{"id":"filozofia-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/13","paper_id":"filozofia-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"13","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (0-2)\nPrzedstaw wybrany zarzut Kreona wobec stanowiska Antygony w kwestii zakazu\npochówku Polinejka. Ustosunkuj się do tego zarzutu, podając rację za lub przeciwko\nniemu.\nZarzut:\nOdpowiedź na zarzut (za lub przeciw):","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**Zarzut Kreona:** Kreon twierdzi, ze nikt poza Antygona nie sadzi, ze Polinejkes zasluguje na pochowek - \"Nikt poza toba tak nie sadzi w Tebach\" (argument z braku spolecznego poparcia dla stanowiska Antygony).\n\n**Odpowiedz na zarzut (przeciwko zarzutowi):** Zarzut jest niezasadny. Po pierwsze, Antygona wskazuje, ze mieszkancy Teb mowia tak tylko ze strachu przed Kreonem, nie z rzeczywistego przekonania - \"Wszyscy tak sadza, tylko ze po cichu\". Po drugie, nawet gdyby wszyscy faktycznie zgadzali sie z Kreonem, to z faktu, ze powszechnie uwaza sie cos za niewlasciwe, nie wynika, ze faktycznie jest to niewlasciwe (bylby to blad argumentum ad populum).\n\n## Sposob 1 - identyfikacja zarzutu Kreona z tekstu\n\n> \"KREON: Nikt poza toba tak nie sadzi w Tebach.\n> ANTYGONA: Wszyscy tak sadza, tylko ze po cichu.\n> KREON: Nie wstyd ci myslec inaczej niz oni?\"\n\nKreon uzywta argumentu spolecznego konsensusu: skoro wszyscy (poza Antygona) sa zgodni z zakazem pochowku Polinejkesa, to Antygona sie myli, a jej zachowanie jest niemoralne. To **argumentum ad populum** - blad logiczny polegajacy na uzasadnianiu slusznosci czegos powszechna akceptacja.\n\n**Odpowiedz Antygony (i nasza):** Antygona od razu kontruje - mieszkancy Teb nie wyrazaja rzeczywistych pogladow, bo sie boja. Ich pozorna zgoda to wyraz strachu, nie prawdziwego przekonania moralnego. Poza tym nawet prawdziwy konsensus nie czyni czynu moralnie slusznym - z tego, ze cos jest powszechnie akceptowane, nie wynika, ze jest dobre (tzw. blad naturalistyczny lub blad konsensusu).\n\n## Sposob 2 - inne mozliwe zarzuty Kreona\n\n*Jezeli uczen wybral inny zarzut Kreona, rowniez jest akceptowany. Inne mozliwe zarzuty:*\n\n- **Zarzut polityczny:** Wrog pozostaje wrogiem nawet po smierci - Polinejkes najechal na Teby i zasluzy na habe. Odpowiedz: Antygona twierdzi, ze prawa Hadesu sa rowne dla wszystkich, niezaleznie od politycznych zycia.\n- **Zarzut hierarchii:** Kreon jako wladca ma prawo ustanawiac zasady pochowkow - Antygona powinna sluchac prawa ludzkiego. Odpowiedz: prawo ludzkie jest hierarchicznie niizsze od boskiego.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> **Klucz CKE (zad. 13, max 2 pkt):**\n> - **2 pkt** - poprawny zarzut Kreona z tekstu + poprawna odpowiedz na ten zarzut (za lub przeciw)\n> - **1 pkt** - samo poprawne podanie zarzutu bez odpowiedzi\n> - **0 pkt** - bledne lub brak\n> - **Akceptowane:** rozne zarzuty Kreona z tekstu, wraz z rzeczowymi odpowiedziami\n\n**Co zapamietac?** Kreon uzywta argumentu spolecznego konsensusu (\"nikt tak nie sadzi\") - to blad argumentum ad populum. Antygona odpiera go, wskazujac na strach jako przyczyne milczenia Tebanczykow, a nie na ich rzeczywiste poglady.","image":"img/filozofia-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 13. (0-2)
Przedstaw wybrany zarzut Kreona wobec stanowiska Antygony w kwestii zakazu
pochówku Polinejka. Ustosunkuj się do tego zarzutu, podając rację za lub przeciwko
niemu.
Zarzut:
Odpowiedź na zarzut (za lub przeciw):

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź

\n

Zarzut Kreona: Kreon twierdzi, ze nikt poza Antygona nie sadzi, ze Polinejkes zasluguje na pochowek - "Nikt poza toba tak nie sadzi w Tebach" (argument z braku spolecznego poparcia dla stanowiska Antygony).

\n

Odpowiedz na zarzut (przeciwko zarzutowi): Zarzut jest niezasadny. Po pierwsze, Antygona wskazuje, ze mieszkancy Teb mowia tak tylko ze strachu przed Kreonem, nie z rzeczywistego przekonania - "Wszyscy tak sadza, tylko ze po cichu". Po drugie, nawet gdyby wszyscy faktycznie zgadzali sie z Kreonem, to z faktu, ze powszechnie uwaza sie cos za niewlasciwe, nie wynika, ze faktycznie jest to niewlasciwe (bylby to blad argumentum ad populum).

\n

Sposob 1 - identyfikacja zarzutu Kreona z tekstu

\n
"KREON: Nikt poza toba tak nie sadzi w Tebach.
ANTYGONA: Wszyscy tak sadza, tylko ze po cichu.
KREON: Nie wstyd ci myslec inaczej niz oni?"
\n

Kreon uzywta argumentu spolecznego konsensusu: skoro wszyscy (poza Antygona) sa zgodni z zakazem pochowku Polinejkesa, to Antygona sie myli, a jej zachowanie jest niemoralne. To argumentum ad populum - blad logiczny polegajacy na uzasadnianiu slusznosci czegos powszechna akceptacja.

\n

Odpowiedz Antygony (i nasza): Antygona od razu kontruje - mieszkancy Teb nie wyrazaja rzeczywistych pogladow, bo sie boja. Ich pozorna zgoda to wyraz strachu, nie prawdziwego przekonania moralnego. Poza tym nawet prawdziwy konsensus nie czyni czynu moralnie slusznym - z tego, ze cos jest powszechnie akceptowane, nie wynika, ze jest dobre (tzw. blad naturalistyczny lub blad konsensusu).

\n

Sposob 2 - inne mozliwe zarzuty Kreona

\n

Jezeli uczen wybral inny zarzut Kreona, rowniez jest akceptowany. Inne mozliwe zarzuty:

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE (zad. 13, max 2 pkt):
- 2 pkt - poprawny zarzut Kreona z tekstu + poprawna odpowiedz na ten zarzut (za lub przeciw)
- 1 pkt - samo poprawne podanie zarzutu bez odpowiedzi
- 0 pkt - bledne lub brak
- Akceptowane: rozne zarzuty Kreona z tekstu, wraz z rzeczowymi odpowiedziami
\n

Co zapamietac? Kreon uzywta argumentu spolecznego konsensusu ("nikt tak nie sadzi") - to blad argumentum ad populum. Antygona odpiera go, wskazujac na strach jako przyczyne milczenia Tebanczykow, a nie na ich rzeczywiste poglady.

"}]}