{"id":"filozofia-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/5","paper_id":"filozofia-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"5","points":1,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (0-1)\nWskaż dowolną sceptyczną konsekwencję epistemologii Davida Hume’a w ontologii,\nniedotyczącą wprost natury substancji.\nEFIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2021\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający rozpoznaje i rozumie problemy […]\nfilozoficzne […].\nII. Tworzenie wypowiedzi.\nZdający […] prawidłowo posługuje się\npojęciami filozoficznymi […].\nIII. Analiza i interpretacja tekstów\nfilozoficznych. […]\nZdający rekonstruuje problemy (pytania)\nzawarte w tekście filozoficznym lub takie,\nna które tekst stanowi odpowiedź;\nrekonstruuje tezy i argumenty zawarte\nw tekście […].\nII. Filozofia nowożytna.\n1. Problematyka epistemologiczna\nw filozofii XVII i XVIII w. Zdający:\n2) rekonstruuje i porównuje\nepistemologiczne stanowiska empirystów,\nrekonstruuje wspierające je argumenty\n([…] empiryzm D. Hume’a i jego sceptyczne\nkonsekwencje).\n2. Problematyka ontologiczna w filozofii\nXVII i XVIII w. Zdający:\n2) prezentuje problem stosunku ciała\ni umysłu, rekonstruuje i porównuje jego\nróżne rozwiązania, rekonstruuje\nwspierające je argumenty ([…] D. Hume’a\nkrytyka idei jaźni).\nV. Umiejętności w zakresie analizy\ni interpretacji tekstów filozoficznych.\nZdający:\n1. rekonstruuje zawarte w tekście problemy,\ntezy i argumenty.\nZasady oceniania\n1 pkt - prawidłowa odpowiedź.\n0 pkt - odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\nNie ma podstaw do kategorycznego twierdzenia, że istnieją konkretne przedmioty niezależne\n(w swoim istnieniu) od umysłu poznającego.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"## Poprawna odpowiedz\n\n**Jedna ze sceptycznych konsekwencji epistemologii Hume'a w ontologii (niedotyczaca substancji):**\n\nNie ma podstaw do kategorycznego twierdzenia, ze istnieja konkretne przedmioty niezalezne (w swoim istnieniu) od umyslu poznajacego.\n\n## Sposob 1 - wyjasnij zwiazek epistemologia -> ontologia\n\nEpistemologia Hume'a opiera sie na zasadzie: mamy dostep tylko do impresji i idei - nigdy bezposrednio do rzeczy samych. Stad sceptyczna konsekwencja w ontologii:\n\n**Przykladowe sceptyczne konsekwencje (dowolna akceptowana):**\n\n1. **Brak podstaw dla realizmu zewnetrznego** - nie mozemy dowiesc, ze swiat materialny istnieje niezaleznie od naszego umyslu. Nasze impresje sa jedynymi danymi; czy \"za\" nimi stoi realny swiat - nie wiadomo.\n\n2. **Sceptycyzm wobec zwiazku przyczynowego** - nie mozemy udowodnic, ze przyczyna naprawde \"powoduje\" skutek; widzimy tylko regularnosc nastepowania po sobie zjawisk, a nie metafizyczny zwiazek konieczny.\n\n3. **Sceptycyzm co do trwalej tozsamosci przedmiotow** - nie mamy impresji trwalej, niezmiennej tozsamosci przedmiotu (np. krzesla) - widzimy tylko chwilowe impresje, ktore umysl laczy nawykiem.\n\n## Sposob 2 - polaczenie z tekstem\n\nHume w tekście pisze, ze definicja substancji jako \"czegosc, co moze istniec samo przez sie\" nie pozwala odroznic substancji od accidensu, a duszy od jej percepcji. To samo rozumowanie dotyczy przedmiotow zewnetrznych: skoro mamy dostep tylko do impresji, nie mozemy kategorycznie orzekac o istnieniu rzeczy \"za\" impresami.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktow za co\n\n> **Klucz CKE (zadanie 5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - dowolna poprawna sceptyczna konsekwencja epistemologii Hume'a w ontologii, ktora nie dotyczy wprost natury substancji\n> - Akceptowane: sceptycyzm wobec realnosci swiata zewnetrznego, sceptycyzm wobec przyczynowosci, sceptycyzm co do trwalej tozsamosci przedmiotow, watpliwosci co do istnienia Boga\n> - **0 pkt** - brak lub bledna odpowiedz lub konsekwencja dotyczaca substancji (bo zadanie wylacza ten obszar)\n\n## Reference filozoficzny\n\n> **Sceptycyzm ontologiczny** Hume'a: nie mozemy wyjsc poza \"zaslon percepcji\" - wszelkie twierdzenia o tym, co istnieje niezaleznie od umyslu, sa nieweryfikowalne.\n> **Zwiazek przyczynowy** u Hume'a: nie jest apriorycznym, koniecznym zwiazkiem metafizycznym, lecz nawykiem umyslu wytworzonym przez obserwacje regularnych nastepstw (*custom and habit*).\n\n## Typowe pulapki\n\n1. Podanie konsekwencji dotyczacej substancji - zadanie EXPLICITE wyklucza te konsekwencje; nalezy podac INNA sceptyczna konsekwencje.\n2. Zbyt ogolna odpowiedz (\"nic nie wiemy\") - nalezy sformulowac konkretna konsekwencje ontologiczna, nie epistemologiczna maxime.","image":"img/filozofia-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 5. (0-1)<br>Wskaż dowolną sceptyczną konsekwencję epistemologii Davida Hume’a w ontologii,<br>niedotyczącą wprost natury substancji.<br>EFIP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 5. (0-1)<br>Wymagania egzaminacyjne 2021<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie<br>zawartych w nich informacji.<br>Zdający rozpoznaje i rozumie problemy […]<br>filozoficzne […].<br>II. Tworzenie wypowiedzi.<br>Zdający […] prawidłowo posługuje się<br>pojęciami filozoficznymi […].<br>III. Analiza i interpretacja tekstów<br>filozoficznych. […]<br>Zdający rekonstruuje problemy (pytania)<br>zawarte w tekście filozoficznym lub takie,<br>na które tekst stanowi odpowiedź;<br>rekonstruuje tezy i argumenty zawarte<br>w tekście […].<br>II. Filozofia nowożytna.</p>\n<ol><li>Problematyka epistemologiczna</li></ol>\n<p>w filozofii XVII i XVIII w. Zdający:</p>\n<ol><li>rekonstruuje i porównuje</li></ol>\n<p>epistemologiczne stanowiska empirystów,<br>rekonstruuje wspierające je argumenty<br>([…] empiryzm D. Hume’a i jego sceptyczne<br>konsekwencje).</p>\n<ol><li>Problematyka ontologiczna w filozofii</li></ol>\n<p>XVII i XVIII w. Zdający:</p>\n<ol><li>prezentuje problem stosunku ciała</li></ol>\n<p>i umysłu, rekonstruuje i porównuje jego<br>różne rozwiązania, rekonstruuje<br>wspierające je argumenty ([…] D. Hume’a<br>krytyka idei jaźni).<br>V. Umiejętności w zakresie analizy<br>i interpretacji tekstów filozoficznych.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>rekonstruuje zawarte w tekście problemy,</li></ol>\n<p>tezy i argumenty.<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - prawidłowa odpowiedź.<br>0 pkt - odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi.<br>Przykładowe rozwiązanie<br>Nie ma podstaw do kategorycznego twierdzenia, że istnieją konkretne przedmioty niezależne<br>(w swoim istnieniu) od umysłu poznającego.<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p><strong>Jedna ze sceptycznych konsekwencji epistemologii Hume&#x27;a w ontologii (niedotyczaca substancji):</strong></p>\n<p>Nie ma podstaw do kategorycznego twierdzenia, ze istnieja konkretne przedmioty niezalezne (w swoim istnieniu) od umyslu poznajacego.</p>\n<h4>Sposob 1 - wyjasnij zwiazek epistemologia -&gt; ontologia</h4>\n<p>Epistemologia Hume&#x27;a opiera sie na zasadzie: mamy dostep tylko do impresji i idei - nigdy bezposrednio do rzeczy samych. Stad sceptyczna konsekwencja w ontologii:</p>\n<p><strong>Przykladowe sceptyczne konsekwencje (dowolna akceptowana):</strong></p>\n<ol><li><strong>Brak podstaw dla realizmu zewnetrznego</strong> - nie mozemy dowiesc, ze swiat materialny istnieje niezaleznie od naszego umyslu. Nasze impresje sa jedynymi danymi; czy &quot;za&quot; nimi stoi realny swiat - nie wiadomo.</li></ol>\n<ol><li><strong>Sceptycyzm wobec zwiazku przyczynowego</strong> - nie mozemy udowodnic, ze przyczyna naprawde &quot;powoduje&quot; skutek; widzimy tylko regularnosc nastepowania po sobie zjawisk, a nie metafizyczny zwiazek konieczny.</li></ol>\n<ol><li><strong>Sceptycyzm co do trwalej tozsamosci przedmiotow</strong> - nie mamy impresji trwalej, niezmiennej tozsamosci przedmiotu (np. krzesla) - widzimy tylko chwilowe impresje, ktore umysl laczy nawykiem.</li></ol>\n<h4>Sposob 2 - polaczenie z tekstem</h4>\n<p>Hume w tekście pisze, ze definicja substancji jako &quot;czegosc, co moze istniec samo przez sie&quot; nie pozwala odroznic substancji od accidensu, a duszy od jej percepcji. To samo rozumowanie dotyczy przedmiotow zewnetrznych: skoro mamy dostep tylko do impresji, nie mozemy kategorycznie orzekac o istnieniu rzeczy &quot;za&quot; impresami.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE - ile punktow za co</h4>\n<blockquote><strong>Klucz CKE (zadanie 5, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - dowolna poprawna sceptyczna konsekwencja epistemologii Hume&#x27;a w ontologii, ktora nie dotyczy wprost natury substancji<br>- Akceptowane: sceptycyzm wobec realnosci swiata zewnetrznego, sceptycyzm wobec przyczynowosci, sceptycyzm co do trwalej tozsamosci przedmiotow, watpliwosci co do istnienia Boga<br>- <strong>0 pkt</strong> - brak lub bledna odpowiedz lub konsekwencja dotyczaca substancji (bo zadanie wylacza ten obszar)</blockquote>\n<h4>Reference filozoficzny</h4>\n<blockquote><strong>Sceptycyzm ontologiczny</strong> Hume&#x27;a: nie mozemy wyjsc poza &quot;zaslon percepcji&quot; - wszelkie twierdzenia o tym, co istnieje niezaleznie od umyslu, sa nieweryfikowalne.<br><strong>Zwiazek przyczynowy</strong> u Hume&#x27;a: nie jest apriorycznym, koniecznym zwiazkiem metafizycznym, lecz nawykiem umyslu wytworzonym przez obserwacje regularnych nastepstw (<em>custom and habit</em>).</blockquote>\n<h4>Typowe pulapki</h4>\n<ol><li>Podanie konsekwencji dotyczacej substancji - zadanie EXPLICITE wyklucza te konsekwencje; nalezy podac INNA sceptyczna konsekwencje.</li><li>Zbyt ogolna odpowiedz (&quot;nic nie wiemy&quot;) - nalezy sformulowac konkretna konsekwencje ontologiczna, nie epistemologiczna maxime.</li></ol>"}]}