{"id":"filozofia-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/9","paper_id":"filozofia-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"9","points":1,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (0-1)\nW powyższym fragmencie tekstu św. Tomasz z Akwinu przedstawia jedną z tzw. pięciu\ndróg, nazywaną drogą z celowości. Pięć dróg to seria argumentów na rzecz określonego\nstanowiska w sporze o istnienie Boga. Podaj nazwę tego stanowiska i jego tezę.\nNazwa stanowiska:\nTeza:\nEFIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2021\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający rozpoznaje i rozumie problemy […]\nfilozoficzne […].\nII. Tworzenie wypowiedzi.\nZdający […] prawidłowo posługuje się\npojęciami filozoficznymi […].\nIII. Analiza i interpretacja tekstów\nfilozoficznych. […]\nZdający rekonstruuje problemy (pytania)\nzawarte w tekście filozoficznym lub takie,\nna które tekst stanowi odpowiedź;\nrekonstruuje tezy i argumenty zawarte\nw tekście […].\nI. Filozofia starożytna i średniowieczna.\n8. Wybrane zagadnienia i kontrowersje\nfilozoficzne w myśli chrześcijańskiego\nśredniowiecza. Zdający:\n1) prezentuje i porównuje najważniejsze\ndowody na istnienie Boga ([…] wybrane\nz pięciu dróg św. Tomasza) […];\n3) przeprowadza analizę i interpretację co\nnajmniej jednego z następujących tekstów:\nb) św. Tomasz, Suma teologii (fragment).\nV. Umiejętności w zakresie analizy\ni interpretacji tekstów filozoficznych.\nZdający:\n1. rekonstruuje zawarte w tekście problemy,\ntezy i argumenty.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne podanie nazwy stanowiska i tezy.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nNazwa stanowiska: teizm\nTeza: Bóg istnieje","solution":"## Poprawna odpowiedz\n\n**Nazwa stanowiska:** teizm\n\n**Teza:** Bog istnieje.\n\n## Sposob 1 - analiza tekstu i identyfikacja stanowiska\n\nTomasz z Akwinu konczy swoj argument slowami:\n\n> \"Istnieje zatem cos poznajacego umyslowo, co prowadzi wszystkie rzeczy naturalne do celu, i **to nazywamy Bogiem**.\"\n\nCel argumentu (piec drog): **udowodnic, ze Bog istnieje**. To jest stanowisko **teizmu** - Bog jest bytem osobowym, stworca i kierujacym swiatem.\n\nTeizm rozumie sie jako: Bog jest bytem osobowym (transcendentnym i immanentnym), który stworzyl swiat i nim aktywnie kieruje (Opatrznosc).\n\n## Sposob 2 - eliminacja blednych odpowiedzi\n\n| Stanowisko | Teza | Czy Tomasz je broni? |\n| **Teizm** | **Bog istnieje i jest osobowy** | **TAK** |\n| Deizm | Bog stworzyl swiat, ale nim nie kieruje | NIE - Tomasz mowi o Bogu prowadzacym rzeczy |\n| Ateizm | Bog nie istnieje | NIE - Tomasz dowodzi istnienia Boga |\n| Agnostycyzm | Nie wiadomo, czy Bog istnieje | NIE - Tomasz twierdzi, ze wiemy |\n| Panteizm | Bog = swiat/natura | NIE - Bog jest odrebnym bytem u Tomasza |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktow za co\n\n> **Klucz CKE (zadanie 9, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - nazwa: teizm + teza: Bog istnieje\n> - **0 pkt** - brak lub bledna nazwa albo bledna teza\n> - Wymagane: oba elementy poprawne naraz\n> - Akceptowane warianty tezy: \"Bog istnieje\", \"Bog jest\", rownowaznne formuly\n\n## Reference filozoficzny\n\n> **Teizm** (gr. *theos* = Bog): stanowisko filozoficzno-teologiczne, wedle ktorego Bog istnieje jako byt osobowy, stworzyl swiat i nim aktywnie kieruje.\n> **Piec drog** (*Quinque viae*) sw. Tomasza z Akwinu: argumenty kosmologiczne i teleologiczne na istnienie Boga, zawarte w *Summa theologiae* (I, q.2, a.3).\n> Drogi: z ruchu (prima via), z przyczynowosci (secunda via), z przygodnosci (tertia via), ze stopni doskonalosci (quarta via), z celowosci (quinta via).\n\n## Typowe pulapki\n\n1. Pisanie \"teologia\" zamiast \"teizm\" - teologia to nauka o Bogu, nie stanowisko w sporze o istnienie Boga.\n2. Teza zbyt rozbudowana (\"Bog istnieje, jest osobowy, transcendentny i immanentny\") - klucz akceptuje prosta formule \"Bog istnieje\".\n3. Mylenie teizmu z deizmem - deizm odrzuca Opatrznosc (interwencje Boga w swiat); Tomasz broni Opatrznosci (Bog prowadzi rzeczy do celu).","image":"img/filozofia-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 9. (0-1)
W powyższym fragmencie tekstu św. Tomasz z Akwinu przedstawia jedną z tzw. pięciu
dróg, nazywaną drogą z celowości. Pięć dróg to seria argumentów na rzecz określonego
stanowiska w sporze o istnienie Boga. Podaj nazwę tego stanowiska i jego tezę.
Nazwa stanowiska:
Teza:
EFIP-R0_100

","answer_text_html":"

Zadanie 9. (0-1)
Wymagania egzaminacyjne 2021
Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie
zawartych w nich informacji.
Zdający rozpoznaje i rozumie problemy […]
filozoficzne […].
II. Tworzenie wypowiedzi.
Zdający […] prawidłowo posługuje się
pojęciami filozoficznymi […].
III. Analiza i interpretacja tekstów
filozoficznych. […]
Zdający rekonstruuje problemy (pytania)
zawarte w tekście filozoficznym lub takie,
na które tekst stanowi odpowiedź;
rekonstruuje tezy i argumenty zawarte
w tekście […].
I. Filozofia starożytna i średniowieczna.

\n
  1. Wybrane zagadnienia i kontrowersje
\n

filozoficzne w myśli chrześcijańskiego
średniowiecza. Zdający:

\n
  1. prezentuje i porównuje najważniejsze
\n

dowody na istnienie Boga ([…] wybrane
z pięciu dróg św. Tomasza) […];

\n
  1. przeprowadza analizę i interpretację co
\n

najmniej jednego z następujących tekstów:
b) św. Tomasz, Suma teologii (fragment).
V. Umiejętności w zakresie analizy
i interpretacji tekstów filozoficznych.
Zdający:

\n
  1. rekonstruuje zawarte w tekście problemy,
\n

tezy i argumenty.
Zasady oceniania
1 pkt - poprawne podanie nazwy stanowiska i tezy.
0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
Nazwa stanowiska: teizm
Teza: Bóg istnieje

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedz

\n

Nazwa stanowiska: teizm

\n

Teza: Bog istnieje.

\n

Sposob 1 - analiza tekstu i identyfikacja stanowiska

\n

Tomasz z Akwinu konczy swoj argument slowami:

\n
"Istnieje zatem cos poznajacego umyslowo, co prowadzi wszystkie rzeczy naturalne do celu, i to nazywamy Bogiem."
\n

Cel argumentu (piec drog): udowodnic, ze Bog istnieje. To jest stanowisko teizmu - Bog jest bytem osobowym, stworca i kierujacym swiatem.

\n

Teizm rozumie sie jako: Bog jest bytem osobowym (transcendentnym i immanentnym), który stworzyl swiat i nim aktywnie kieruje (Opatrznosc).

\n

Sposob 2 - eliminacja blednych odpowiedzi

\n

| Stanowisko | Teza | Czy Tomasz je broni? |
| Teizm | Bog istnieje i jest osobowy | TAK |
| Deizm | Bog stworzyl swiat, ale nim nie kieruje | NIE - Tomasz mowi o Bogu prowadzacym rzeczy |
| Ateizm | Bog nie istnieje | NIE - Tomasz dowodzi istnienia Boga |
| Agnostycyzm | Nie wiadomo, czy Bog istnieje | NIE - Tomasz twierdzi, ze wiemy |
| Panteizm | Bog = swiat/natura | NIE - Bog jest odrebnym bytem u Tomasza |

\n

Schemat oceniania CKE - ile punktow za co

\n
Klucz CKE (zadanie 9, max 1 pkt):
- 1 pkt - nazwa: teizm + teza: Bog istnieje
- 0 pkt - brak lub bledna nazwa albo bledna teza
- Wymagane: oba elementy poprawne naraz
- Akceptowane warianty tezy: "Bog istnieje", "Bog jest", rownowaznne formuly
\n

Reference filozoficzny

\n
Teizm (gr. theos = Bog): stanowisko filozoficzno-teologiczne, wedle ktorego Bog istnieje jako byt osobowy, stworzyl swiat i nim aktywnie kieruje.
Piec drog (Quinque viae) sw. Tomasza z Akwinu: argumenty kosmologiczne i teleologiczne na istnienie Boga, zawarte w Summa theologiae (I, q.2, a.3).
Drogi: z ruchu (prima via), z przyczynowosci (secunda via), z przygodnosci (tertia via), ze stopni doskonalosci (quarta via), z celowosci (quinta via).
\n

Typowe pulapki

\n
  1. Pisanie "teologia" zamiast "teizm" - teologia to nauka o Bogu, nie stanowisko w sporze o istnienie Boga.
  2. Teza zbyt rozbudowana ("Bog istnieje, jest osobowy, transcendentny i immanentny") - klucz akceptuje prosta formule "Bog istnieje".
  3. Mylenie teizmu z deizmem - deizm odrzuca Opatrznosc (interwencje Boga w swiat); Tomasz broni Opatrznosci (Bog prowadzi rzeczy do celu).
"}]}