{"id":"filozofia-2022-maj-matura-rozszerzona/zad/14","paper_id":"filozofia-2022-maj-matura-rozszerzona","number":"14","points":1,"ptype":"closed","subject":"filozofia","category":"matura","year":2022,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (0-1)\nDokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A, B albo C i jej dookreślenie - 1., 2. albo 3.\nFilozof brytyjski John Stuart Mill był\nA.\nprzeciwnikiem\nhedonizmu etycznego,\nczyli stanowiska\nw etyce,\n1.\nktóre krytykował Immanuel Kant.\nB.\nzwolennikiem\nhedonizmu etycznego,\n2.\nktórego bronili Sokrates i Platon.\nC.\nprzeciwnikiem etyki\nobowiązku,\n3.\nktórego odmianą jest\nintuicjonizm Henri Bergsona.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n11.\n12.\n13.\n14.\nMaks. liczba pkt\n2\n2\n2\n1\nUzyskana liczba pkt\nEFIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2022\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający rozpoznaje i rozumie problemy […]\nfilozoficzne […].\nII. Filozofia nowożytna.\n4. Problematyka etyczna w filozofii\nnowożytnej. Zdający:\n1) rekonstruuje i porównuje koncepcje\nmoralnej oceny czynów […] (etyka\nD. Hume’a, kantowska etyka obowiązku,\nutylitaryzm J.S. Milla).\nZasady oceniania\n1 pkt - zaznaczenie dwóch poprawnych odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nB1","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**Odpowiedź: B1**\n\nJohn Stuart Mill był **zwolennikiem hedonizmu etycznego** (B), czyli stanowiska w etyce, **które krytykował Immanuel Kant** (1).\n\n## Sposób 1 - analiza kolumn\n\nZadanie ma strukturę krzyżową: lewa kolumna (A/B/C) × prawa kolumna (1/2/3). Trzeba połączyć **jedną opcję z lewej** z **jedną opcją z prawej**.\n\n**Lewa kolumna - co jest prawdą o Millu?**\n- A: przeciwnik hedonizmu etycznego - **FAŁSZ** (Mill jest twórcą utylitaryzmu opartego na przyjemności/szczęściu)\n- **B: zwolennik hedonizmu etycznego - PRAWDA** (Mill: *Utylitaryzm* 1863 - zasada największego szczęścia)\n- C: przeciwnik etyki obowiązku - częściowo prawda (Mill krytykował Kanta), ale to mniej precyzyjne określenie jego pozycji\n\n**Prawa kolumna - które dookreślenie pasuje do Milla jako hedonisty etycznego?**\n- 1: stanowisko, które krytykował Kant - **PRAWDA** (Kant w *Krytyce praktycznego rozumu* atakował hedonizm jako fundament etyki, przeciwstawiając mu imperatyw kategoryczny)\n- 2: stanowisko, którego bronili Sokrates i Platon - **FAŁSZ** (Platon i Sokrates bronili etyki cnoty / eudajmonizmu, nie hedonizmu)\n- 3: stanowisko, którego odmianą jest intuicjonizm Bergsona - **FAŁSZ** (intuicjonizm Bergsona to pogląd epistemologiczny / metafizyczny, nie etyczny hedonizm)\n\n→ Odpowiedź: **B1**\n\n## Sposób 2 - kontekst filozoficzny\n\n**John Stuart Mill (1806-1873):**\n- *Utylitaryzm* (1863): działanie moralne = maksymalizuje szczęście (przyjemność) jak największej liczby ludzi.\n- Mill jest **hedonistą etycznym** - głosi, że przyjemność (*pleasure*) jest najwyższym dobrem moralnym.\n- Modyfikuje Benthama: rozróżnia przyjemności wyższe (intelektualne) od niższych (zmysłowych) - „Lepiej być niezadowolonym Sokratesem niż zadowolonym głupcem\".\n\n**Immanuel Kant (1724-1804):**\n- *Uzasadnienie metafizyki moralności* (1785), *Krytyka praktycznego rozumu* (1788).\n- Etyka Kanta = etyka **obowiązku** (deontologia) - dobra wola, imperatyw kategoryczny.\n- Kant atakował hedonizm wprost: szczęście / przyjemność NIE może być podstawą moralności, bo jest subiektywne i przypadkowe. Moralność musi wynikać z rozumu i prawa powszechnego.\n\n## Schemat CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE (zadanie 14, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - zaznaczenie DWÓCH poprawnych odpowiedzi: **B** (lewa kolumna) i **1** (prawa kolumna) = **B1**.\n> - **0 pkt** - niepełna lub błędna odpowiedź.\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | Mill przeciwnik hedonizmu | Mill JEST hedonistą (utylitaryzm) |\n| C | Mill przeciwnik etyki obowiązku | Nieprecyzyjne; nie określa właściwie jego pozycji pozytywnej |\n| B2 | Hedonizm broniony przez Platona i Sokratesa | Fałsz - obaj bronili etyki cnoty, nie hedonizmu |\n| B3 | Intuicjonizm Bergsona jako odmiana hedonizmu | Fałsz - intuicjonizm Bergsona to nie hedonizm etyczny |\n| **B1** | **Zwolennik hedonizmu, który krytykował Kant** | **POPRAWNA** |\n\n## Typowe pułapki\n\n1. **Wybór A1 lub C1** - uczeń pamięta, że Kant krytykował Mill, ale błędnie wybiera opcję A (Mill jako *przeciwnik* hedonizmu). Logiczne sprawdzenie: Mill to *Utylitaryzm* → zwolennik hedonizmu.\n2. **Wybór B2** - uczeń nie pamięta, że Platon i Sokrates byli krytykami hedonizmu (Platon: najwyższe dobro = Idea Dobra, nie przyjemność).\n3. **Zaznaczenie tylko jednej litery:** Zadanie wymaga DWÓCH zaznaczeń (litery + cyfry) - brak cyfry = 0 pkt.","image":"img/filozofia-2022-maj-matura-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 14. (0-1)
Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A, B albo C i jej dookreślenie - 1., 2. albo 3.
Filozof brytyjski John Stuart Mill był
A.
przeciwnikiem
hedonizmu etycznego,
czyli stanowiska
w etyce,
1.
które krytykował Immanuel Kant.
B.
zwolennikiem
hedonizmu etycznego,
2.
którego bronili Sokrates i Platon.
C.
przeciwnikiem etyki
obowiązku,
3.
którego odmianą jest
intuicjonizm Henri Bergsona.
Wypełnia
egzaminator
Nr zadania
11.
12.
13.
14.
Maks. liczba pkt
2
2
2
1
Uzyskana liczba pkt
EFIP-R0_100

","answer_text_html":"

Zadanie 14. (0-1)
Wymagania egzaminacyjne 2022
Wymaganie ogólne
Wymaganie szczegółowe
I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie
zawartych w nich informacji.
Zdający rozpoznaje i rozumie problemy […]
filozoficzne […].
II. Filozofia nowożytna.

\n
  1. Problematyka etyczna w filozofii
\n

nowożytnej. Zdający:

\n
  1. rekonstruuje i porównuje koncepcje
\n

moralnej oceny czynów […] (etyka
D. Hume’a, kantowska etyka obowiązku,
utylitaryzm J.S. Milla).
Zasady oceniania
1 pkt - zaznaczenie dwóch poprawnych odpowiedzi.
0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
B1

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź

\n

Odpowiedź: B1

\n

John Stuart Mill był zwolennikiem hedonizmu etycznego (B), czyli stanowiska w etyce, które krytykował Immanuel Kant (1).

\n

Sposób 1 - analiza kolumn

\n

Zadanie ma strukturę krzyżową: lewa kolumna (A/B/C) × prawa kolumna (1/2/3). Trzeba połączyć jedną opcję z lewej z jedną opcją z prawej.

\n

Lewa kolumna - co jest prawdą o Millu?

\n\n

Prawa kolumna - które dookreślenie pasuje do Milla jako hedonisty etycznego?

\n\n

→ Odpowiedź: B1

\n

Sposób 2 - kontekst filozoficzny

\n

John Stuart Mill (1806-1873):

\n\n

Immanuel Kant (1724-1804):

\n\n

Schemat CKE

\n
📋 Klucz CKE (zadanie 14, max 1 pkt):
- 1 pkt - zaznaczenie DWÓCH poprawnych odpowiedzi: B (lewa kolumna) i 1 (prawa kolumna) = B1.
- 0 pkt - niepełna lub błędna odpowiedź.
\n

Dlaczego inne opcje są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |
| A | Mill przeciwnik hedonizmu | Mill JEST hedonistą (utylitaryzm) |
| C | Mill przeciwnik etyki obowiązku | Nieprecyzyjne; nie określa właściwie jego pozycji pozytywnej |
| B2 | Hedonizm broniony przez Platona i Sokratesa | Fałsz - obaj bronili etyki cnoty, nie hedonizmu |
| B3 | Intuicjonizm Bergsona jako odmiana hedonizmu | Fałsz - intuicjonizm Bergsona to nie hedonizm etyczny |
| B1 | Zwolennik hedonizmu, który krytykował Kant | POPRAWNA |

\n

Typowe pułapki

\n
  1. Wybór A1 lub C1 - uczeń pamięta, że Kant krytykował Mill, ale błędnie wybiera opcję A (Mill jako przeciwnik hedonizmu). Logiczne sprawdzenie: Mill to Utylitaryzm → zwolennik hedonizmu.
  2. Wybór B2 - uczeń nie pamięta, że Platon i Sokrates byli krytykami hedonizmu (Platon: najwyższe dobro = Idea Dobra, nie przyjemność).
  3. Zaznaczenie tylko jednej litery: Zadanie wymaga DWÓCH zaznaczeń (litery + cyfry) - brak cyfry = 0 pkt.
"}]}