{"id":"filozofia-2022-maj-matura-rozszerzona/zad/11","paper_id":"filozofia-2022-maj-matura-rozszerzona","number":"11","points":2,"ptype":"true_false","subject":"filozofia","category":"matura","year":2022,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (0-2)\nNa podstawie przytoczonego fragmentu tekstu oceń prawdziwość poniższych zdań.\nZaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1.\nMoraliści nowocześni uważali zazwyczaj hedonizm starożytny za\npogląd błędny.\nP\nF\n2.\nZ hedonizmu psychologicznego wynika hedonizm etyczny.\nP\nF\n3.\nZ hedonizmu etycznego wynika hedonizm psychologiczny.\nP\nF\n4.\nHedonista etyczny mógłby dążyć do bogactwa lub zaszczytów, gdyby\ndawały mu one przyjemność.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2022\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający rozpoznaje i rozumie problemy […]\nfilozoficzne […].\nIII. Analiza i interpretacja tekstów\nfilozoficznych. […]\nZdający rekonstruuje problemy (pytania)\nzawarte w tekście filozoficznym lub takie, na\nktóre tekst stanowi odpowiedź […].\nV. Umiejętności w zakresie analizy\ni interpretacji tekstów filozoficznych.\nZdający:\n1. rekonstruuje zawarte w tekście problemy,\ntezy i argumenty.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n2 pkt - cztery poprawne odpowiedzi.\n1 pkt - trzy poprawne odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1. P\n2. F\n3. F\n4. P","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n1. **P** (Prawda)\n2. **F** (Fałsz)\n3. **F** (Fałsz)\n4. **P** (Prawda)\n\n## Sposób 1 - analiza każdego zdania z oparciem o tekst\n\n**Zdanie 1: „Moraliści nowocześni uważali zazwyczaj hedonizm starożytny za pogląd błędny.\" → P**\n\n> „Moraliści nowocześni najczęściej mówią tak: ludzie dbają, niestety, tylko o przyjemności, a tymczasem inne rzeczy są więcej warte.\"\n\n→ Moraliści nowocześni **kwestionują hedonizm etyczny** (że przyjemność jest najwyższym dobrem), przyznając rację hedonizmowi psychologicznemu (że ludzie de facto dążą do przyjemności). Skoro twierdzą, że „inne rzeczy są więcej warte\" niż przyjemność, to uznają hedonizm etyczny za **błędny**. Zdanie 1 = **PRAWDA**.\n\n**Zdanie 2: „Z hedonizmu psychologicznego wynika hedonizm etyczny.\" → F**\n\n> „Oba hedonizmy nie są ze sobą logicznie związane.\"\n\n→ Tatarkiewicz wyraźnie stwierdza, że między nimi **nie ma związku logicznego**. Fakt, że ludzie dążą do przyjemności (opis psychologiczny), nie implikuje, że *powinni* dążyć do przyjemności (norma etyczna). Jest-Powinien (*is-ought*) - klasyczne rozróżnienie Hume'a. Zdanie 2 = **FAŁSZ**.\n\n**Zdanie 3: „Z hedonizmu etycznego wynika hedonizm psychologiczny.\" → F**\n\n> „Oba hedonizmy nie są ze sobą logicznie związane.\"\n\n→ Analogicznie: norma etyczna „powinieneś dążyć do przyjemności\" nie implikuje faktu psychologicznego „dążysz do przyjemności\". Starożytni moraliści (hedonizm etyczny) uważali, że *choć warto* dążyć do przyjemności, to **ludzie w praktyce nie dążą do niej** (a do bogactwa, sławy itp.). Zdanie 3 = **FAŁSZ**.\n\n**Zdanie 4: „Hedonista etyczny mógłby dążyć do bogactwa lub zaszczytów, gdyby dawały mu one przyjemność.\" → P**\n\nHedonizm etyczny głosi: dąż do przyjemności jako najwyższego dobra. Bogactwo i zaszczyty same w sobie nie są wartościowe z punktu widzenia hedonizmu etycznego, ale **instrumentalnie** - jeśli dają przyjemność - mogą być środkiem do przyjemności.\n\n> „ludzie dbają o bogactwo, sławę, zaszczyty, które w gruncie rzeczy niewiele dają przyjemności\"\n\n→ Starożytni moraliści uważali, że bogactwo *zazwyczaj* nie daje przyjemności - ale gdyby dawało, hedonista etyczny mógłby je cenić. Zdanie 4 = **PRAWDA**.\n\n## Schemat CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE (zadanie 11, max 2 pkt):**\n> - **2 pkt** - cztery poprawne odpowiedzi (P, F, F, P).\n> - **1 pkt** - trzy poprawne odpowiedzi.\n> - **0 pkt** - dwie lub mniej poprawnych.\n\n## Typowe pułapki\n\n1. **Zdanie 1 - błędna odpowiedź F:** Uczeń myśli, że moraliści nowocześni „bronili hedonizmu starożytnego\" - ale tekst mówi odwrotnie: nowocześni kwestionują hedonizm *etyczny* (Tatarkiewicz wyraźnie odróżnia ich od starożytnych).\n2. **Zdanie 4 - błędna odpowiedź F:** Uczeń myśli, że hedonista etyczny dba TYLKO o przyjemności zmysłowe, a bogactwo to coś innego. Ale jeśli bogactwo jest *instrumentem* przyjemności, to hedonista etyczny jak najbardziej może go pożądać.\n3. **Mylenie zdań 2 i 3:** Oba są fałszywe z tego samego powodu (brak logicznego związku między opisem a normą), ale trzeba pamiętać że są to **odwrotne** kierunki tego samego fałszywego wynikania.","image":"img/filozofia-2022-maj-matura-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 11. (0-2)<br>Na podstawie przytoczonego fragmentu tekstu oceń prawdziwość poniższych zdań.<br>Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.<br>1.<br>Moraliści nowocześni uważali zazwyczaj hedonizm starożytny za<br>pogląd błędny.<br>P<br>F<br>2.<br>Z hedonizmu psychologicznego wynika hedonizm etyczny.<br>P<br>F<br>3.<br>Z hedonizmu etycznego wynika hedonizm psychologiczny.<br>P<br>F<br>4.<br>Hedonista etyczny mógłby dążyć do bogactwa lub zaszczytów, gdyby<br>dawały mu one przyjemność.<br>P<br>F</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 11. (0-2)<br>Wymagania egzaminacyjne 2022<br>Wymagania ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie<br>zawartych w nich informacji.<br>Zdający rozpoznaje i rozumie problemy […]<br>filozoficzne […].<br>III. Analiza i interpretacja tekstów<br>filozoficznych. […]<br>Zdający rekonstruuje problemy (pytania)<br>zawarte w tekście filozoficznym lub takie, na<br>które tekst stanowi odpowiedź […].<br>V. Umiejętności w zakresie analizy<br>i interpretacji tekstów filozoficznych.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>rekonstruuje zawarte w tekście problemy,</li></ol>\n<p>tezy i argumenty.<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>Zasady oceniania<br>2 pkt - cztery poprawne odpowiedzi.<br>1 pkt - trzy poprawne odpowiedzi.<br>0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.<br>Rozwiązanie</p>\n<ol><li>P</li><li>F</li><li>F</li><li>P</li></ol>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<ol><li><strong>P</strong> (Prawda)</li><li><strong>F</strong> (Fałsz)</li><li><strong>F</strong> (Fałsz)</li><li><strong>P</strong> (Prawda)</li></ol>\n<h4>Sposób 1 - analiza każdego zdania z oparciem o tekst</h4>\n<p><strong>Zdanie 1: „Moraliści nowocześni uważali zazwyczaj hedonizm starożytny za pogląd błędny.&quot; → P</strong></p>\n<blockquote>„Moraliści nowocześni najczęściej mówią tak: ludzie dbają, niestety, tylko o przyjemności, a tymczasem inne rzeczy są więcej warte.&quot;</blockquote>\n<p>→ Moraliści nowocześni <strong>kwestionują hedonizm etyczny</strong> (że przyjemność jest najwyższym dobrem), przyznając rację hedonizmowi psychologicznemu (że ludzie de facto dążą do przyjemności). Skoro twierdzą, że „inne rzeczy są więcej warte&quot; niż przyjemność, to uznają hedonizm etyczny za <strong>błędny</strong>. Zdanie 1 = <strong>PRAWDA</strong>.</p>\n<p><strong>Zdanie 2: „Z hedonizmu psychologicznego wynika hedonizm etyczny.&quot; → F</strong></p>\n<blockquote>„Oba hedonizmy nie są ze sobą logicznie związane.&quot;</blockquote>\n<p>→ Tatarkiewicz wyraźnie stwierdza, że między nimi <strong>nie ma związku logicznego</strong>. Fakt, że ludzie dążą do przyjemności (opis psychologiczny), nie implikuje, że <em>powinni</em> dążyć do przyjemności (norma etyczna). Jest-Powinien (<em>is-ought</em>) - klasyczne rozróżnienie Hume&#x27;a. Zdanie 2 = <strong>FAŁSZ</strong>.</p>\n<p><strong>Zdanie 3: „Z hedonizmu etycznego wynika hedonizm psychologiczny.&quot; → F</strong></p>\n<blockquote>„Oba hedonizmy nie są ze sobą logicznie związane.&quot;</blockquote>\n<p>→ Analogicznie: norma etyczna „powinieneś dążyć do przyjemności&quot; nie implikuje faktu psychologicznego „dążysz do przyjemności&quot;. Starożytni moraliści (hedonizm etyczny) uważali, że <em>choć warto</em> dążyć do przyjemności, to <strong>ludzie w praktyce nie dążą do niej</strong> (a do bogactwa, sławy itp.). Zdanie 3 = <strong>FAŁSZ</strong>.</p>\n<p><strong>Zdanie 4: „Hedonista etyczny mógłby dążyć do bogactwa lub zaszczytów, gdyby dawały mu one przyjemność.&quot; → P</strong></p>\n<p>Hedonizm etyczny głosi: dąż do przyjemności jako najwyższego dobra. Bogactwo i zaszczyty same w sobie nie są wartościowe z punktu widzenia hedonizmu etycznego, ale <strong>instrumentalnie</strong> - jeśli dają przyjemność - mogą być środkiem do przyjemności.</p>\n<blockquote>„ludzie dbają o bogactwo, sławę, zaszczyty, które w gruncie rzeczy niewiele dają przyjemności&quot;</blockquote>\n<p>→ Starożytni moraliści uważali, że bogactwo <em>zazwyczaj</em> nie daje przyjemności - ale gdyby dawało, hedonista etyczny mógłby je cenić. Zdanie 4 = <strong>PRAWDA</strong>.</p>\n<h4>Schemat CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE (zadanie 11, max 2 pkt):</strong><br>- <strong>2 pkt</strong> - cztery poprawne odpowiedzi (P, F, F, P).<br>- <strong>1 pkt</strong> - trzy poprawne odpowiedzi.<br>- <strong>0 pkt</strong> - dwie lub mniej poprawnych.</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<ol><li><strong>Zdanie 1 - błędna odpowiedź F:</strong> Uczeń myśli, że moraliści nowocześni „bronili hedonizmu starożytnego&quot; - ale tekst mówi odwrotnie: nowocześni kwestionują hedonizm <em>etyczny</em> (Tatarkiewicz wyraźnie odróżnia ich od starożytnych).</li><li><strong>Zdanie 4 - błędna odpowiedź F:</strong> Uczeń myśli, że hedonista etyczny dba TYLKO o przyjemności zmysłowe, a bogactwo to coś innego. Ale jeśli bogactwo jest <em>instrumentem</em> przyjemności, to hedonista etyczny jak najbardziej może go pożądać.</li><li><strong>Mylenie zdań 2 i 3:</strong> Oba są fałszywe z tego samego powodu (brak logicznego związku między opisem a normą), ale trzeba pamiętać że są to <strong>odwrotne</strong> kierunki tego samego fałszywego wynikania.</li></ol>"}]}