{"id":"filozofia-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/1","paper_id":"filozofia-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"1","points":1,"ptype":"closed","subject":"filozofia","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (0-1)\nSpośród wymienionych poniżej tez zaznacz tę, za którą opowiada się Tadeusz\nKotarbiński w przytoczonym fragmencie tekstu.\nA. Determinizm jest fałszywy.\nB. Fatalizm jest prawdziwy.\nC. Determinizm nie jest koniecznym następstwem fatalizmu.\nD. Fatalizm nie jest koniecznym następstwem determinizmu.\n1.\n0-1\nMFIP-R0_100","answer":"D","answer_text":"Zadanie 1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 20241\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIII. Znajomość poglądów filozofów\nreprezentatywnych dla poszczególnych\nepok kultury europejskiej.\nIV. Rozumienie ważniejszych pojęć,\nzagadnień i stanowisk głównych dyscyplin\nfilozoficznych.\nII. Elementy historii filozofii.\n13. Filozofia analityczna. Zdający:\n3) analizuje fragment jednego\nz następujących tekstów: […] Medytacje\no życiu godziwym Tadeusza Kotarbińskiego\n[…].\nIII. Wybrane problemy filozofii.\n2. Wybrane spory metafizyczne\n(ontologiczne). Zdający, definiując\nodpowiednie terminy i analizując argumenty,\nrekonstruuje następujące spory:\n4) o przyczynowość (determinizm -\nindeterminizm).\n4. Wybrane spory antropologiczne. Zdający,\ndefiniując odpowiednie terminy i analizując\nargumenty, rekonstruuje następujące spory:\n3) o wolność woli (libertarianizm - fatalizm -\nkompatybilizm).\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nD\n1 Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 10 czerwca 2022 r. w sprawie wymagań egzaminacyjnych dla\negzaminu maturalnego przeprowadzanego w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024 (Dz.U. 2022 poz. 1246).\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"## Poprawna odpowiedź\n**D** - Fatalizm nie jest koniecznym następstwem determinizmu.\n\n## Sposób 1\nKotarbiński kończy wywód zdaniem: „śmiało można stwierdzić [ ], że można wyznawać determinizm, nie będąc bynajmniej fatalistą. I to jest właśnie nasze stanowisko.\" Determinizm (każde zdarzenie ma przyczynę) jest logicznie niezależny od fatalizmu (działania ludzkie nic nie zmieniają). Determinizm mówi o przyczynowości, fatalizm o bezskuteczności ludzkiego działania - to różne tezy.\n\n## Sposób 2\nEliminiując pozostałe opcje: A jest błędna (Kotarbiński nie neguje determinizmu), B jest błędna (autor obala fatalizm), C jest błędna (to determinizm bywa podstawą fatalizmu, nie odwrotnie - Kotarbiński nie wyklucza determinizmu jako następstwa fatalizmu, ale właśnie odwrotna implikacja jest brana pod lupę). D jest poprawna.\n\n## Schemat CKE\n1 pkt za odpowiedź D.\n\n## Dlaczego błędne\n- **A** - Kotarbiński nie twierdzi, że determinizm jest fałszywy; wręcz go akceptuje.\n- **B** - Fatalizm jest w tekście krytykowany i odrzucony.\n- **C** - Autor nie mówi nic o tym, że determinizm nie jest następstwem fatalizmu; analizuje odwrotną relację (czy fatalizm wynika z determinizmu).\n\n## Typowe pułapki\nUczeń może mylić kierunek implikacji: fatalizm zakłada determinizm, ale determinizm nie pociąga za sobą fatalizmu. Kluczowe jest rozróżnienie: determinizm = przyczynowość zdarzeń; fatalizm = bezsilność działań ludzkich. Są to różne, niezależne tezy.","image":"img/filozofia-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 1. (0-1)<br>Spośród wymienionych poniżej tez zaznacz tę, za którą opowiada się Tadeusz<br>Kotarbiński w przytoczonym fragmencie tekstu.<br>A. Determinizm jest fałszywy.<br>B. Fatalizm jest prawdziwy.<br>C. Determinizm nie jest koniecznym następstwem fatalizmu.<br>D. Fatalizm nie jest koniecznym następstwem determinizmu.<br>1.<br>0-1<br>MFIP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 1. (0-1)<br>Wymagania egzaminacyjne 2023 i 20241<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>III. Znajomość poglądów filozofów<br>reprezentatywnych dla poszczególnych<br>epok kultury europejskiej.<br>IV. Rozumienie ważniejszych pojęć,<br>zagadnień i stanowisk głównych dyscyplin<br>filozoficznych.<br>II. Elementy historii filozofii.</p>\n<ol><li>Filozofia analityczna. Zdający:</li><li>analizuje fragment jednego</li></ol>\n<p>z następujących tekstów: […] Medytacje<br>o życiu godziwym Tadeusza Kotarbińskiego<br>[…].<br>III. Wybrane problemy filozofii.</p>\n<ol><li>Wybrane spory metafizyczne</li></ol>\n<p>(ontologiczne). Zdający, definiując<br>odpowiednie terminy i analizując argumenty,<br>rekonstruuje następujące spory:</p>\n<ol><li>o przyczynowość (determinizm -</li></ol>\n<p>indeterminizm).</p>\n<ol><li>Wybrane spory antropologiczne. Zdający,</li></ol>\n<p>definiując odpowiednie terminy i analizując<br>argumenty, rekonstruuje następujące spory:</p>\n<ol><li>o wolność woli (libertarianizm - fatalizm -</li></ol>\n<p>kompatybilizm).<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - odpowiedź poprawna.<br>0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.<br>Rozwiązanie<br>D<br>1 Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 10 czerwca 2022 r. w sprawie wymagań egzaminacyjnych dla<br>egzaminu maturalnego przeprowadzanego w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024 (Dz.U. 2022 poz. 1246).<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>D</strong> - Fatalizm nie jest koniecznym następstwem determinizmu.</p>\n<h4>Sposób 1</h4>\n<p>Kotarbiński kończy wywód zdaniem: „śmiało można stwierdzić [ ], że można wyznawać determinizm, nie będąc bynajmniej fatalistą. I to jest właśnie nasze stanowisko.&quot; Determinizm (każde zdarzenie ma przyczynę) jest logicznie niezależny od fatalizmu (działania ludzkie nic nie zmieniają). Determinizm mówi o przyczynowości, fatalizm o bezskuteczności ludzkiego działania - to różne tezy.</p>\n<h4>Sposób 2</h4>\n<p>Eliminiując pozostałe opcje: A jest błędna (Kotarbiński nie neguje determinizmu), B jest błędna (autor obala fatalizm), C jest błędna (to determinizm bywa podstawą fatalizmu, nie odwrotnie - Kotarbiński nie wyklucza determinizmu jako następstwa fatalizmu, ale właśnie odwrotna implikacja jest brana pod lupę). D jest poprawna.</p>\n<h4>Schemat CKE</h4>\n<p>1 pkt za odpowiedź D.</p>\n<h4>Dlaczego błędne</h4>\n<ul><li><strong>A</strong> - Kotarbiński nie twierdzi, że determinizm jest fałszywy; wręcz go akceptuje.</li><li><strong>B</strong> - Fatalizm jest w tekście krytykowany i odrzucony.</li><li><strong>C</strong> - Autor nie mówi nic o tym, że determinizm nie jest następstwem fatalizmu; analizuje odwrotną relację (czy fatalizm wynika z determinizmu).</li></ul>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<p>Uczeń może mylić kierunek implikacji: fatalizm zakłada determinizm, ale determinizm nie pociąga za sobą fatalizmu. Kluczowe jest rozróżnienie: determinizm = przyczynowość zdarzeń; fatalizm = bezsilność działań ludzkich. Są to różne, niezależne tezy.</p>"}]}