0-2)<br>I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie<br>zawartych w nich informacji. Zdający<br>rozpoznaje i rozumie problemy (pytania)<br>filozoficzne; rozumie filozoficzne<br>rozwiązania tych problemów i wspierające<br>je argumenty […].<br>III. Analiza i interpretacja tekstów<br>filozoficznych. […] Zdający rekonstruuje<br>problemy (pytania) zawarte w tekście<br>filozoficznym lub takie, na które tekst<br>stanowi odpowiedź; rekonstruuje tezy<br>i argumenty zawarte w tekście; w analizie<br>I. 4. Problematyka etyczna w filozofii<br>starożytnej. Zdający:</p>\n<ol><li>rekonstruuje i porównuje klasyczne</li></ol>\n<p>stanowiska etyczne, rekonstruuje<br>wspierające je argumenty ( […] hedonizm<br>Epikura [ ]);</p>\n<ol><li>przeprowadza analizę i interpretację co</li></ol>\n<p>najmniej jednego z następujących tekstów:<br>[…] d) Epikur, List do Menoikeusa<br>(fragment).<br>tekstu prawidłowo posługuje się pojęciami<br>filozoficznymi;<br>Schemat punktowania<br>2 p. - za podanie właściwej odpowiedzi wraz jej poprawnym uzasadnienie i przytoczeniem<br>cytatu.<br>0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.<br>Rozwiązanie<br>Odpowiedź: Nie.<br>Przykładowe rozwiązanie:<br>Uzasadnienie: Gdy istniejemy, lęk przed śmiercią jest nieracjonalny, ponieważ nie istnieje<br>przedmiot tego lęku, czyli śmierć. Natomiast w momencie, gdy istnieje śmierć, nie istnieje już<br>ten, kto się boi.<br>Odpowiedni fragment tekstu: „gdy my istniejemy, śmierć jest nieobecna, a gdy tylko śmierć<br>się pojawi, wtedy nas już nie ma”.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>Odpowiedź: NIE</strong> - oba warunki racjonalnego lęku (istnienie bojącego się + istnienie przedmiotu lęku) nie mogą być jednocześnie spełnione w przypadku lęku przed śmiercią.</p>\n<p><strong>Uzasadnienie z cytatem:</strong> Gdy istniejemy, śmierć jest nieobecna (nie istnieje przedmiot lęku). Gdy śmierć nadchodzi, nas już nie ma (nie istnieje podmiot bojący się). Epikur wyraża to dosłownie:</p>\n<blockquote>&quot;gdy my istniejemy, śmierć jest nieobecna, a gdy tylko śmierć się pojawi, wtedy nas już nie ma&quot;</blockquote>\n<h4>Sposób 1 - analiza logiczna argumentu Epikura</h4>\n<p>Według interpretacji wskazanej w zadaniu, sensowny lęk wymaga dwóch warunków jednoczesnych:</p>\n<ol><li><strong>Istnienie podmiotu lęku</strong> - kogoś, kto się boi</li><li><strong>Istnienie przedmiotu lęku</strong> - tego, czego się boi</li></ol>\n<p>Epikur wykazuje, że w przypadku śmierci warunki te NIE mogą być spełnione jednocześnie:</p>\n<p>| Sytuacja | Podmiot (bojący się) | Przedmiot (śmierć) |<br>| Żyjemy | Tak - istnieje | Nie - śmierć nieobecna |<br>| Umarliśmy | Nie - nas już nie ma | Tak - śmierć jest |</p>\n<p>Wniosek: nigdy nie ma sytuacji, gdy JEDNOCZEŚNIE istnieje i podmiot, i przedmiot lęku → lęk przed śmiercią jest zawsze nieracjonalny.</p>\n<h4>Sposób 2 - odwołanie do źródła</h4>\n<p>Fragmenty tekstu potwierdzające:</p>\n<blockquote>&quot;śmierć, najstraszniejsze z nieszczęść, wcale nas nie dotyczy, bo gdy my istniejemy, śmierć jest nieobecna, a gdy tylko śmierć się pojawi, wtedy nas już nie ma&quot;</blockquote>\n<p>Dodatkowe wsparcie:</p>\n<blockquote>&quot;jeśli jakaś rzecz nie mąci nam spokoju swą obecnością, to niepokój wywołany jej oczekiwaniem jest zupełnie bezpodstawny&quot;</blockquote>\n<h4>Schemat oceniania CKE - ile punktów za co</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE (zadanie 12, max 2 pkt):</strong><br>- <strong>2 pkt</strong> - odpowiedź NIE + uzasadnienie (niemożliwość jednoczesnego istnienia podmiotu i przedmiotu lęku) + <strong>DOSŁOWNY CYTAT</strong> z tekstu<br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedź niepełna (np. brak cytatu lub brak uzasadnienia) lub błędna<br>- <strong>Uwaga krytyczna:</strong> Klucz CKE NIE przyznaje 1 pkt - albo pełna odpowiedź (2 pkt), albo 0!<br>- <strong>CYTAT MUSI być dosłowny</strong> - parafrazowanie nie wystarczy</blockquote>\n<h4>Reference filozoficzny</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Argument Epikura o śmierci - &quot;symetria&quot;:</strong><br>Epikur stosuje argument zwany &quot;argumentem symetrii&quot;: nie boimy się nieistnienia przed narodzinami → analogicznie nie powinniśmy bać się nieistnienia po śmierci. Śmierć to powrót do stanu przed urodzeniem - nieczucia (<em>aponia</em>).</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<ol><li>Odpowiedź TAK - błąd! Uczniowie mylnie myślą, że lęk przed śmiercią jest racjonalny (bo śmierć przyjdzie).</li><li>Brak cytatu - to automatycznie 0 pkt! Klucz wymaga &quot;stosownego zdania tekstu&quot;.</li><li>Parafrazowanie zamiast dosłownego cytowania - klucz wymaga cytatu verbatim.</li></ol>"}]}