{"id":"filozofia-2019-maj-matura-rozszerzona/zad/3","paper_id":"filozofia-2019-maj-matura-rozszerzona","number":"3","points":1,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (0-1)\nCzy przedstawiony przez René Descartesa w przytoczonym fragmencie argument ze snu\npodważa według niego całą ludzką wiedzę? Uzasadnij swoją odpowiedź, odwołując się\ndo tekstu Medytacje o filozofii pierwszej.\nMFI_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-1)\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji [ ].\nZdający rozpoznaje i rozumie problemy\n[…] filozoficzne […].\nII. Tworzenie wypowiedzi.\nZdający […] prawidłowo posługuje się\npojęciami filozoficznymi […].\nIII. Analiza i interpretacja tekstów\nfilozoficznych. […].\nZdający rekonstruuje problemy (pytania)\nzawarte w tekście filozoficznym lub takie,\nna które tekst stanowi odpowiedź […].\nII. 2. Problematyka ontologiczna w filozofii\nXVII i XVIII w. Zdający:\n4) przeprowadza analizę i interpretację co\nnajmniej jednego z następujących tekstów:\na) R. Descartes, Medytacje o pierwszej\nfilozofii (fragment) […];\nV. Umiejętności w zakresie analizy\ni interpretacji tekstów filozoficznych.\nZdający:\n1. rekonstruuje zawarte w tekście problemy,\ntezy i argumenty.\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną odpowiedź wraz z trafnym uzasadnieniem.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\nOdpowiedź: Nie podważa\nPrzykładowe uzasadnienie:\nDescartes przyznaje, że argument ze snu nie podważa prawd matematyki ze względu na ich\nprostotę i oczywistość. Jak pisze: „Niezależnie bowiem od tego, czy czuwam, czy też śpię, dwa\nplus trzy jest zawsze pięć, a kwadrat nigdy nie ma więcej niż cztery boki i nie wydaje się\nmożliwe, żeby prawdy tak jasne i tak oczywiste mogły być objęte podejrzeniem jakiejkolwiek\nfałszywości czy niepewności”.","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**Nie podważa** - argument ze snu nie podważa prawd matematycznych.\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu źródłowego\n\nDescartes wyraźnie rozróżnia dwa rodzaje wiedzy i stwierdza, że argument ze snu nie obala matematyki:\n\n> \"[ ] arytmetyka, geometria i inne nauki tego rodzaju, które zajmują się wyłącznie rzeczami bardzo prostymi i bardzo ogólnymi [ ] zawierają w sobie coś pewnego i niepowątpiewalnego. Niezależnie bowiem od tego, czy czuwam, czy też śpię, dwa plus trzy jest zawsze pięć, a kwadrat nigdy nie ma więcej niż cztery boki\"\n\nLogika Descartesa: prawdy matematyczne są niezależne od doświadczenia zmysłowego - obowiązują zarówno na jawie, jak i we śnie. Argument ze snu atakuje tylko *wiedzę opartą na zmysłach*, nie *prawdy rozumu*.\n\n## Sposób 2 - zakres argumentu ze snu\n\nArgument ze snu ma ograniczony zasięg:\n\n| Rodzaj wiedzy | Czy argument ze snu ją podważa? |\n| Wiedza zmysłowa (że siedzę przy kominku) | TAK - w śnie też tak czuję |\n| Matematyka (2+3=5) | NIE - prawdziwa niezależnie od stanu świadomości |\n| Geometria (kwadrat ma 4 boki) | NIE - prawdziwa niezależnie |\n\nDopiero **argument ze złego demona** (kolejny krok Descartesa) obala również matematykę.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - zadanie 3, max 1 pkt:**\n> - **1 pkt** - poprawna odpowiedź (NIE podważa) ORAZ trafne uzasadnienie z odwołaniem do tekstu\n> - **0 pkt** - odpowiedź niekompletna lub niepoprawna\n>\n> **Kluczowe:** należy zacytować lub parafrazować fragment o matematyce (\"dwa plus trzy jest zawsze pięć \") i wyjaśnić, że matematyka jest niezależna od stanu jawy/snu.\n\n**Co MUSISZ napisać żeby dostać punkt:** odpowiedź \"nie podważa\" + odwołanie do fragmentu o matematyce z tekstu.\n\n## Reference filozoficzny\n\n> 📖 **Hierarchia argumentów sceptycznych u Descartesa:**\n> 1. Błędy zmysłów - podważa *część* danych zmysłowych\n> 2. Argument ze snu - podważa *wszystkie* dane zmysłowe, ale NIE matematykę\n> 3. Argument ze złego demona - podważa WSZYSTKO, łącznie z matematyką\n> To progressja od słabszego do silniejszego argumentu sceptycznego.\n\n## Typowe pułapki\n\n1. Odpowiedź \"tak, podważa\" - błąd polegający na nieodróżnieniu zakresu argumentu ze snu od argumentu ze złego demona.\n2. Brak cytatu z tekstu - CKE wymaga odwołania do tekstu, samo stwierdzenie \"nie podważa\" bez uzasadnienia daje 0 pkt.","image":"img/filozofia-2019-maj-matura-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 3. (0-1)<br>Czy przedstawiony przez René Descartesa w przytoczonym fragmencie argument ze snu<br>podważa według niego całą ludzką wiedzę? Uzasadnij swoją odpowiedź, odwołując się<br>do tekstu Medytacje o filozofii pierwszej.<br>MFI_1R</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 3. (0-1)<br>I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie<br>zawartych w nich informacji [ ].<br>Zdający rozpoznaje i rozumie problemy<br>[…] filozoficzne […].<br>II. Tworzenie wypowiedzi.<br>Zdający […] prawidłowo posługuje się<br>pojęciami filozoficznymi […].<br>III. Analiza i interpretacja tekstów<br>filozoficznych. […].<br>Zdający rekonstruuje problemy (pytania)<br>zawarte w tekście filozoficznym lub takie,<br>na które tekst stanowi odpowiedź […].<br>II. 2. Problematyka ontologiczna w filozofii<br>XVII i XVIII w. Zdający:</p>\n<ol><li>przeprowadza analizę i interpretację co</li></ol>\n<p>najmniej jednego z następujących tekstów:<br>a) R. Descartes, Medytacje o pierwszej<br>filozofii (fragment) […];<br>V. Umiejętności w zakresie analizy<br>i interpretacji tekstów filozoficznych.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>rekonstruuje zawarte w tekście problemy,</li></ol>\n<p>tezy i argumenty.<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za poprawną odpowiedź wraz z trafnym uzasadnieniem.<br>0 p. - za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.<br>Przykładowe rozwiązanie<br>Odpowiedź: Nie podważa<br>Przykładowe uzasadnienie:<br>Descartes przyznaje, że argument ze snu nie podważa prawd matematyki ze względu na ich<br>prostotę i oczywistość. Jak pisze: „Niezależnie bowiem od tego, czy czuwam, czy też śpię, dwa<br>plus trzy jest zawsze pięć, a kwadrat nigdy nie ma więcej niż cztery boki i nie wydaje się<br>możliwe, żeby prawdy tak jasne i tak oczywiste mogły być objęte podejrzeniem jakiejkolwiek<br>fałszywości czy niepewności”.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>Nie podważa</strong> - argument ze snu nie podważa prawd matematycznych.</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza tekstu źródłowego</h4>\n<p>Descartes wyraźnie rozróżnia dwa rodzaje wiedzy i stwierdza, że argument ze snu nie obala matematyki:</p>\n<blockquote>&quot;[ ] arytmetyka, geometria i inne nauki tego rodzaju, które zajmują się wyłącznie rzeczami bardzo prostymi i bardzo ogólnymi [ ] zawierają w sobie coś pewnego i niepowątpiewalnego. Niezależnie bowiem od tego, czy czuwam, czy też śpię, dwa plus trzy jest zawsze pięć, a kwadrat nigdy nie ma więcej niż cztery boki&quot;</blockquote>\n<p>Logika Descartesa: prawdy matematyczne są niezależne od doświadczenia zmysłowego - obowiązują zarówno na jawie, jak i we śnie. Argument ze snu atakuje tylko <em>wiedzę opartą na zmysłach</em>, nie <em>prawdy rozumu</em>.</p>\n<h4>Sposób 2 - zakres argumentu ze snu</h4>\n<p>Argument ze snu ma ograniczony zasięg:</p>\n<p>| Rodzaj wiedzy | Czy argument ze snu ją podważa? |<br>| Wiedza zmysłowa (że siedzę przy kominku) | TAK - w śnie też tak czuję |<br>| Matematyka (2+3=5) | NIE - prawdziwa niezależnie od stanu świadomości |<br>| Geometria (kwadrat ma 4 boki) | NIE - prawdziwa niezależnie |</p>\n<p>Dopiero <strong>argument ze złego demona</strong> (kolejny krok Descartesa) obala również matematykę.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - zadanie 3, max 1 pkt:</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - poprawna odpowiedź (NIE podważa) ORAZ trafne uzasadnienie z odwołaniem do tekstu<br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedź niekompletna lub niepoprawna<br><br><strong>Kluczowe:</strong> należy zacytować lub parafrazować fragment o matematyce (&quot;dwa plus trzy jest zawsze pięć &quot;) i wyjaśnić, że matematyka jest niezależna od stanu jawy/snu.</blockquote>\n<p><strong>Co MUSISZ napisać żeby dostać punkt:</strong> odpowiedź &quot;nie podważa&quot; + odwołanie do fragmentu o matematyce z tekstu.</p>\n<h4>Reference filozoficzny</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Hierarchia argumentów sceptycznych u Descartesa:</strong><br>1. Błędy zmysłów - podważa <em>część</em> danych zmysłowych<br>2. Argument ze snu - podważa <em>wszystkie</em> dane zmysłowe, ale NIE matematykę<br>3. Argument ze złego demona - podważa WSZYSTKO, łącznie z matematyką<br>To progressja od słabszego do silniejszego argumentu sceptycznego.</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<ol><li>Odpowiedź &quot;tak, podważa&quot; - błąd polegający na nieodróżnieniu zakresu argumentu ze snu od argumentu ze złego demona.</li><li>Brak cytatu z tekstu - CKE wymaga odwołania do tekstu, samo stwierdzenie &quot;nie podważa&quot; bez uzasadnienia daje 0 pkt.</li></ol>"}]}