{"id":"filozofia-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/3","paper_id":"filozofia-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"3","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (0-2)\nUzupełnij drugą przesłankę w podanym poniżej argumencie. Następnie rozstrzygnij, czy\nDawid Hume akceptuje wniosek tego argumentu. Uzasadnij swoją odpowiedź.\nPrzesłanka 1.: Jeżeli coś istnieje samodzielnie, to jest substancją.\nPrzesłanka 2.:\nWniosek: Percepcje (impresje) są substancjami.\nRozstrzygnięcie i uzasadnienie:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n1.\n2.\n3.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n2\nUzyskana liczba pkt\nEFIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2021\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający rozpoznaje i rozumie problemy […]\nfilozoficzne […].\nII. Tworzenie wypowiedzi.\nZdający […] prawidłowo posługuje się\npojęciami filozoficznymi […].\nIII. Analiza i interpretacja tekstów\nfilozoficznych. […]\nZdający rekonstruuje problemy (pytania)\nzawarte w tekście filozoficznym lub takie,\nna które tekst stanowi odpowiedź;\nrekonstruuje tezy i argumenty zawarte\nw tekście; w analizie tekstu prawidłowo\nposługuje się pojęciami filozoficznymi […].\nII. Filozofia nowożytna.\n1. Problematyka epistemologiczna\nw filozofii XVII i XVIII w. Zdający:\n2) rekonstruuje i porównuje\nepistemologiczne stanowiska empirystów,\nrekonstruuje wspierające je argumenty\n([…] empiryzm D. Hume’a i jego sceptyczne\nkonsekwencje).\n2. Problematyka ontologiczna w filozofii\nXVII i XVIII w. Zdający:\n2) prezentuje problem stosunku ciała\ni umysłu, rekonstruuje i porównuje jego\nróżne rozwiązania, rekonstruuje\nwspierające je argumenty ([…] D. Hume’a\nkrytyka idei jaźni).\nIV. Umiejętności logiczne. Zdający:\n3. odróżnia przesłanki i wniosek\nw rozumowaniu i potrafi wskazać\nprzesłankę, która nie jest wyrażona wprost.\nV. Umiejętności w zakresie analizy\ni interpretacji tekstów filozoficznych.\nZdający:\n1. rekonstruuje zawarte w tekście problemy,\ntezy i argumenty.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzupełnienie drugiej przesłanki wraz z trafnym rozstrzygnięciem\ni uzasadnieniem.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie drugiej przesłanki ALBO trafne rozstrzygnięcie i uzasadnienie.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\nPrzesłanka 2.: Percepcje (impresje) istnieją samodzielnie.\nRozstrzygnięcie i uzasadnienie: Dawid Hume nie akceptuje wniosku w przywołanym\nargumencie - tj. tezy, że percepcje są substancjami. Dawid Hume w przywołanym tekście\nwykazuje, że akceptacja definicji substancji, zgodnie z którą „substancja to coś istniejącego\nsamodzielnie” pociąga za sobą niemożność odróżnienia „duszy od jej percepcji”, a to\nrozróżnienie Dawid Hume uznaje za bezsporne.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"## Poprawna odpowiedz\n\n**Przeslanka 2.:** Percepcje (impresje) istnieja samodzielnie.\n\n**Rozstrzygniecie:** Hume NIE akceptuje wniosku (ze percepcje sa substancjami).\n\n**Uzasadnienie:** Choc wniosek logicznie wynika z podanych przeslanek przy tej definicji substancji, Hume odrzuca ten wniosek, gdyz prowadzi on do niemoznosci odroznienia duszy od jej percepcji - a to rozroznienie Hume uwaza za bezsporne.\n\n## Sposob 1 - rekonstrukcja argumentu\n\nStruktura argumentu:\n\n- **Przeslanka 1.:** Jezeli cos istnieje samodzielnie, to jest substancja.\n- **Przeslanka 2.:** Percepcje (impresje) istnieja samodzielnie.\n- **Wniosek:** Percepcje (impresje) sa substancjami.\n\nSkad bierzemy Przeslanke 2.? Z tekstu Hume'a:\n\n> \"Kazda rzecz, ktora jest rozna od innej, da sie od innej odroznic, a kazda rzecz, ktora da sie od innej odroznic, da sie tez oddzielic w wyobrazni [ ] mozna przyjac, iz moga one istniec z osobna i nie potrzebuja zadnej innej rzeczy, ktora by byla oparciem dla ich istnienia.\"\n\nHume zatem pokazuje, ze przy akceptacji tej definicji substancji - percepcje (ktore sa rozne od siebie i od wszystkiego innego) SPELNIAJA definicje substancji.\n\n## Sposob 2 - rozstrzygniecie i logika reductio ad absurdum\n\nHume stosuje strategie **reductio ad absurdum**: przyjmuje definicje substancji adwersarzy i pokazuje, ze przy tej definicji percepcje staja sie substancjami - co prowadzi do absurdu (niemoznosci odroznienia duszy od jej percepcji). To NIE jest wniosek, ktory Hume chce zaakceptowac, lecz dowod, ze ta definicja substancji jest wadliwa.\n\nKlucz: Hume nie akceptuje wniosku, bo:\n1. Odroznienie duszy od jej percepcji uwaza za bezsporne.\n2. Gdyby percepcje byly substancjami, to dusza = percepcje, czyli nie ma roznicy - absurd.\n3. Zatem definicja \"substancja = to, co istnieje samodzielnie\" jest nieprzydatna.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktow za co\n\n> **Klucz CKE (zadanie 3, max 2 pkt):**\n> - **2 pkt** - poprawna przeslanka 2. + trafne rozstrzygniecie z uzasadnieniem\n> - **1 pkt** - TYLKO poprawna przeslanka 2. ALBO TYLKO trafne rozstrzygniecie z uzasadnieniem\n> - **0 pkt** - brak obu lub odpowiedz bledna\n> - Przeslanka 2. musi mowic o samodzielnym istnieniu percepcji (impresji)\n> - Rozstrzygniecie: Hume NIE akceptuje wniosku; uzasadnienie musi wskazac na niemoznosc odroznienia duszy od percepcji\n\n## Reference filozoficzny\n\n> **Reductio ad absurdum** (lac.): metoda dowodzenia polegajaca na przyjecia zalozenia przeciwnego i wyprowadzeniu z niego sprzecznosci lub absurdu.\n> **Substancja** w filozofii Hume'a: pojecie substancji jest puste, gdyz nie ma za nim impresji zmyslowej. Hume redukuje \"ja\" do wiazki percepcji (*bundle theory*) - nie ma stalego, trwalego podmiotu doswiadczenia.\n\n## Typowe pulapki\n\n1. Mylne przyjecie, ze Hume AKCEPTUJE wniosek - Hume uzywa argumentu, zeby pokazac, ze definicja substancji jest wadliwa, nie zeby udowodnic, ze percepcje SA substancjami.\n2. Zbyt ogolna Przeslanka 2. (\"percepcje istnieja\") - musi byc precyzja: \"istnieja SAMODZIELNIE\".\n3. Brak uzasadnienia rozstrzygniecia - sam zapis \"nie akceptuje\" bez wyjasnienia to tylko 0 pkt za uzasadnienie.","image":"img/filozofia-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 3. (0-2)<br>Uzupełnij drugą przesłankę w podanym poniżej argumencie. Następnie rozstrzygnij, czy<br>Dawid Hume akceptuje wniosek tego argumentu. Uzasadnij swoją odpowiedź.<br>Przesłanka 1.: Jeżeli coś istnieje samodzielnie, to jest substancją.<br>Przesłanka 2.:<br>Wniosek: Percepcje (impresje) są substancjami.<br>Rozstrzygnięcie i uzasadnienie:<br>Wypełnia<br>egzaminator<br>Nr zadania<br>1.<br>2.<br>3.<br>Maks. liczba pkt<br>1<br>1<br>2<br>Uzyskana liczba pkt<br>EFIP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 3. (0-2)<br>Wymagania egzaminacyjne 2021<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie<br>zawartych w nich informacji.<br>Zdający rozpoznaje i rozumie problemy […]<br>filozoficzne […].<br>II. Tworzenie wypowiedzi.<br>Zdający […] prawidłowo posługuje się<br>pojęciami filozoficznymi […].<br>III. Analiza i interpretacja tekstów<br>filozoficznych. […]<br>Zdający rekonstruuje problemy (pytania)<br>zawarte w tekście filozoficznym lub takie,<br>na które tekst stanowi odpowiedź;<br>rekonstruuje tezy i argumenty zawarte<br>w tekście; w analizie tekstu prawidłowo<br>posługuje się pojęciami filozoficznymi […].<br>II. Filozofia nowożytna.</p>\n<ol><li>Problematyka epistemologiczna</li></ol>\n<p>w filozofii XVII i XVIII w. Zdający:</p>\n<ol><li>rekonstruuje i porównuje</li></ol>\n<p>epistemologiczne stanowiska empirystów,<br>rekonstruuje wspierające je argumenty<br>([…] empiryzm D. Hume’a i jego sceptyczne<br>konsekwencje).</p>\n<ol><li>Problematyka ontologiczna w filozofii</li></ol>\n<p>XVII i XVIII w. Zdający:</p>\n<ol><li>prezentuje problem stosunku ciała</li></ol>\n<p>i umysłu, rekonstruuje i porównuje jego<br>różne rozwiązania, rekonstruuje<br>wspierające je argumenty ([…] D. Hume’a<br>krytyka idei jaźni).<br>IV. Umiejętności logiczne. Zdający:</p>\n<ol><li>odróżnia przesłanki i wniosek</li></ol>\n<p>w rozumowaniu i potrafi wskazać<br>przesłankę, która nie jest wyrażona wprost.<br>V. Umiejętności w zakresie analizy<br>i interpretacji tekstów filozoficznych.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>rekonstruuje zawarte w tekście problemy,</li></ol>\n<p>tezy i argumenty.<br>Zasady oceniania<br>2 pkt - poprawne uzupełnienie drugiej przesłanki wraz z trafnym rozstrzygnięciem<br>i uzasadnieniem.<br>1 pkt - poprawne uzupełnienie drugiej przesłanki ALBO trafne rozstrzygnięcie i uzasadnienie.<br>0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.<br>Przykładowe rozwiązanie<br>Przesłanka 2.: Percepcje (impresje) istnieją samodzielnie.<br>Rozstrzygnięcie i uzasadnienie: Dawid Hume nie akceptuje wniosku w przywołanym<br>argumencie - tj. tezy, że percepcje są substancjami. Dawid Hume w przywołanym tekście<br>wykazuje, że akceptacja definicji substancji, zgodnie z którą „substancja to coś istniejącego<br>samodzielnie” pociąga za sobą niemożność odróżnienia „duszy od jej percepcji”, a to<br>rozróżnienie Dawid Hume uznaje za bezsporne.<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p><strong>Przeslanka 2.:</strong> Percepcje (impresje) istnieja samodzielnie.</p>\n<p><strong>Rozstrzygniecie:</strong> Hume NIE akceptuje wniosku (ze percepcje sa substancjami).</p>\n<p><strong>Uzasadnienie:</strong> Choc wniosek logicznie wynika z podanych przeslanek przy tej definicji substancji, Hume odrzuca ten wniosek, gdyz prowadzi on do niemoznosci odroznienia duszy od jej percepcji - a to rozroznienie Hume uwaza za bezsporne.</p>\n<h4>Sposob 1 - rekonstrukcja argumentu</h4>\n<p>Struktura argumentu:</p>\n<ul><li><strong>Przeslanka 1.:</strong> Jezeli cos istnieje samodzielnie, to jest substancja.</li><li><strong>Przeslanka 2.:</strong> Percepcje (impresje) istnieja samodzielnie.</li><li><strong>Wniosek:</strong> Percepcje (impresje) sa substancjami.</li></ul>\n<p>Skad bierzemy Przeslanke 2.? Z tekstu Hume&#x27;a:</p>\n<blockquote>&quot;Kazda rzecz, ktora jest rozna od innej, da sie od innej odroznic, a kazda rzecz, ktora da sie od innej odroznic, da sie tez oddzielic w wyobrazni [ ] mozna przyjac, iz moga one istniec z osobna i nie potrzebuja zadnej innej rzeczy, ktora by byla oparciem dla ich istnienia.&quot;</blockquote>\n<p>Hume zatem pokazuje, ze przy akceptacji tej definicji substancji - percepcje (ktore sa rozne od siebie i od wszystkiego innego) SPELNIAJA definicje substancji.</p>\n<h4>Sposob 2 - rozstrzygniecie i logika reductio ad absurdum</h4>\n<p>Hume stosuje strategie <strong>reductio ad absurdum</strong>: przyjmuje definicje substancji adwersarzy i pokazuje, ze przy tej definicji percepcje staja sie substancjami - co prowadzi do absurdu (niemoznosci odroznienia duszy od jej percepcji). To NIE jest wniosek, ktory Hume chce zaakceptowac, lecz dowod, ze ta definicja substancji jest wadliwa.</p>\n<p>Klucz: Hume nie akceptuje wniosku, bo:</p>\n<ol><li>Odroznienie duszy od jej percepcji uwaza za bezsporne.</li><li>Gdyby percepcje byly substancjami, to dusza = percepcje, czyli nie ma roznicy - absurd.</li><li>Zatem definicja &quot;substancja = to, co istnieje samodzielnie&quot; jest nieprzydatna.</li></ol>\n<h4>Schemat oceniania CKE - ile punktow za co</h4>\n<blockquote><strong>Klucz CKE (zadanie 3, max 2 pkt):</strong><br>- <strong>2 pkt</strong> - poprawna przeslanka 2. + trafne rozstrzygniecie z uzasadnieniem<br>- <strong>1 pkt</strong> - TYLKO poprawna przeslanka 2. ALBO TYLKO trafne rozstrzygniecie z uzasadnieniem<br>- <strong>0 pkt</strong> - brak obu lub odpowiedz bledna<br>- Przeslanka 2. musi mowic o samodzielnym istnieniu percepcji (impresji)<br>- Rozstrzygniecie: Hume NIE akceptuje wniosku; uzasadnienie musi wskazac na niemoznosc odroznienia duszy od percepcji</blockquote>\n<h4>Reference filozoficzny</h4>\n<blockquote><strong>Reductio ad absurdum</strong> (lac.): metoda dowodzenia polegajaca na przyjecia zalozenia przeciwnego i wyprowadzeniu z niego sprzecznosci lub absurdu.<br><strong>Substancja</strong> w filozofii Hume&#x27;a: pojecie substancji jest puste, gdyz nie ma za nim impresji zmyslowej. Hume redukuje &quot;ja&quot; do wiazki percepcji (<em>bundle theory</em>) - nie ma stalego, trwalego podmiotu doswiadczenia.</blockquote>\n<h4>Typowe pulapki</h4>\n<ol><li>Mylne przyjecie, ze Hume AKCEPTUJE wniosek - Hume uzywa argumentu, zeby pokazac, ze definicja substancji jest wadliwa, nie zeby udowodnic, ze percepcje SA substancjami.</li><li>Zbyt ogolna Przeslanka 2. (&quot;percepcje istnieja&quot;) - musi byc precyzja: &quot;istnieja SAMODZIELNIE&quot;.</li><li>Brak uzasadnienia rozstrzygniecia - sam zapis &quot;nie akceptuje&quot; bez wyjasnienia to tylko 0 pkt za uzasadnienie.</li></ol>"}]}