{"id":"filozofia-2022-maj-matura-rozszerzona/zad/4.2","paper_id":"filozofia-2022-maj-matura-rozszerzona","number":"4.2","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2022,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.2. (0-2)\nPodaj nazwy dwóch stanowisk konkurencyjnych wobec stanowiska Sokratesa\ndotyczącego relacji ciała do duszy (umysłu) oraz wymień po jednym przedstawicielu\nkażdego z podanych stanowisk.\n1. Pierwsze stanowisko\nNazwa:\nPrzedstawiciel:\n2. Drugie stanowisko\nNazwa:\nPrzedstawiciel:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4.2. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2022\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający rozpoznaje i rozumie problemy […]\nfilozoficzne […].\nIII. Analiza i interpretacja tekstów\nfilozoficznych. […]\nZdający rekonstruuje problemy (pytania)\nzawarte w tekście filozoficznym lub takie,\nna które tekst stanowi odpowiedź;\nrekonstruuje tezy i argumenty zawarte\nw tekście […].\nI. Filozofia starożytna i średniowieczna.\n2. Problematyka ontologiczna w filozofii\nstarożytnej. Zdający:\n1) rekonstruuje i porównuje różne\nrozwiązania problemu tożsamości\ni zmienności bytu, rekonstruuje wspierające\nje argumenty ([…] wieczne idee Platona\n[…]).\nII. Filozofia nowożytna.\n2. Problematyka ontologiczna w filozofii XVII\ni XVIII w. Zdający:\n1) […] porównuje wybrane stanowiska\nontologiczne […] (dualizm R. Descartesa,\nmonizm B. Spinozy, spirytualizm\nG. Berkeleya);\nV. Umiejętności w zakresie analizy\ni interpretacji tekstów filozoficznych. Zdający:\n1. rekonstruuje zawarte w tekście problemy,\ntezy i argumenty;\n3. identyfikuje problematykę tekstu\ni reprezentowany w nim kierunek\nfilozoficzny.\nZasady oceniania\n2 pkt - podanie dwóch nazw stanowisk konkurencyjnych wraz z ich przedstawicielami.\n1 pkt - podanie jednej nazwy stanowiska konkurencyjnego wraz z jego przedstawicielem\nALBO podanie dwóch nazw stanowisk konkurencyjnych.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\n1. Pierwsze stanowisko\nNazwa: materializm / monizm materialistyczny / naturalizm antropologiczny\nPrzedstawiciel: Julien Offray de La Mettrie / Thomas Hobbes / Karol Marks\n2. Drugie stanowisko\nNazwa: idealizm / spirytualizm / monizm spirytualistyczny\nPrzedstawiciel: George Berkeley\nUwaga: Akceptuje się odpowiedzi La Mettrie/Mettrie, Hobbes, Marks oraz nazwę monizm\n(bez przymiotnika).","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n1. **Pierwsze stanowisko konkurencyjne wobec dualizmu:**\n- **Nazwa:** materializm / monizm materialistyczny / naturalizm antropologiczny\n- **Przedstawiciel:** Julien Offray de La Mettrie / Thomas Hobbes / Karol Marks\n\n2. **Drugie stanowisko konkurencyjne wobec dualizmu:**\n- **Nazwa:** idealizm / spirytualizm / monizm spirytualistyczny\n- **Przedstawiciel:** George Berkeley\n\n## Sposób 1 - logika sporu\n\nDualizm głosi: człowiek = ciało (materialne) + dusza (niematerialna). Stanowiska **konkurencyjne** to te, które zaprzeczają tej podwójności:\n\n**Materializm (monizm materialistyczny):**\n- Istnieje tylko **materia** - „dusza\" to tylko funkcja mózgu / materia w ruchu.\n- Człowiek jest wyłącznie ciałem fizycznym - nie ma oddzielnej, niematerialnej duszy.\n- Przedstawiciele: **La Mettrie** (*Człowiek-maszyna*, 1748), **Hobbes** (człowiek = ruch atomów), **Marks** (materializm dialektyczny).\n\n**Idealizm / spirytualizm (monizm spirytualistyczny):**\n- Istnieje tylko **duch / umysł / idea** - materia jest pozorna lub zależna od umysłu.\n- Ciało jako byt materialny nie istnieje niezależnie od ducha.\n- Przedstawiciel: **Berkeley** (*esse est percipi* - być to być postrzeganym; świat materialny istnieje tylko jako treść umysłu).\n\n## Sposób 2 - schemat monizmu vs. dualizmu\n\n| Stanowisko | Liczba substancji | Która istnieje realnie? | Przedstawiciel |\n| **Dualizm** (Platon, Kartezjusz) | 2 | Materia + duch | Platon |\n| **Materializm** | 1 | Tylko materia | La Mettrie, Hobbes |\n| **Idealizm/spirytualizm** | 1 | Tylko duch/umysł | Berkeley |\n\n## Schemat CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE (zadanie 4.2, max 2 pkt):**\n> - **2 pkt** - dwie nazwy stanowisk konkurencyjnych WRAZ z ich przedstawicielami.\n> - **1 pkt** - jedna nazwa stanowiska z przedstawicielem ALBO dwie nazwy stanowisk bez przedstawicieli.\n> - **0 pkt** - odpowiedź niepełna lub błędna.\n>\n> **Akceptowane nazwy (1. stanowisko):** „materializm\", „monizm materialistyczny\", „naturalizm antropologiczny\".\n> **Akceptowane nazwy (2. stanowisko):** „idealizm\", „spirytualizm\", „monizm spirytualistyczny\".\n> **Akceptowani przedstawiciele materializmu:** La Mettrie / Mettrie, Hobbes, Marks.\n> **Akceptowany przedstawiciel idealizmu:** George Berkeley.\n> **Uwaga:** Akceptuje się też samo „monizm\" (bez przymiotnika).\n\n## Typowe pułapki\n\n1. **Podanie dwóch odmian materializmu** jako dwóch stanowisk (np. Hobbes i La Mettrie) - to tylko JEDNO stanowisko (materializm), wymagane są dwa RÓŻNE.\n2. **Zapomnienie o Berkeley** jako przykładzie idealizmu - to jedyny powszechnie znany przykład monizmu spirytualistycznego na poziomie matury.\n3. **Hegel jako idealizm** - Hegel jest idealistą, ale jego filozofia to idealizm obiektywny (Duch Absolutny), co może być akceptowane, ale Berkeley jest bezpieczniejszym wyborem.","image":"img/filozofia-2022-maj-matura-rozszerzona/zad-4.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 4.2. (0-2)<br>Podaj nazwy dwóch stanowisk konkurencyjnych wobec stanowiska Sokratesa<br>dotyczącego relacji ciała do duszy (umysłu) oraz wymień po jednym przedstawicielu<br>każdego z podanych stanowisk.</p>\n<ol><li>Pierwsze stanowisko</li></ol>\n<p>Nazwa:<br>Przedstawiciel:</p>\n<ol><li>Drugie stanowisko</li></ol>\n<p>Nazwa:<br>Przedstawiciel:</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 4.2. (0-2)<br>Wymagania egzaminacyjne 2022<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie<br>zawartych w nich informacji.<br>Zdający rozpoznaje i rozumie problemy […]<br>filozoficzne […].<br>III. Analiza i interpretacja tekstów<br>filozoficznych. […]<br>Zdający rekonstruuje problemy (pytania)<br>zawarte w tekście filozoficznym lub takie,<br>na które tekst stanowi odpowiedź;<br>rekonstruuje tezy i argumenty zawarte<br>w tekście […].<br>I. Filozofia starożytna i średniowieczna.</p>\n<ol><li>Problematyka ontologiczna w filozofii</li></ol>\n<p>starożytnej. Zdający:</p>\n<ol><li>rekonstruuje i porównuje różne</li></ol>\n<p>rozwiązania problemu tożsamości<br>i zmienności bytu, rekonstruuje wspierające<br>je argumenty ([…] wieczne idee Platona<br>[…]).<br>II. Filozofia nowożytna.</p>\n<ol><li>Problematyka ontologiczna w filozofii XVII</li></ol>\n<p>i XVIII w. Zdający:</p>\n<ol><li>[…] porównuje wybrane stanowiska</li></ol>\n<p>ontologiczne […] (dualizm R. Descartesa,<br>monizm B. Spinozy, spirytualizm<br>G. Berkeleya);<br>V. Umiejętności w zakresie analizy<br>i interpretacji tekstów filozoficznych. Zdający:</p>\n<ol><li>rekonstruuje zawarte w tekście problemy,</li></ol>\n<p>tezy i argumenty;</p>\n<ol><li>identyfikuje problematykę tekstu</li></ol>\n<p>i reprezentowany w nim kierunek<br>filozoficzny.<br>Zasady oceniania<br>2 pkt - podanie dwóch nazw stanowisk konkurencyjnych wraz z ich przedstawicielami.<br>1 pkt - podanie jednej nazwy stanowiska konkurencyjnego wraz z jego przedstawicielem<br>ALBO podanie dwóch nazw stanowisk konkurencyjnych.<br>0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.<br>Przykładowe rozwiązanie</p>\n<ol><li>Pierwsze stanowisko</li></ol>\n<p>Nazwa: materializm / monizm materialistyczny / naturalizm antropologiczny<br>Przedstawiciel: Julien Offray de La Mettrie / Thomas Hobbes / Karol Marks</p>\n<ol><li>Drugie stanowisko</li></ol>\n<p>Nazwa: idealizm / spirytualizm / monizm spirytualistyczny<br>Przedstawiciel: George Berkeley<br>Uwaga: Akceptuje się odpowiedzi La Mettrie/Mettrie, Hobbes, Marks oraz nazwę monizm<br>(bez przymiotnika).</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<ol><li><strong>Pierwsze stanowisko konkurencyjne wobec dualizmu:</strong></li></ol>\n<ul><li><strong>Nazwa:</strong> materializm / monizm materialistyczny / naturalizm antropologiczny</li><li><strong>Przedstawiciel:</strong> Julien Offray de La Mettrie / Thomas Hobbes / Karol Marks</li></ul>\n<ol><li><strong>Drugie stanowisko konkurencyjne wobec dualizmu:</strong></li></ol>\n<ul><li><strong>Nazwa:</strong> idealizm / spirytualizm / monizm spirytualistyczny</li><li><strong>Przedstawiciel:</strong> George Berkeley</li></ul>\n<h4>Sposób 1 - logika sporu</h4>\n<p>Dualizm głosi: człowiek = ciało (materialne) + dusza (niematerialna). Stanowiska <strong>konkurencyjne</strong> to te, które zaprzeczają tej podwójności:</p>\n<p><strong>Materializm (monizm materialistyczny):</strong></p>\n<ul><li>Istnieje tylko <strong>materia</strong> - „dusza&quot; to tylko funkcja mózgu / materia w ruchu.</li><li>Człowiek jest wyłącznie ciałem fizycznym - nie ma oddzielnej, niematerialnej duszy.</li><li>Przedstawiciele: <strong>La Mettrie</strong> (<em>Człowiek-maszyna</em>, 1748), <strong>Hobbes</strong> (człowiek = ruch atomów), <strong>Marks</strong> (materializm dialektyczny).</li></ul>\n<p><strong>Idealizm / spirytualizm (monizm spirytualistyczny):</strong></p>\n<ul><li>Istnieje tylko <strong>duch / umysł / idea</strong> - materia jest pozorna lub zależna od umysłu.</li><li>Ciało jako byt materialny nie istnieje niezależnie od ducha.</li><li>Przedstawiciel: <strong>Berkeley</strong> (<em>esse est percipi</em> - być to być postrzeganym; świat materialny istnieje tylko jako treść umysłu).</li></ul>\n<h4>Sposób 2 - schemat monizmu vs. dualizmu</h4>\n<p>| Stanowisko | Liczba substancji | Która istnieje realnie? | Przedstawiciel |<br>| <strong>Dualizm</strong> (Platon, Kartezjusz) | 2 | Materia + duch | Platon |<br>| <strong>Materializm</strong> | 1 | Tylko materia | La Mettrie, Hobbes |<br>| <strong>Idealizm/spirytualizm</strong> | 1 | Tylko duch/umysł | Berkeley |</p>\n<h4>Schemat CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE (zadanie 4.2, max 2 pkt):</strong><br>- <strong>2 pkt</strong> - dwie nazwy stanowisk konkurencyjnych WRAZ z ich przedstawicielami.<br>- <strong>1 pkt</strong> - jedna nazwa stanowiska z przedstawicielem ALBO dwie nazwy stanowisk bez przedstawicieli.<br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedź niepełna lub błędna.<br><br><strong>Akceptowane nazwy (1. stanowisko):</strong> „materializm&quot;, „monizm materialistyczny&quot;, „naturalizm antropologiczny&quot;.<br><strong>Akceptowane nazwy (2. stanowisko):</strong> „idealizm&quot;, „spirytualizm&quot;, „monizm spirytualistyczny&quot;.<br><strong>Akceptowani przedstawiciele materializmu:</strong> La Mettrie / Mettrie, Hobbes, Marks.<br><strong>Akceptowany przedstawiciel idealizmu:</strong> George Berkeley.<br><strong>Uwaga:</strong> Akceptuje się też samo „monizm&quot; (bez przymiotnika).</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<ol><li><strong>Podanie dwóch odmian materializmu</strong> jako dwóch stanowisk (np. Hobbes i La Mettrie) - to tylko JEDNO stanowisko (materializm), wymagane są dwa RÓŻNE.</li><li><strong>Zapomnienie o Berkeley</strong> jako przykładzie idealizmu - to jedyny powszechnie znany przykład monizmu spirytualistycznego na poziomie matury.</li><li><strong>Hegel jako idealizm</strong> - Hegel jest idealistą, ale jego filozofia to idealizm obiektywny (Duch Absolutny), co może być akceptowane, ale Berkeley jest bezpieczniejszym wyborem.</li></ol>"}]}