{"id":"filozofia-2017-maj-matura-rozszerzona/zad/6b","paper_id":"filozofia-2017-maj-matura-rozszerzona","number":"6b","points":1,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"[Tekst 1 - G. Berkeley, Traktat o zasadach poznania ludzkiego - jak w zadaniu 1.]\n\nCzy - wedlug Ciebie - G. Berkeley byl solipsysta? Uzasadnij swoja odpowiedz.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**NIE** - Berkeley nie był solipsystą.\n\n**Uzasadnienie:** Berkeley przyjmował istnienie umysłu boskiego (Ducha Wiecznego) oraz wielu umysłów skończonych (ludzkich duchów), a zatem nie ograniczał bytu do jednego podmiotu poznania.\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nBerkeley w §6 pisze:\n\n> \"muszą istnieć w umyśle jakiegoś **Ducha wiecznego** [ ]\"\n\nA w §3:\n\n> \"gdybym był w swej pracowni [ ] mógłbym go postrzegać; lub że **jakiś inny duch** teraz właśnie go postrzega\"\n\nWnioski:\n1. Berkeley uznaje **Boga** (Duch Wieczny) jako odrębny byt\n2. Berkeley uznaje **innych ludzi** (duchy skończone) jako odrębne podmioty\n3. Solipsyzm wykluczałby właśnie te byty\n\n## Sposób 2 - porównanie z definicją solipsyzmu\n\n| Cecha | Solipsyzm | Berkeley |\n| Ile podmiotów poznania? | Tylko jeden (\"ja\") | Wiele: Bóg + wszyscy ludzie |\n| Inni ludzie? | Moje wyobrażenie | Realni duchowie, istniejące umysły |\n| Bóg? | Nie ma dowodów / nie istnieje | Istnieje jako Duch Wieczny |\n\nBerkeley **zatrzymał się przed solipsyzmem** właśnie przez wprowadzenie Boga - genialny teologiczny \"ratunek\" dla swojej filozofii.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE (zadanie 6b, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź NIE + uzasadnienie przez wskazanie na wielość umysłów (Bóg i/lub inni ludzie)\n> - **0 pkt** - odpowiedź TAK, lub NIE bez uzasadnienia, lub błędne uzasadnienie\n\n## Typowe pułapki\n\n1. Odpowiedź TAK (Berkeley jako solipsysta) - błąd wynikający z powierzchownej lektury; Berkeley NIE ogranicza bytu do jednego umysłu.\n2. Uzasadnienie przez \"Berkeley uznaje świat zewnętrzny\" - niewystarczające, bo Berkeley NIE uznaje świata materialnego niezależnego od umysłu. Właściwe uzasadnienie to wielość UMYSŁÓW.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura","text_html":"<p>[Tekst 1 - G. Berkeley, Traktat o zasadach poznania ludzkiego - jak w zadaniu 1.]</p>\n<p>Czy - wedlug Ciebie - G. Berkeley byl solipsysta? Uzasadnij swoja odpowiedz.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>NIE</strong> - Berkeley nie był solipsystą.</p>\n<p><strong>Uzasadnienie:</strong> Berkeley przyjmował istnienie umysłu boskiego (Ducha Wiecznego) oraz wielu umysłów skończonych (ludzkich duchów), a zatem nie ograniczał bytu do jednego podmiotu poznania.</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza tekstu</h4>\n<p>Berkeley w §6 pisze:</p>\n<blockquote>&quot;muszą istnieć w umyśle jakiegoś <strong>Ducha wiecznego</strong> [ ]&quot;</blockquote>\n<p>A w §3:</p>\n<blockquote>&quot;gdybym był w swej pracowni [ ] mógłbym go postrzegać; lub że <strong>jakiś inny duch</strong> teraz właśnie go postrzega&quot;</blockquote>\n<p>Wnioski:</p>\n<ol><li>Berkeley uznaje <strong>Boga</strong> (Duch Wieczny) jako odrębny byt</li><li>Berkeley uznaje <strong>innych ludzi</strong> (duchy skończone) jako odrębne podmioty</li><li>Solipsyzm wykluczałby właśnie te byty</li></ol>\n<h4>Sposób 2 - porównanie z definicją solipsyzmu</h4>\n<p>| Cecha | Solipsyzm | Berkeley |<br>| Ile podmiotów poznania? | Tylko jeden (&quot;ja&quot;) | Wiele: Bóg + wszyscy ludzie |<br>| Inni ludzie? | Moje wyobrażenie | Realni duchowie, istniejące umysły |<br>| Bóg? | Nie ma dowodów / nie istnieje | Istnieje jako Duch Wieczny |</p>\n<p>Berkeley <strong>zatrzymał się przed solipsyzmem</strong> właśnie przez wprowadzenie Boga - genialny teologiczny &quot;ratunek&quot; dla swojej filozofii.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE - ile punktów za co</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE (zadanie 6b, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź NIE + uzasadnienie przez wskazanie na wielość umysłów (Bóg i/lub inni ludzie)<br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedź TAK, lub NIE bez uzasadnienia, lub błędne uzasadnienie</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<ol><li>Odpowiedź TAK (Berkeley jako solipsysta) - błąd wynikający z powierzchownej lektury; Berkeley NIE ogranicza bytu do jednego umysłu.</li><li>Uzasadnienie przez &quot;Berkeley uznaje świat zewnętrzny&quot; - niewystarczające, bo Berkeley NIE uznaje świata materialnego niezależnego od umysłu. Właściwe uzasadnienie to wielość UMYSŁÓW.</li></ol>"}]}