{"id":"filozofia-2020-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/1","paper_id":"filozofia-2020-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"1","points":1,"ptype":"true_false","subject":"filozofia","category":"matura","year":2020,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (0-1)\nNa podstawie fragmentu tekstu Arystotelesa oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz\nP, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1. Nie każda przyjaźń jest czymś trwałym.\nP\nF\n2. Istnieją trzy rodzaje przyjaźni doskonałej.\nP\nF\n3. Przyjaźń doskonała jest zjawiskiem częstym.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający rozpoznaje i rozumie problemy\n(pytania) filozoficzne […].\nIII. Analiza i interpretacja tekstów\nfilozoficznych. […]\nZdający […] rekonstruuje tezy\ni argumenty zawarte w tekście […].\nI.4. Problematyka etyczna w filozofii\nstarożytnej. Zdający:\n3) prezentuje i porównuje filozoficzne\nkoncepcje miłości, przyjaźni i rozwoju\nosobowego (platońska koncepcja miłości,\narystotelesowska koncepcja celów i typów\nprzyjaźni);\n6) przeprowadza analizę i interpretację co\nnajmniej jednego z następujących tekstów:\nc) Arystoteles, Etyka nikomachejska\n(fragment).\nV. Umiejętności w zakresie analizy\ni interpretacji tekstów filozoficznych. Zdający:\n1. rekonstruuje zawarte w tekście problemy,\ntezy i argumenty.\nZasady oceniania\n1 pkt - za 3 poprawne odpowiedzi.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1. P\n2. F\n3. F\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n1. **P** (Prawda)\n2. **F** (Fałsz)\n3. **F** (Fałsz)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu źródłowego\n\nArystoteles w *Etyce nikomachejskiej* wyróżnia **trzy rodzaje przyjaźni** (gr. *philia*), nie przyjaźni doskonałej:\n\n**Stwierdzenie 1 - PRAWDA:** Arystoteles wprost stwierdza, że przyjaźń oparta na korzyści (utylitarna) lub przyjemności *\"łatwo ulega zerwaniu, jeśli ludzie [ ] nie pozostają takimi samymi, jak byli\"*. Tylko przyjaźń doskonała (oparta na dzielności etycznej, gr. *arete*) jest trwała. Nie każda przyjaźń jest więc czymś trwałym.\n\n**Stwierdzenie 2 - FAŁSZ:** Arystoteles wymienia **trzy rodzaje przyjaźni w ogóle** (z korzyści, z przyjemności, doskonała), a NIE trzy rodzaje przyjaźni doskonałej. Przyjaźń doskonała jest tylko jedna - między ludźmi etycznie dzielnymi.\n\n**Stwierdzenie 3 - FAŁSZ:** Arystoteles pisze dosłownie: *\"Jest rzeczą naturalną, że wypadki takiej przyjaźni są rzadkie; niewiele jest bowiem takich ludzi.\"* Przyjaźń doskonała jest więc zjawiskiem rzadkim, nie częstym.\n\n## Sposób 2 - analiza pojęć arystotelesowskich\n\nKlucz do odpowiedzi leży w zrozumieniu triady przyjaźni u Arystotelesa:\n- *philia dia to chresimon* - przyjaźń z korzyści (nietrwała)\n- *philia dia to hedu* - przyjaźń z przyjemności (nietrwała)\n- *philia teleia* - przyjaźń doskonała (trwała, rzadka)\n\nStwierdzenie 2 pyta o \"przyjaźni doskonałej\" - błąd polegałby na pomyleniu rodzajów przyjaźni w ogóle z podpodziałem przyjaźni doskonałej (której Arystoteles nie dzieli na dalsze rodzaje).\n\n## Schemat CKE\n\n> **Klucz CKE (zadanie 1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - za 3 poprawne odpowiedzi: P, F, F\n> - **0 pkt** - za odpowiedź niepełną (1 lub 2 poprawne) lub błędną\n> - Wszystkie trzy muszą być poprawne - brak systemu \"za każdą poprawną 1/3 pkt\"\n\n## Dlaczego błędne odpowiedzi są błędne\n\n| Stwierdzenie | Błędna odpowiedź | Dlaczego błąd |\n| 1. | F | Ignoruje, że przyjaźnie z korzyści i przyjemności są nietrwałe - tekst to wprost stwierdza |\n| 2. | P | Myli \"trzy rodzaje przyjaźni\" (ogółem) z \"trzema rodzajami przyjaźni DOSKONAŁEJ\" |\n| 3. | P | Ignoruje zdanie Arystotelesa o rzadkości przyjaźni doskonałej |\n\n## Typowe pułapki\n\n1. **Pułapka nr 1:** Uczeń wie, że Arystoteles wyróżnia 3 rodzaje przyjaźni i automatycznie odpowiada \"P\" na stwierdzenie 2 - nie zauważając, że pytanie dotyczy 3 rodzajów *doskonałej*, a nie przyjaźni w ogóle.\n2. **Pułapka nr 2:** Mylne przekonanie, że przyjaźń doskonała jest częsta, bo Arystoteles ją idealizuje. Tymczasem właśnie jej rzadkość jest częścią jej definicji.\n3. **Pułapka nr 3:** Odpowiedź musi być kompletna (wszystkie 3 pola) - częściowa odpowiedź daje 0 pkt.","image":"img/filozofia-2020-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · czerwiec 2020 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 1. (0-1)<br>Na podstawie fragmentu tekstu Arystotelesa oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz<br>P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.</p>\n<ol><li>Nie każda przyjaźń jest czymś trwałym.</li></ol>\n<p>P<br>F</p>\n<ol><li>Istnieją trzy rodzaje przyjaźni doskonałej.</li></ol>\n<p>P<br>F</p>\n<ol><li>Przyjaźń doskonała jest zjawiskiem częstym.</li></ol>\n<p>P<br>F</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 1. (0-1)<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie<br>zawartych w nich informacji.<br>Zdający rozpoznaje i rozumie problemy<br>(pytania) filozoficzne […].<br>III. Analiza i interpretacja tekstów<br>filozoficznych. […]<br>Zdający […] rekonstruuje tezy<br>i argumenty zawarte w tekście […].<br>I.4. Problematyka etyczna w filozofii<br>starożytnej. Zdający:</p>\n<ol><li>prezentuje i porównuje filozoficzne</li></ol>\n<p>koncepcje miłości, przyjaźni i rozwoju<br>osobowego (platońska koncepcja miłości,<br>arystotelesowska koncepcja celów i typów<br>przyjaźni);</p>\n<ol><li>przeprowadza analizę i interpretację co</li></ol>\n<p>najmniej jednego z następujących tekstów:<br>c) Arystoteles, Etyka nikomachejska<br>(fragment).<br>V. Umiejętności w zakresie analizy<br>i interpretacji tekstów filozoficznych. Zdający:</p>\n<ol><li>rekonstruuje zawarte w tekście problemy,</li></ol>\n<p>tezy i argumenty.<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - za 3 poprawne odpowiedzi.<br>0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.<br>Rozwiązanie</p>\n<ol><li>P</li><li>F</li><li>F</li></ol>\n<p>Zasady oceniania rozwiązań zadań</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<ol><li><strong>P</strong> (Prawda)</li><li><strong>F</strong> (Fałsz)</li><li><strong>F</strong> (Fałsz)</li></ol>\n<h4>Sposób 1 - analiza tekstu źródłowego</h4>\n<p>Arystoteles w <em>Etyce nikomachejskiej</em> wyróżnia <strong>trzy rodzaje przyjaźni</strong> (gr. <em>philia</em>), nie przyjaźni doskonałej:</p>\n<p><strong>Stwierdzenie 1 - PRAWDA:</strong> Arystoteles wprost stwierdza, że przyjaźń oparta na korzyści (utylitarna) lub przyjemności <em>&quot;łatwo ulega zerwaniu, jeśli ludzie [ ] nie pozostają takimi samymi, jak byli&quot;</em>. Tylko przyjaźń doskonała (oparta na dzielności etycznej, gr. <em>arete</em>) jest trwała. Nie każda przyjaźń jest więc czymś trwałym.</p>\n<p><strong>Stwierdzenie 2 - FAŁSZ:</strong> Arystoteles wymienia <strong>trzy rodzaje przyjaźni w ogóle</strong> (z korzyści, z przyjemności, doskonała), a NIE trzy rodzaje przyjaźni doskonałej. Przyjaźń doskonała jest tylko jedna - między ludźmi etycznie dzielnymi.</p>\n<p><strong>Stwierdzenie 3 - FAŁSZ:</strong> Arystoteles pisze dosłownie: <em>&quot;Jest rzeczą naturalną, że wypadki takiej przyjaźni są rzadkie; niewiele jest bowiem takich ludzi.&quot;</em> Przyjaźń doskonała jest więc zjawiskiem rzadkim, nie częstym.</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza pojęć arystotelesowskich</h4>\n<p>Klucz do odpowiedzi leży w zrozumieniu triady przyjaźni u Arystotelesa:</p>\n<ul><li><em>philia dia to chresimon</em> - przyjaźń z korzyści (nietrwała)</li><li><em>philia dia to hedu</em> - przyjaźń z przyjemności (nietrwała)</li><li><em>philia teleia</em> - przyjaźń doskonała (trwała, rzadka)</li></ul>\n<p>Stwierdzenie 2 pyta o &quot;przyjaźni doskonałej&quot; - błąd polegałby na pomyleniu rodzajów przyjaźni w ogóle z podpodziałem przyjaźni doskonałej (której Arystoteles nie dzieli na dalsze rodzaje).</p>\n<h4>Schemat CKE</h4>\n<blockquote><strong>Klucz CKE (zadanie 1, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - za 3 poprawne odpowiedzi: P, F, F<br>- <strong>0 pkt</strong> - za odpowiedź niepełną (1 lub 2 poprawne) lub błędną<br>- Wszystkie trzy muszą być poprawne - brak systemu &quot;za każdą poprawną 1/3 pkt&quot;</blockquote>\n<h4>Dlaczego błędne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Stwierdzenie | Błędna odpowiedź | Dlaczego błąd |<br>| 1. | F | Ignoruje, że przyjaźnie z korzyści i przyjemności są nietrwałe - tekst to wprost stwierdza |<br>| 2. | P | Myli &quot;trzy rodzaje przyjaźni&quot; (ogółem) z &quot;trzema rodzajami przyjaźni DOSKONAŁEJ&quot; |<br>| 3. | P | Ignoruje zdanie Arystotelesa o rzadkości przyjaźni doskonałej |</p>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<ol><li><strong>Pułapka nr 1:</strong> Uczeń wie, że Arystoteles wyróżnia 3 rodzaje przyjaźni i automatycznie odpowiada &quot;P&quot; na stwierdzenie 2 - nie zauważając, że pytanie dotyczy 3 rodzajów <em>doskonałej</em>, a nie przyjaźni w ogóle.</li><li><strong>Pułapka nr 2:</strong> Mylne przekonanie, że przyjaźń doskonała jest częsta, bo Arystoteles ją idealizuje. Tymczasem właśnie jej rzadkość jest częścią jej definicji.</li><li><strong>Pułapka nr 3:</strong> Odpowiedź musi być kompletna (wszystkie 3 pola) - częściowa odpowiedź daje 0 pkt.</li></ol>"}]}