{"id":"filozofia-2022-maj-matura-rozszerzona/zad/8","paper_id":"filozofia-2022-maj-matura-rozszerzona","number":"8","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2022,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (0-2)\nUzupełnij poniższą tabelę. Zaznacz T (TAK), jeżeli dany termin oznacza „źródłowo\nprezentującą naoczność” w rozumieniu Edmunda Husserla, albo N (NIE), jeśli nie\noznacza.\nTermin\nŹródłowo prezentująca\nnaoczność\nindukcja\nT\nN\nspostrzeżenie\nT\nN\nwnioskowanie\nT\nN\nhipoteza\nT\nN\ndyskurs\nT\nN","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2022\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający rozpoznaje i rozumie problemy […]\nfilozoficzne […].\nIII. Analiza i interpretacja tekstów\nfilozoficznych. […]\nZdający rekonstruuje problemy (pytania)\nzawarte w tekście filozoficznym lub takie, na\nktóre tekst stanowi odpowiedź; rekonstruuje\ntezy i argumenty zawarte w tekście […].\nIII. Filozofia współczesna.\n1. Problematyka epistemologiczna\ni problematyka z zakresu filozofii nauki\nw myśli XX w. Zdający:\n1) rekonstruuje i porównuje wybrane\nstanowiska w dwudziestowiecznej\nepistemologii, rekonstruuje wspierające je\nargumenty ([…] metoda fenomenologiczna\nE. Husserla […]).\nV. Umiejętności w zakresie analizy\ni interpretacji tekstów filozoficznych.\nZdający:\n1. rekonstruuje zawarte w tekście problemy,\ntezy i argumenty.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzupełnienie pięciu wersów tabeli.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie czterech wersów tabeli.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nTermin\nŹródłowo\nprezentująca\nnaoczność\nindukcja\nN\nspostrzeżenie\nT\nwnioskowanie\nN\nhipoteza\nN\ndyskurs\nN\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n| Termin | Źródłowo prezentująca naoczność? |\n| indukcja | **N** |\n| spostrzeżenie | **T** |\n| wnioskowanie | **N** |\n| hipoteza | **N** |\n| dyskurs | **N** |\n\n## Sposób 1 - analiza źródła (zasada wszystkich zasad Husserla)\n\n> „każda źródłowo prezentująca naoczność jest źródłem prawomocności poznania, że wszystko, co się nam w intuicji źródłowo [ ] w swej cielesnej rzeczywistości przedstawia, należy po prostu przyjąć jako to, jako co się prezentuje\"\n\n→ **„Źródłowo prezentująca naoczność\"** to **bezpośrednie, pierwotne doświadczenie** samego przedmiotu - jest to intuicja (gr. *intuitus*), w której przedmiot jawi się „w swej cielesnej rzeczywistości\" (łac. *in propria persona*).\n\nKluczowe pytanie dla każdego terminu: **Czy to jest bezpośrednie ujęcie przedmiotu, czy pośredni akt umysłowy (rozumowanie, wnioskowanie)?**\n\n- **Indukcja** - pośrednie wnioskowanie od szczegółu do ogółu → **N**\n- **Spostrzeżenie** - bezpośredni akt zmysłowy (percepcja), przedmiot dany „w ciele\" → **T**\n- **Wnioskowanie** - pośredni akt rozumu (przesłanki → wniosek) → **N**\n- **Hipoteza** - przypuszczenie, propozycja niezweryfikowana, nie bezpośrednie dane → **N**\n- **Dyskurs** - rozważanie dyskursywne, pośrednie myślenie przez pojęcia → **N**\n\n## Sposób 2 - fenomenologia Husserla: naoczność źródłowa vs. pośrednia\n\nW fenomenologii Husserla rozróżniamy:\n\n| Typ aktu | Przykład | Źródłowość |\n| **Percepcja** (spostrzeżenie) | Widzę czerwone jabłko | Źródłowo prezentująca ✓ |\n| **Intuicja ejdetyczna** | Ujęcie istoty (np. trójkąta) | Źródłowo prezentująca ✓ |\n| **Wspomnienie** | Pamiętam jabłko | NIE - wtórna |\n| **Wyobraźnia** | Wyobrażam sobie jabłko | NIE - modyfikacja |\n| **Wnioskowanie / indukcja / dyskurs** | „Wszystkie jabłka są owocami\" | NIE - pośrednie |\n\nIndukcja, wnioskowanie i dyskurs to **pośrednie akty rozumowania**, nie bezpośrednia naoczność.\n\n## Schemat CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE (zadanie 8, max 2 pkt):**\n> - **2 pkt** - poprawne uzupełnienie PIĘCIU wierszy tabeli.\n> - **1 pkt** - poprawne uzupełnienie CZTERECH wierszy.\n> - **0 pkt** - trzy lub mniej poprawnych.\n>\n> **Wynik:** N, T, N, N, N (w kolejności: indukcja, spostrzeżenie, wnioskowanie, hipoteza, dyskurs).\n\n## Typowe pułapki\n\n1. **Oznaczenie indukcji jako T** - indukcja to pośrednie wnioskowanie, nie bezpośrednia naoczność; traci się punkt.\n2. **Niepewność przy „dyskurs\":** dyskurs (łac. *discursus*) = rozumowanie krok po kroku, przechodzenie przez pojęcia - to przeciwieństwo intuicji źródłowej → **N**.\n3. **Mylenie naoczności z obserwacją empiryczną:** Husserl uznaje za naoczność nie tylko percepcję zmysłową, ale też intuicję ejdetyczną (wgląd w istotę). Jednak hipoteza i wnioskowanie to zawsze **N**, niezależnie od kontekstu.","image":"img/filozofia-2022-maj-matura-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 8. (0-2)<br>Uzupełnij poniższą tabelę. Zaznacz T (TAK), jeżeli dany termin oznacza „źródłowo<br>prezentującą naoczność” w rozumieniu Edmunda Husserla, albo N (NIE), jeśli nie<br>oznacza.<br>Termin<br>Źródłowo prezentująca<br>naoczność<br>indukcja<br>T<br>N<br>spostrzeżenie<br>T<br>N<br>wnioskowanie<br>T<br>N<br>hipoteza<br>T<br>N<br>dyskurs<br>T<br>N</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 8. (0-2)<br>Wymagania egzaminacyjne 2022<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie<br>zawartych w nich informacji.<br>Zdający rozpoznaje i rozumie problemy […]<br>filozoficzne […].<br>III. Analiza i interpretacja tekstów<br>filozoficznych. […]<br>Zdający rekonstruuje problemy (pytania)<br>zawarte w tekście filozoficznym lub takie, na<br>które tekst stanowi odpowiedź; rekonstruuje<br>tezy i argumenty zawarte w tekście […].<br>III. Filozofia współczesna.</p>\n<ol><li>Problematyka epistemologiczna</li></ol>\n<p>i problematyka z zakresu filozofii nauki<br>w myśli XX w. Zdający:</p>\n<ol><li>rekonstruuje i porównuje wybrane</li></ol>\n<p>stanowiska w dwudziestowiecznej<br>epistemologii, rekonstruuje wspierające je<br>argumenty ([…] metoda fenomenologiczna<br>E. Husserla […]).<br>V. Umiejętności w zakresie analizy<br>i interpretacji tekstów filozoficznych.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>rekonstruuje zawarte w tekście problemy,</li></ol>\n<p>tezy i argumenty.<br>Zasady oceniania<br>2 pkt - poprawne uzupełnienie pięciu wersów tabeli.<br>1 pkt - poprawne uzupełnienie czterech wersów tabeli.<br>0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.<br>Rozwiązanie<br>Termin<br>Źródłowo<br>prezentująca<br>naoczność<br>indukcja<br>N<br>spostrzeżenie<br>T<br>wnioskowanie<br>N<br>hipoteza<br>N<br>dyskurs<br>N<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p>| Termin | Źródłowo prezentująca naoczność? |<br>| indukcja | <strong>N</strong> |<br>| spostrzeżenie | <strong>T</strong> |<br>| wnioskowanie | <strong>N</strong> |<br>| hipoteza | <strong>N</strong> |<br>| dyskurs | <strong>N</strong> |</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza źródła (zasada wszystkich zasad Husserla)</h4>\n<blockquote>„każda źródłowo prezentująca naoczność jest źródłem prawomocności poznania, że wszystko, co się nam w intuicji źródłowo [ ] w swej cielesnej rzeczywistości przedstawia, należy po prostu przyjąć jako to, jako co się prezentuje&quot;</blockquote>\n<p>→ <strong>„Źródłowo prezentująca naoczność&quot;</strong> to <strong>bezpośrednie, pierwotne doświadczenie</strong> samego przedmiotu - jest to intuicja (gr. <em>intuitus</em>), w której przedmiot jawi się „w swej cielesnej rzeczywistości&quot; (łac. <em>in propria persona</em>).</p>\n<p>Kluczowe pytanie dla każdego terminu: <strong>Czy to jest bezpośrednie ujęcie przedmiotu, czy pośredni akt umysłowy (rozumowanie, wnioskowanie)?</strong></p>\n<ul><li><strong>Indukcja</strong> - pośrednie wnioskowanie od szczegółu do ogółu → <strong>N</strong></li><li><strong>Spostrzeżenie</strong> - bezpośredni akt zmysłowy (percepcja), przedmiot dany „w ciele&quot; → <strong>T</strong></li><li><strong>Wnioskowanie</strong> - pośredni akt rozumu (przesłanki → wniosek) → <strong>N</strong></li><li><strong>Hipoteza</strong> - przypuszczenie, propozycja niezweryfikowana, nie bezpośrednie dane → <strong>N</strong></li><li><strong>Dyskurs</strong> - rozważanie dyskursywne, pośrednie myślenie przez pojęcia → <strong>N</strong></li></ul>\n<h4>Sposób 2 - fenomenologia Husserla: naoczność źródłowa vs. pośrednia</h4>\n<p>W fenomenologii Husserla rozróżniamy:</p>\n<p>| Typ aktu | Przykład | Źródłowość |<br>| <strong>Percepcja</strong> (spostrzeżenie) | Widzę czerwone jabłko | Źródłowo prezentująca ✓ |<br>| <strong>Intuicja ejdetyczna</strong> | Ujęcie istoty (np. trójkąta) | Źródłowo prezentująca ✓ |<br>| <strong>Wspomnienie</strong> | Pamiętam jabłko | NIE - wtórna |<br>| <strong>Wyobraźnia</strong> | Wyobrażam sobie jabłko | NIE - modyfikacja |<br>| <strong>Wnioskowanie / indukcja / dyskurs</strong> | „Wszystkie jabłka są owocami&quot; | NIE - pośrednie |</p>\n<p>Indukcja, wnioskowanie i dyskurs to <strong>pośrednie akty rozumowania</strong>, nie bezpośrednia naoczność.</p>\n<h4>Schemat CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE (zadanie 8, max 2 pkt):</strong><br>- <strong>2 pkt</strong> - poprawne uzupełnienie PIĘCIU wierszy tabeli.<br>- <strong>1 pkt</strong> - poprawne uzupełnienie CZTERECH wierszy.<br>- <strong>0 pkt</strong> - trzy lub mniej poprawnych.<br><br><strong>Wynik:</strong> N, T, N, N, N (w kolejności: indukcja, spostrzeżenie, wnioskowanie, hipoteza, dyskurs).</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<ol><li><strong>Oznaczenie indukcji jako T</strong> - indukcja to pośrednie wnioskowanie, nie bezpośrednia naoczność; traci się punkt.</li><li><strong>Niepewność przy „dyskurs&quot;:</strong> dyskurs (łac. <em>discursus</em>) = rozumowanie krok po kroku, przechodzenie przez pojęcia - to przeciwieństwo intuicji źródłowej → <strong>N</strong>.</li><li><strong>Mylenie naoczności z obserwacją empiryczną:</strong> Husserl uznaje za naoczność nie tylko percepcję zmysłową, ale też intuicję ejdetyczną (wgląd w istotę). Jednak hipoteza i wnioskowanie to zawsze <strong>N</strong>, niezależnie od kontekstu.</li></ol>"}]}