{"id":"filozofia-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/12","paper_id":"filozofia-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"12","points":1,"ptype":"closed","subject":"filozofia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (0-1)\nZaznacz odpowiedź A, B albo C i jej rozwinięcie 1., 2. albo 3. tak, aby powstało zdanie\nprawdziwe.\nA.\nPlaton\nbył\nzwolennikiem\n1.\nteorii umowy społecznej\ni aposterioryzmu.\nB.\nJohn Locke\n2.\ndeizmu i koncepcji wolności\njako uświadomionej\nkonieczności.\nC.\nGeorg Wilhelm Friedrich Hegel\n3.\nindywidualizmu i aprioryzmu.\n11.\n0-1\n12.\n0-1\nMFIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIII. Znajomość poglądów filozofów\nreprezentatywnych dla poszczególnych\nepok kultury europejskiej.\nIV. Rozumienie ważniejszych pojęć,\nzagadnień i stanowisk głównych dyscyplin\nfilozoficznych.\nII. Elementy historii filozofii.\n1. Filozofia starożytna. Zdający opanowuje\nnastępujące treści nauczania zawarte\nw podstawie programowej do filozofii\npoziomu podstawowego:\n2) filozofia Platona jako paradygmat\nmetafizyki antynaturalistycznej (punkt VI);\n3) filozofia i kultura europejska jako\n„przypisy do Platona” (punkt VII);\n4) filozofia Arystotelesa jako próba\npogodzenia dotychczasowych opozycji\nfilozoficznych (punkt VIII).\n5. Empiryzm brytyjski. Zdający:\n1) przedstawia poglądy Johna Locke’a\nz zakresu epistemologii i filozofii polityki.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne zaznaczenie dwóch odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nB1","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**B1 - John Locke był zwolennikiem teorii umowy społecznej i aposterioryzmu.**\n\n## Sposób 1 - uzasadnienie wyboru B1\n\n**John Locke** (1632-1704) - angielski empirysta i filozofia polityki:\n\n**Aposterioryzm (empiryzm):**\nLocke jest jednym z ojców empiryzmu. Twierdził, że ludzki umysł przy narodzinach jest *tabula rasa* (niezapisaną kartą). Wszelka wiedza pochodzi z **doswiadczenia** (a posteriori - \"po doświadczeniu\"). Locke odrzucał innatyzm (idee wrodzone) Kartezjusza.\n\n**Teoria umowy społecznej:**\nW *Dwóch traktatach o rządzie* Locke rozwinął koncepcję umowy społecznej: ludzie w stanie natury posiadają naturalne prawa (do życia, wolności, własności) i zawierają umowę tworząc państwo w celu ich ochrony. Władza opiera sie na przyzwoleniu rządzonych.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**A + 1: Platon był zwolennikiem teorii umowy społecznej i aposterioryzmu** - FAŁSZ:\n- Platon był **apriorystą** (idee wrodzone, świat idei dostępny poprzez rozum, nie zmysły)\n- Platon **krytykował** demokrację i koncepcje umowne - w *Państwie* bronił arystokracji filozofów\n\n**A + 3: Platon był zwolennikiem indywidualizmu i aprioryzmu** - FAŁSZ co do indywidualizmu:\n- Platon był **kolektywistą** - w *Państwie* jednostka jest podporządkowana dobru wspólnemu\n- Platon był apriorystą (część prawdziwa), ale nie indywidualistą\n\n**C + 2: Georg Wilhelm Friedrich Hegel był zwolennikiem deizmu i koncepcji wolności jako uświadomionej konieczności** - FAŁSZ co do deizmu:\n- Hegel rozwijał koncepcję wolności jako uświadomionej konieczności (wolność = rozumienie konieczności Ducha Absolutnego) - ta część jest prawdziwa\n- Ale Hegel nie był **deistą** - jego filozofia to **idealizm absolutny**, Duch (Absolut) nie jest biernym Bogiem deistycznym\n\n**B + 1: John Locke - teoria umowy społecznej + aposterioryzm** - PRAWDA: obie doktryny pasują do Locke'a.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> **Klucz CKE (zad. 12, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - zaznaczenie B i 1 (czyli B1)\n> - **0 pkt** - inna kombinacja lub brak odpowiedzi\n\n**Co zapamiętać?** John Locke to dwie tezy: (1) *tabula rasa* - aposterioryzm (wiedza z doswiadczenia), (2) umowa społeczna - władza z przyzwolenia ludu, z prawem do oporu tyranowi. To dwie fundamentalne idee Oświecenia, które Locke wprowadził do filozofii politycznej i epistemologii.","image":"img/filozofia-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 12. (0-1)
Zaznacz odpowiedź A, B albo C i jej rozwinięcie 1., 2. albo 3. tak, aby powstało zdanie
prawdziwe.
A.
Platon
był
zwolennikiem
1.
teorii umowy społecznej
i aposterioryzmu.
B.
John Locke
2.
deizmu i koncepcji wolności
jako uświadomionej
konieczności.
C.
Georg Wilhelm Friedrich Hegel
3.
indywidualizmu i aprioryzmu.
11.
0-1
12.
0-1
MFIP-R0_100

","answer_text_html":"

Zadanie 12. (0-1)
Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
III. Znajomość poglądów filozofów
reprezentatywnych dla poszczególnych
epok kultury europejskiej.
IV. Rozumienie ważniejszych pojęć,
zagadnień i stanowisk głównych dyscyplin
filozoficznych.
II. Elementy historii filozofii.

\n
  1. Filozofia starożytna. Zdający opanowuje
\n

następujące treści nauczania zawarte
w podstawie programowej do filozofii
poziomu podstawowego:

\n
  1. filozofia Platona jako paradygmat
\n

metafizyki antynaturalistycznej (punkt VI);

\n
  1. filozofia i kultura europejska jako
\n

„przypisy do Platona” (punkt VII);

\n
  1. filozofia Arystotelesa jako próba
\n

pogodzenia dotychczasowych opozycji
filozoficznych (punkt VIII).

\n
  1. Empiryzm brytyjski. Zdający:
  2. przedstawia poglądy Johna Locke’a
\n

z zakresu epistemologii i filozofii polityki.
Zasady oceniania
1 pkt - poprawne zaznaczenie dwóch odpowiedzi.
0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
B1

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź

\n

B1 - John Locke był zwolennikiem teorii umowy społecznej i aposterioryzmu.

\n

Sposób 1 - uzasadnienie wyboru B1

\n

John Locke (1632-1704) - angielski empirysta i filozofia polityki:

\n

Aposterioryzm (empiryzm):
Locke jest jednym z ojców empiryzmu. Twierdził, że ludzki umysł przy narodzinach jest tabula rasa (niezapisaną kartą). Wszelka wiedza pochodzi z doswiadczenia (a posteriori - "po doświadczeniu"). Locke odrzucał innatyzm (idee wrodzone) Kartezjusza.

\n

Teoria umowy społecznej:
W Dwóch traktatach o rządzie Locke rozwinął koncepcję umowy społecznej: ludzie w stanie natury posiadają naturalne prawa (do życia, wolności, własności) i zawierają umowę tworząc państwo w celu ich ochrony. Władza opiera sie na przyzwoleniu rządzonych.

\n

Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji

\n

A + 1: Platon był zwolennikiem teorii umowy społecznej i aposterioryzmu - FAŁSZ:

\n\n

A + 3: Platon był zwolennikiem indywidualizmu i aprioryzmu - FAŁSZ co do indywidualizmu:

\n\n

C + 2: Georg Wilhelm Friedrich Hegel był zwolennikiem deizmu i koncepcji wolności jako uświadomionej konieczności - FAŁSZ co do deizmu:

\n\n

B + 1: John Locke - teoria umowy społecznej + aposterioryzm - PRAWDA: obie doktryny pasują do Locke'a.

\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE (zad. 12, max 1 pkt):
- 1 pkt - zaznaczenie B i 1 (czyli B1)
- 0 pkt - inna kombinacja lub brak odpowiedzi
\n

Co zapamiętać? John Locke to dwie tezy: (1) tabula rasa - aposterioryzm (wiedza z doswiadczenia), (2) umowa społeczna - władza z przyzwolenia ludu, z prawem do oporu tyranowi. To dwie fundamentalne idee Oświecenia, które Locke wprowadził do filozofii politycznej i epistemologii.

"}]}