{"id":"filozofia-2017-maj-matura-rozszerzona/zad/2b","paper_id":"filozofia-2017-maj-matura-rozszerzona","number":"2b","points":1,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"[Tekst 1 - G. Berkeley, Traktat o zasadach poznania ludzkiego - jak w zadaniu 1.]\n\nDokoncz ponizsze zdanie - wybierz i zaznacz odpowiedz A, B albo C oraz jej dokonczenie wybrane sposrod odpowiedzi 1-3.\n\nGlowna teza pierwszego akapitu tekstu Berkeleya reprezentuje\n\nStanowisko | | Poglad wspolny\nA. skrajny realizm pojeciowy, | czyli poglad wspolny | 1. Kantowi i Berkeleyowi.\nB. idealizm subiektywny, | czyli poglad wspolny | 2. Hobbesowi i Berkeleyowi.\nC. dualizm psychofizyczny, | czyli poglad wspolny | 3. wszystkim empirystom brytyjskim.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**B3 - Idealizm subiektywny, czyli pogląd wspólny wszystkim empirystom brytyjskim.**\n\n*(Uwaga: klucz CKE notuje B3. Wersja B1 w pliku wydaje się błędem - Kant nie był empirystą; właściwa kombinacja to B + 3.)*\n\n## Sposób 1 - analiza stanowisk\n\n**Czym jest idealizm subiektywny (B)?**\nIdealizm subiektywny (łac. *idealismus subjectivus*) to pogląd, że rzeczywistość istnieje tylko o tyle, o ile jest treścią subiektywnych przeżyć poznającego podmiotu. Właśnie to głosi Berkeley: *esse est percipi*.\n\n**Dlaczego empiryści brytyjscy (3)?**\nEmpiryści brytyjscy (John Locke, George Berkeley, David Hume) przyjmowali, że całe poznanie pochodzi z doświadczenia zmysłowego. Berkeley idzie dalej - stwierdza, że skoro poznajemy tylko idee (wrażenia zmysłowe), rzeczy istnieją tylko jako idee w umysłach.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Stanowisko | Dlaczego błędna |\n| A1 | Skrajny realizm pojęciowy - Kant i Berkeley | Berkeley to idealista, NIE realista; Kant to krytycyzm, nie Berkeley |\n| A2 | Skrajny realizm - Hobbes i Berkeley | Hobbes to materialista; Berkeley to jego przeciwieństwo |\n| B1 | Idealizm subiektywny - Kant i Berkeley | Kant to krytycyzm transcendentalny, NIE empiryzm brytyjski |\n| **B3** | **Idealizm subiektywny - empiryści brytyjscy** | **POPRAWNA - Berkeley, Locke, Hume to empiryści brytyjscy** |\n| C | Dualizm psychofizyczny | Berkeley odrzuca materię, więc nie ma dualizmu duszy i ciała |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE (zadanie 2b, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź B3\n> - **0 pkt** - każda inna kombinacja lub brak odpowiedzi\n\n## Reference filozoficzny\n\n> 📖 **Empiryści brytyjscy:**\n> - John Locke (1632-1704) - *tabula rasa*, poznanie przez doświadczenie\n> - George Berkeley (1685-1753) - *esse est percipi*, idealizm subiektywny\n> - David Hume (1711-1776) - sceptycyzm, impresje i idee\n> Wszyscy trzej: empiryzm jako źródło poznania, krytyka pojęcia substancji materialnej.\n\n## Typowe pułapki\n\n1. Mylenie Kanta z empirystami - Kant należy do filozofii niemieckiej (*idealizm transcendentalny*), NIE do empiryzmu brytyjskiego.\n2. Mylenie idealizmu Berkeleya z dualizmem - Berkeley odrzucał materię, więc nie ma tu dualizmu ciało/dusza.\n3. Pomylenie skrajnego realizmu pojęciowego (Platon - idee istnieją niezależnie) z idealizmem subiektywnym (idee są treściami umysłu).","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura","text_html":"

[Tekst 1 - G. Berkeley, Traktat o zasadach poznania ludzkiego - jak w zadaniu 1.]

\n

Dokoncz ponizsze zdanie - wybierz i zaznacz odpowiedz A, B albo C oraz jej dokonczenie wybrane sposrod odpowiedzi 1-3.

\n

Glowna teza pierwszego akapitu tekstu Berkeleya reprezentuje

\n

Stanowisko | | Poglad wspolny
A. skrajny realizm pojeciowy, | czyli poglad wspolny | 1. Kantowi i Berkeleyowi.
B. idealizm subiektywny, | czyli poglad wspolny | 2. Hobbesowi i Berkeleyowi.
C. dualizm psychofizyczny, | czyli poglad wspolny | 3. wszystkim empirystom brytyjskim.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź

\n

B3 - Idealizm subiektywny, czyli pogląd wspólny wszystkim empirystom brytyjskim.

\n

(Uwaga: klucz CKE notuje B3. Wersja B1 w pliku wydaje się błędem - Kant nie był empirystą; właściwa kombinacja to B + 3.)

\n

Sposób 1 - analiza stanowisk

\n

Czym jest idealizm subiektywny (B)?
Idealizm subiektywny (łac. idealismus subjectivus) to pogląd, że rzeczywistość istnieje tylko o tyle, o ile jest treścią subiektywnych przeżyć poznającego podmiotu. Właśnie to głosi Berkeley: esse est percipi.

\n

Dlaczego empiryści brytyjscy (3)?
Empiryści brytyjscy (John Locke, George Berkeley, David Hume) przyjmowali, że całe poznanie pochodzi z doświadczenia zmysłowego. Berkeley idzie dalej - stwierdza, że skoro poznajemy tylko idee (wrażenia zmysłowe), rzeczy istnieją tylko jako idee w umysłach.

\n

Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji

\n

| Opcja | Stanowisko | Dlaczego błędna |
| A1 | Skrajny realizm pojęciowy - Kant i Berkeley | Berkeley to idealista, NIE realista; Kant to krytycyzm, nie Berkeley |
| A2 | Skrajny realizm - Hobbes i Berkeley | Hobbes to materialista; Berkeley to jego przeciwieństwo |
| B1 | Idealizm subiektywny - Kant i Berkeley | Kant to krytycyzm transcendentalny, NIE empiryzm brytyjski |
| B3 | Idealizm subiektywny - empiryści brytyjscy | POPRAWNA - Berkeley, Locke, Hume to empiryści brytyjscy |
| C | Dualizm psychofizyczny | Berkeley odrzuca materię, więc nie ma dualizmu duszy i ciała |

\n

Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

\n
📋 Klucz CKE (zadanie 2b, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź B3
- 0 pkt - każda inna kombinacja lub brak odpowiedzi
\n

Reference filozoficzny

\n
📖 Empiryści brytyjscy:
- John Locke (1632-1704) - tabula rasa, poznanie przez doświadczenie
- George Berkeley (1685-1753) - esse est percipi, idealizm subiektywny
- David Hume (1711-1776) - sceptycyzm, impresje i idee
Wszyscy trzej: empiryzm jako źródło poznania, krytyka pojęcia substancji materialnej.
\n

Typowe pułapki

\n
  1. Mylenie Kanta z empirystami - Kant należy do filozofii niemieckiej (idealizm transcendentalny), NIE do empiryzmu brytyjskiego.
  2. Mylenie idealizmu Berkeleya z dualizmem - Berkeley odrzucał materię, więc nie ma tu dualizmu ciało/dusza.
  3. Pomylenie skrajnego realizmu pojęciowego (Platon - idee istnieją niezależnie) z idealizmem subiektywnym (idee są treściami umysłu).
"}]}