{"id":"filozofia-2020-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/2","paper_id":"filozofia-2020-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"2","points":1,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2020,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (0-1)\nNa podstawie fragmentu tekstu Arystotelesa wymień trzy warunki konieczne przyjaźni.\n1\n2\n3\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n1.\n2.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nMFI_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający rozpoznaje i rozumie problemy\n(pytania) filozoficzne […].\nIII. Analiza i interpretacja tekstów\nfilozoficznych. […]\nZdający […] rekonstruuje tezy i argumenty\nzawarte w tekście […].\nI.4. Problematyka etyczna w filozofii\nstarożytnej. Zdający:\n3) prezentuje i porównuje filozoficzne\nkoncepcje miłości, przyjaźni i rozwoju\nosobowego (platońska koncepcja miłości,\narystotelesowska koncepcja celów i typów\nprzyjaźni);\n6) przeprowadza analizę i interpretację co\nnajmniej jednego z następujących tekstów:\nc) Arystoteles, Etyka nikomachejska\n(fragment).\nV. Umiejętności w zakresie analizy\ni interpretacji tekstów filozoficznych.\nZdający:\n1. rekonstruuje zawarte w tekście problemy,\ntezy i argumenty.\nZasady oceniania\n1 pkt - za prawidłowe wymienienie 3 warunków przyjaźni.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\n- wzajemność\n- życzliwość\n- obustronna świadomość zachodzenia relacji przyjacielskiej\n- współżycie (wspólne życie oparte na wzajemnej sympatii)\n- wzajemne przyjazne uczucie\n- równość","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\nTrzy warunki konieczne przyjaźni według Arystotelesa (wystarczy podać dowolne 3 z poniższych):\n\n1. **Wzajemność** (gr. *antiphilia*) - obie strony muszą żywić dla siebie uczucia przyjazne\n2. **Życzliwość** (gr. *eunoia*) - wzajemne życzenie sobie dobrze\n3. **Obustronna świadomość** - obie strony muszą zdawać sobie sprawę z zachodzącej relacji\n\nAlternatywnie akceptowane: *równość* (gr. *isotes*), *wspólne życie* (*syzen*), *wzajemne przyjazne uczucie*.\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu źródłowego\n\nArystoteles formułuje warunki przyjaźni wprost w tekście:\n\n> *\"[Aby być przyjaciółmi] muszą obie strony [ ] żywić wzajemną dla siebie życzliwość i wzajemnie dobrze sobie życzyć, i zdawać sobie z tego sprawę.\"*\n\nZ tego fragmentu bezpośrednio wynikają trzy warunki:\n- **Wzajemność uczuć** - jednostronne uczucie to miłość (*eros*), nie przyjaźń\n- **Życzliwość** (*eunoia*) - aktywne życzenie dobra drugiemu\n- **Świadomość wzajemności** - obie strony muszą wiedzieć, że relacja zachodzi\n\nDodatkowo Arystoteles wspomina o **równości** jako warunku: *\"Gdzie jest równość, tam musi też, zgodnie z nią, być równość w miłości i we wszystkim innym\"* - co wskazuje na równość jako czwarty potencjalny warunek.\n\n## Sposób 2 - uzupełnienie z wiedzy własnej (etyka Arystotelesa)\n\nArystoteles w *Etyce nikomachejskiej* (ks. VIII) wskazuje też na **wspólne życie** (*syzen*) jako warunek praktyczny przyjaźni: *\"ludzie nie mogą poznać się nawzajem, zanim nie zjedli z sobą owej przysłowiowej beczki soli\"* - co oznacza, że przyjaźń wymaga czasu i wspólnego doświadczenia.\n\n## Schemat CKE\n\n> **Klucz CKE (zadanie 2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - za prawidłowe wymienienie 3 warunków przyjaźni\n> - **0 pkt** - za odpowiedź niepełną (mniej niż 3 warunki) lub błędną\n> - Akceptowane warianty: wzajemność, życzliwość, obustronna świadomość, wspólżycie, wzajemne przyjazne uczucie, równość\n> - UWAGA: trzeba wymienić **dokładnie 3** - podanie 2 = 0 pkt\n\n## Dlaczego błędne odpowiedzi są błędne\n\nBłąd: podanie warunków charakterystycznych **wyłącznie dla przyjaźni doskonałej** (np. \"dzielność etyczna\", \"trwałość\") zamiast ogólnych warunków koniecznych wszystkich rodzajów przyjaźni. Dzielność etyczna jest warunkiem przyjaźni *doskonałej*, nie każdej przyjaźni.\n\n## Typowe pułapki\n\n1. **Pułapka nr 1:** Podanie \"miłości\" jako warunku przyjaźni - Arystoteles odróżnia miłość (namiętność) od przyjaźni (trwała dyspozycja). Miłość nie jest warunkiem przyjaźni.\n2. **Pułapka nr 2:** Wymienienie tylko 2 warunków (np. \"wzajemność i życzliwość\") - za 2 warunki klucz CKE przyznaje 0 pkt (wymagane 3).\n3. **Pułapka nr 3:** Mylenie warunków koniecznych (dot. każdej przyjaźni) z warunkami przyjaźni doskonałej (dzielność etyczna).","image":"img/filozofia-2020-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · czerwiec 2020 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 2. (0-1)<br>Na podstawie fragmentu tekstu Arystotelesa wymień trzy warunki konieczne przyjaźni.<br>1<br>2<br>3<br>Wypełnia<br>egzaminator<br>Nr zadania<br>1.<br>2.<br>Maks. liczba pkt<br>1<br>1<br>Uzyskana liczba pkt<br>MFI_1R</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 2. (0-1)<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie<br>zawartych w nich informacji.<br>Zdający rozpoznaje i rozumie problemy<br>(pytania) filozoficzne […].<br>III. Analiza i interpretacja tekstów<br>filozoficznych. […]<br>Zdający […] rekonstruuje tezy i argumenty<br>zawarte w tekście […].<br>I.4. Problematyka etyczna w filozofii<br>starożytnej. Zdający:</p>\n<ol><li>prezentuje i porównuje filozoficzne</li></ol>\n<p>koncepcje miłości, przyjaźni i rozwoju<br>osobowego (platońska koncepcja miłości,<br>arystotelesowska koncepcja celów i typów<br>przyjaźni);</p>\n<ol><li>przeprowadza analizę i interpretację co</li></ol>\n<p>najmniej jednego z następujących tekstów:<br>c) Arystoteles, Etyka nikomachejska<br>(fragment).<br>V. Umiejętności w zakresie analizy<br>i interpretacji tekstów filozoficznych.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>rekonstruuje zawarte w tekście problemy,</li></ol>\n<p>tezy i argumenty.<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - za prawidłowe wymienienie 3 warunków przyjaźni.<br>0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.<br>Przykładowe rozwiązanie</p>\n<ul><li>wzajemność</li><li>życzliwość</li><li>obustronna świadomość zachodzenia relacji przyjacielskiej</li><li>współżycie (wspólne życie oparte na wzajemnej sympatii)</li><li>wzajemne przyjazne uczucie</li><li>równość</li></ul>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p>Trzy warunki konieczne przyjaźni według Arystotelesa (wystarczy podać dowolne 3 z poniższych):</p>\n<ol><li><strong>Wzajemność</strong> (gr. <em>antiphilia</em>) - obie strony muszą żywić dla siebie uczucia przyjazne</li><li><strong>Życzliwość</strong> (gr. <em>eunoia</em>) - wzajemne życzenie sobie dobrze</li><li><strong>Obustronna świadomość</strong> - obie strony muszą zdawać sobie sprawę z zachodzącej relacji</li></ol>\n<p>Alternatywnie akceptowane: <em>równość</em> (gr. <em>isotes</em>), <em>wspólne życie</em> (<em>syzen</em>), <em>wzajemne przyjazne uczucie</em>.</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza tekstu źródłowego</h4>\n<p>Arystoteles formułuje warunki przyjaźni wprost w tekście:</p>\n<blockquote><em>&quot;[Aby być przyjaciółmi] muszą obie strony [ ] żywić wzajemną dla siebie życzliwość i wzajemnie dobrze sobie życzyć, i zdawać sobie z tego sprawę.&quot;</em></blockquote>\n<p>Z tego fragmentu bezpośrednio wynikają trzy warunki:</p>\n<ul><li><strong>Wzajemność uczuć</strong> - jednostronne uczucie to miłość (<em>eros</em>), nie przyjaźń</li><li><strong>Życzliwość</strong> (<em>eunoia</em>) - aktywne życzenie dobra drugiemu</li><li><strong>Świadomość wzajemności</strong> - obie strony muszą wiedzieć, że relacja zachodzi</li></ul>\n<p>Dodatkowo Arystoteles wspomina o <strong>równości</strong> jako warunku: <em>&quot;Gdzie jest równość, tam musi też, zgodnie z nią, być równość w miłości i we wszystkim innym&quot;</em> - co wskazuje na równość jako czwarty potencjalny warunek.</p>\n<h4>Sposób 2 - uzupełnienie z wiedzy własnej (etyka Arystotelesa)</h4>\n<p>Arystoteles w <em>Etyce nikomachejskiej</em> (ks. VIII) wskazuje też na <strong>wspólne życie</strong> (<em>syzen</em>) jako warunek praktyczny przyjaźni: <em>&quot;ludzie nie mogą poznać się nawzajem, zanim nie zjedli z sobą owej przysłowiowej beczki soli&quot;</em> - co oznacza, że przyjaźń wymaga czasu i wspólnego doświadczenia.</p>\n<h4>Schemat CKE</h4>\n<blockquote><strong>Klucz CKE (zadanie 2, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - za prawidłowe wymienienie 3 warunków przyjaźni<br>- <strong>0 pkt</strong> - za odpowiedź niepełną (mniej niż 3 warunki) lub błędną<br>- Akceptowane warianty: wzajemność, życzliwość, obustronna świadomość, wspólżycie, wzajemne przyjazne uczucie, równość<br>- UWAGA: trzeba wymienić <strong>dokładnie 3</strong> - podanie 2 = 0 pkt</blockquote>\n<h4>Dlaczego błędne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>Błąd: podanie warunków charakterystycznych <strong>wyłącznie dla przyjaźni doskonałej</strong> (np. &quot;dzielność etyczna&quot;, &quot;trwałość&quot;) zamiast ogólnych warunków koniecznych wszystkich rodzajów przyjaźni. Dzielność etyczna jest warunkiem przyjaźni <em>doskonałej</em>, nie każdej przyjaźni.</p>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<ol><li><strong>Pułapka nr 1:</strong> Podanie &quot;miłości&quot; jako warunku przyjaźni - Arystoteles odróżnia miłość (namiętność) od przyjaźni (trwała dyspozycja). Miłość nie jest warunkiem przyjaźni.</li><li><strong>Pułapka nr 2:</strong> Wymienienie tylko 2 warunków (np. &quot;wzajemność i życzliwość&quot;) - za 2 warunki klucz CKE przyznaje 0 pkt (wymagane 3).</li><li><strong>Pułapka nr 3:</strong> Mylenie warunków koniecznych (dot. każdej przyjaźni) z warunkami przyjaźni doskonałej (dzielność etyczna).</li></ol>"}]}