{"id":"filozofia-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/6","paper_id":"filozofia-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"6","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (0-2)\nPodaj tezę sceptycyzmu metodycznego i na podstawie wiedzy własnej rozstrzygnij, czy\ntę tezę podziela Dawid Hume. Swoje stanowisko uzasadnij.\nTeza:\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2021\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający […] rozpoznaje i rozumie problemy\n[…] filozoficzne […].\nII. Tworzenie wypowiedzi.\nZdający […] prawidłowo posługuje się\npojęciami filozoficznymi […].\nIII. Analiza i interpretacja tekstów\nfilozoficznych. […]\nZdający rekonstruuje problemy (pytania)\nzawarte w tekście filozoficznym lub takie,\nna które tekst stanowi odpowiedź;\nrekonstruuje tezy i argumenty zawarte\nw tekście […].\nII. Filozofia nowożytna.\n1. Problematyka epistemologiczna\nw filozofii XVII i XVIII w. Zdający:\n1) rekonstruuje i porównuje\nepistemologiczne stanowiska racjonalistów,\nrekonstruuje wspierające je argumenty\n(sceptycyzm metodyczny R. Descartesa\n[…]);\n2) rekonstruuje i porównuje\nepistemologiczne stanowiska empirystów,\nrekonstruuje wspierające je argumenty\n([…] empiryzm D. Hume’a i jego sceptyczne\nkonsekwencje).\n2. Problematyka ontologiczna w filozofii\nXVII i XVIII w. Zdający:\n2) prezentuje problem stosunku ciała\ni umysłu, rekonstruuje i porównuje jego\nróżne rozwiązania, rekonstruuje\nwspierające je argumenty (dualizm\npsychofizyczny R. Descartesa, D. Hume’a\nkrytyka idei jaźni).\nV. Umiejętności w zakresie analizy\ni interpretacji tekstów filozoficznych.\nZdający:\n1. rekonstruuje zawarte w tekście problemy,\ntezy i argumenty.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne podanie tezy oraz poprawne rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem.\n1 pkt - poprawne podanie tezy ALBO poprawne rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\nTeza: Warunkiem koniecznym uzyskania wiedzy pewnej jest metodyczne wątpienie, czyli\nsystematyczne poddawanie w wątpliwość wiedzy zastanej (różnych jej rodzajów).\nRozstrzygnięcie: Dawid Hume nie jest sceptykiem metodycznym.\nUzasadnienie: Sceptycyzm nie jest punktem wyjścia, lecz punktem dojścia w badaniu świata;\nwiedza pewna jest osiągalna jedynie w matematyce i logice.","solution":"## Poprawna odpowiedz\n\n**Teza sceptycyzmu metodycznego:** Warunkiem koniecznym uzyskania wiedzy pewnej jest metodyczne watpienie, czyli systematyczne poddawanie w watpliwosc wiedzy zastanej.\n\n**Rozstrzygniecie:** Dawid Hume NIE jest sceptykiem metodycznym.\n\n**Uzasadnienie:** U Hume'a sceptycyzm jest PUNKTEM DOJSCIA (wnioskiem badan), nie punktem wyjscia. Ponadto Hume uznaje, ze wiedza pewna dostepna jest tylko w matematyce i logice - nie zmierza do przezwyciezenia watpliwosci i odbudowy fundamentow wiedzy (jak Descartes).\n\n## Sposob 1 - rozroznienie: sceptycyzm metodyczny vs. sceptycyzm jako stanowisko\n\n| Cecha | Sceptycyzm metodyczny (Descartes) | Sceptycyzm Hume'a |\n| Punkt wyjscia | Watpienie jako metoda | Empiryczna analiza poznania |\n| Cel | Znalezc pewnosc, pokonac watpienie | Zbadac granice poznania |\n| Wynik | Cogito ergo sum - pewnosc znaleziona | Sceptycyzm co do metafizyki |\n| Wiedza pewna | Mozliwa szeroko (matematyka + cogito + Bog) | Tylko matematyka i logika |\n| Funkcja watpienia | Narzedzie tymczasowe, do porzucenia | Trwaly wniosek badan |\n\nDescartes stosuje watpienie METODYCZNIE: watpi we wszystko po to, by znalezc to, w co juz watpic nie mozna (*cogito ergo sum*). Nastepnie odbudowuje gmach wiedzy. Watpienie jest srodkiem, nie celem.\n\nHume nie zaczyna od watpienia - bada psychologie poznania i dochodzi do wniosku, ze poza matematyka i logika nie mamy pewnej wiedzy. To wynik badania, nie punkt startowy.\n\n## Sposob 2 - teza sceptycyzmu metodycznego z kontekstu historycznego\n\nSceptycyzm metodyczny to metoda Rene Descartes'a (*Medytacje o pierwszej filozofii*, 1641):\n\n> Watpie we wszystko, co daje sie podac w watpliwosc - zmysly, sny, ewentualny Zly Demon. Po systematycznym watpieniu Descartes odkrywa, ze nie moze watpic w to, ze mysli, bo samo watpienie jest mysleniem. Stad: *cogito ergo sum*.\n\nTeza sceptycyzmu metodycznego: **metodyczne watpienie jest koniecznym narzedziem filozoficznym do osiagniecia pewnej wiedzy.**\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktow za co\n\n> **Klucz CKE (zadanie 6, max 2 pkt):**\n> - **2 pkt** - poprawna teza sceptycyzmu metodycznego + poprawne rozstrzygniecie z uzasadnieniem\n> - **1 pkt** - TYLKO teza ALBO TYLKO rozstrzygniecie z uzasadnieniem\n> - **0 pkt** - brak lub blad\n> - Teza musi zawierac mysl: watpienie metodyczne jako warunek wiedzy pewnej\n> - Rozstrzygniecie: Hume NIE jest sceptykiem metodycznym; uzasadnienie musi wskazac, ze sceptycyzm to punkt DOJSCIA, nie wyjscia\n\n## Reference filozoficzny\n\n> **Sceptycyzm metodyczny** (Descartes, XVII w.): watpienie jako metoda filozoficzna, srodek do znalezienia pewnej podstawy wiedzy. Watpienie jest tymczasowe i instrumentalne.\n> **Sceptycyzm Hume'a**: nie jest metodyczny, lecz doktrynalny wobec metafizyki - wynik badan, trwale stanowisko. Pewna wiedza: tylko matematyka i logika formalna (\"relacje idei\"). Wiedza empiryczna (*matters of fact*) jest zawsze tylko prawdopodobna.\n\n## Typowe pulapki\n\n1. Mylenie sceptycyzmu metodycznego z sceptycyzmem jako stanowiskiem (\"Hume i Descartes sa obaj sceptykami\") - to rozne rzeczy: Descartes sceptycyzm przezwyciezyl, Hume go zaakceptowal w obszarze metafizyki.\n2. Zbyt krotka teza (\"trzeba watpic\") - musi byc precyzja: watpienie metodyczne jako warunek PEWNEJ wiedzy.","image":"img/filozofia-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 6. (0-2)<br>Podaj tezę sceptycyzmu metodycznego i na podstawie wiedzy własnej rozstrzygnij, czy<br>tę tezę podziela Dawid Hume. Swoje stanowisko uzasadnij.<br>Teza:<br>Rozstrzygnięcie:<br>Uzasadnienie:</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 6. (0-2)<br>Wymagania egzaminacyjne 2021<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie<br>zawartych w nich informacji.<br>Zdający […] rozpoznaje i rozumie problemy<br>[…] filozoficzne […].<br>II. Tworzenie wypowiedzi.<br>Zdający […] prawidłowo posługuje się<br>pojęciami filozoficznymi […].<br>III. Analiza i interpretacja tekstów<br>filozoficznych. […]<br>Zdający rekonstruuje problemy (pytania)<br>zawarte w tekście filozoficznym lub takie,<br>na które tekst stanowi odpowiedź;<br>rekonstruuje tezy i argumenty zawarte<br>w tekście […].<br>II. Filozofia nowożytna.</p>\n<ol><li>Problematyka epistemologiczna</li></ol>\n<p>w filozofii XVII i XVIII w. Zdający:</p>\n<ol><li>rekonstruuje i porównuje</li></ol>\n<p>epistemologiczne stanowiska racjonalistów,<br>rekonstruuje wspierające je argumenty<br>(sceptycyzm metodyczny R. Descartesa<br>[…]);</p>\n<ol><li>rekonstruuje i porównuje</li></ol>\n<p>epistemologiczne stanowiska empirystów,<br>rekonstruuje wspierające je argumenty<br>([…] empiryzm D. Hume’a i jego sceptyczne<br>konsekwencje).</p>\n<ol><li>Problematyka ontologiczna w filozofii</li></ol>\n<p>XVII i XVIII w. Zdający:</p>\n<ol><li>prezentuje problem stosunku ciała</li></ol>\n<p>i umysłu, rekonstruuje i porównuje jego<br>różne rozwiązania, rekonstruuje<br>wspierające je argumenty (dualizm<br>psychofizyczny R. Descartesa, D. Hume’a<br>krytyka idei jaźni).<br>V. Umiejętności w zakresie analizy<br>i interpretacji tekstów filozoficznych.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>rekonstruuje zawarte w tekście problemy,</li></ol>\n<p>tezy i argumenty.<br>Zasady oceniania<br>2 pkt - poprawne podanie tezy oraz poprawne rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem.<br>1 pkt - poprawne podanie tezy ALBO poprawne rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem.<br>0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.<br>Przykładowe rozwiązanie<br>Teza: Warunkiem koniecznym uzyskania wiedzy pewnej jest metodyczne wątpienie, czyli<br>systematyczne poddawanie w wątpliwość wiedzy zastanej (różnych jej rodzajów).<br>Rozstrzygnięcie: Dawid Hume nie jest sceptykiem metodycznym.<br>Uzasadnienie: Sceptycyzm nie jest punktem wyjścia, lecz punktem dojścia w badaniu świata;<br>wiedza pewna jest osiągalna jedynie w matematyce i logice.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p><strong>Teza sceptycyzmu metodycznego:</strong> Warunkiem koniecznym uzyskania wiedzy pewnej jest metodyczne watpienie, czyli systematyczne poddawanie w watpliwosc wiedzy zastanej.</p>\n<p><strong>Rozstrzygniecie:</strong> Dawid Hume NIE jest sceptykiem metodycznym.</p>\n<p><strong>Uzasadnienie:</strong> U Hume&#x27;a sceptycyzm jest PUNKTEM DOJSCIA (wnioskiem badan), nie punktem wyjscia. Ponadto Hume uznaje, ze wiedza pewna dostepna jest tylko w matematyce i logice - nie zmierza do przezwyciezenia watpliwosci i odbudowy fundamentow wiedzy (jak Descartes).</p>\n<h4>Sposob 1 - rozroznienie: sceptycyzm metodyczny vs. sceptycyzm jako stanowisko</h4>\n<p>| Cecha | Sceptycyzm metodyczny (Descartes) | Sceptycyzm Hume&#x27;a |<br>| Punkt wyjscia | Watpienie jako metoda | Empiryczna analiza poznania |<br>| Cel | Znalezc pewnosc, pokonac watpienie | Zbadac granice poznania |<br>| Wynik | Cogito ergo sum - pewnosc znaleziona | Sceptycyzm co do metafizyki |<br>| Wiedza pewna | Mozliwa szeroko (matematyka + cogito + Bog) | Tylko matematyka i logika |<br>| Funkcja watpienia | Narzedzie tymczasowe, do porzucenia | Trwaly wniosek badan |</p>\n<p>Descartes stosuje watpienie METODYCZNIE: watpi we wszystko po to, by znalezc to, w co juz watpic nie mozna (<em>cogito ergo sum</em>). Nastepnie odbudowuje gmach wiedzy. Watpienie jest srodkiem, nie celem.</p>\n<p>Hume nie zaczyna od watpienia - bada psychologie poznania i dochodzi do wniosku, ze poza matematyka i logika nie mamy pewnej wiedzy. To wynik badania, nie punkt startowy.</p>\n<h4>Sposob 2 - teza sceptycyzmu metodycznego z kontekstu historycznego</h4>\n<p>Sceptycyzm metodyczny to metoda Rene Descartes&#x27;a (<em>Medytacje o pierwszej filozofii</em>, 1641):</p>\n<blockquote>Watpie we wszystko, co daje sie podac w watpliwosc - zmysly, sny, ewentualny Zly Demon. Po systematycznym watpieniu Descartes odkrywa, ze nie moze watpic w to, ze mysli, bo samo watpienie jest mysleniem. Stad: <em>cogito ergo sum</em>.</blockquote>\n<p>Teza sceptycyzmu metodycznego: <strong>metodyczne watpienie jest koniecznym narzedziem filozoficznym do osiagniecia pewnej wiedzy.</strong></p>\n<h4>Schemat oceniania CKE - ile punktow za co</h4>\n<blockquote><strong>Klucz CKE (zadanie 6, max 2 pkt):</strong><br>- <strong>2 pkt</strong> - poprawna teza sceptycyzmu metodycznego + poprawne rozstrzygniecie z uzasadnieniem<br>- <strong>1 pkt</strong> - TYLKO teza ALBO TYLKO rozstrzygniecie z uzasadnieniem<br>- <strong>0 pkt</strong> - brak lub blad<br>- Teza musi zawierac mysl: watpienie metodyczne jako warunek wiedzy pewnej<br>- Rozstrzygniecie: Hume NIE jest sceptykiem metodycznym; uzasadnienie musi wskazac, ze sceptycyzm to punkt DOJSCIA, nie wyjscia</blockquote>\n<h4>Reference filozoficzny</h4>\n<blockquote><strong>Sceptycyzm metodyczny</strong> (Descartes, XVII w.): watpienie jako metoda filozoficzna, srodek do znalezienia pewnej podstawy wiedzy. Watpienie jest tymczasowe i instrumentalne.<br><strong>Sceptycyzm Hume&#x27;a</strong>: nie jest metodyczny, lecz doktrynalny wobec metafizyki - wynik badan, trwale stanowisko. Pewna wiedza: tylko matematyka i logika formalna (&quot;relacje idei&quot;). Wiedza empiryczna (<em>matters of fact</em>) jest zawsze tylko prawdopodobna.</blockquote>\n<h4>Typowe pulapki</h4>\n<ol><li>Mylenie sceptycyzmu metodycznego z sceptycyzmem jako stanowiskiem (&quot;Hume i Descartes sa obaj sceptykami&quot;) - to rozne rzeczy: Descartes sceptycyzm przezwyciezyl, Hume go zaakceptowal w obszarze metafizyki.</li><li>Zbyt krotka teza (&quot;trzeba watpic&quot;) - musi byc precyzja: watpienie metodyczne jako warunek PEWNEJ wiedzy.</li></ol>"}]}