Zadanie 5. (0-2)
Sformułuj stanowisko dogmatyzmu w epistemologii, a następnie oceń, czy w świetle
zamieszczonego fragmentu Myśli można uznać Blaise’a Pascala za przedstawiciela
tego stanowiska. Uzasadnij swoją odpowiedź.
Stanowisko:
Ocena:
Uzasadnienie:
Zadanie 5. (0-2)
Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
III. Znajomość poglądów filozofów
reprezentatywnych dla poszczególnych
epok kultury europejskiej.
IV. Rozumienie ważniejszych pojęć,
zagadnień i stanowisk głównych dyscyplin
filozoficznych.
VI. Podejmowanie rzetelnej dyskusji
filozoficznej oraz formułowanie w niej
jasnego i uzasadnionego stanowiska.
II. Elementy historii filozofii.
1: Miejsce człowieka w naturze. Dwie
nieskończoności).
III. Wybrane problemy filozofii.
Zdający, definiując odpowiednie terminy
i analizując argumenty, rekonstruuje
następujące spory:
(sceptycyzm - hipotetyzm - dogmatyzm).
Zasady oceniania
2 pkt - podanie poprawnego stanowiska dogmatyzmu oraz poprawna ocena wraz
z uzasadnieniem.
1 pkt - podanie poprawnego stanowiska dogmatyzmu ALBO poprawna ocena wraz
z uzasadnieniem.
0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Rozwiązanie
Stanowisko, np.:
Ocena: Pascala można uznać za zwolennika dogmatyzmu epistemologicznego.
Przykładowe uzasadnienie: Pascal twierdząc, że człowiek jest niezdolny i do wiedzy pewnej,
i do zupełnej niewiedzy, tym samym wyraża akceptację dla tezy, iż pewna postać wiedzy jest
dla człowieka osiągalna.
Uwaga: Zdający może uznać Pascala za zwolennika hipotetyzmu/probabilizmu, czyli tezy, że
można - mimo zasadniczego braku pewności - uprawdopodobnić niektóre rozstrzygnięcia
(wykazując tym samym mniejszą lub większą wiarygodność ludzkiego poznania).
Odróżniając hipotetyzm/probabilizm od dogmatyzmu, zdający może argumentować na rzecz
tezy, iż stanowisko Pascala (zaprezentowane w przytoczonym fragmencie Myśli) jest
niezgodne z dogmatyzmem epistemologicznym.
Stanowisko dogmatyzmu: Wiedza pewna (prawdziwa i uzasadniona) jest dla człowieka osiągalna.
\nOcena: Pascala MOŻNA uznać za zwolennika dogmatyzmu epistemologicznego - pod warunkiem odpowiedniej interpretacji fragmentu.
\nDogmatyzm epistemologiczny to stanowisko, zgodnie z którym:
\nPrzeciwstawia się sceptycyzmowi, który kwestionuje możliwość osiągnięcia pewnej wiedzy.
\nKluczowe zdanie Pascala:
\n"Oto, co nas czyni niezdolnymi i do wiedzy pewnej, i do zupełnej niewiedzy."\n
Pascal stwierdza, że człowiek nie jest zdolny ani do pełnej wiedzy pewnej, ani do zupełnej niewiedzy. Innymi słowy: człowiek przebywa gdzieś pomiędzy pełną wiedzą a całkowitą ignorancją.
\nUzasadnienie oceny: Skoro Pascal przyznaje, że człowiek NIE jest zdolny do zupełnej niewiedzy, pośrednio potwierdza, że jakaś forma wiedzy jest mu dostępna. To zbliża go do dogmatyzmu: człowiek może coś wiedzieć, choć nie wszystko i nie z pełną pewnością.
\nMożna też argumentować, że Pascal nie jest dogmatykiem, lecz hipotetystą lub probabilistą:
\nW tym ujęciu Pascal stoi poza dogmatyzmem: akceptuje pewne stopnie prawdopodobieństwa, ale nie twierdzi, że wiedza pewna jest osiągalna.
\nUWAGA: Klucz CKE akceptuje OBE interpretacje - kluczowe jest konsekwentne uzasadnienie.
\nKlucz CKE (zad. 5, max 2 pkt):\n
- 2 pkt - poprawna definicja dogmatyzmu ORAZ poprawna ocena z uzasadnieniem
- 1 pkt - poprawna definicja dogmatyzmu ALBO poprawna ocena z uzasadnieniem
- 0 pkt - odpowiedź błędna lub niepełna
- Akceptowane: Pascal = dogmatysta (bo nie jest zdolny do ZUPEŁNEJ niewiedzy) ALBO Pascal = nie-dogmatysta (hipotetyzm/probabilizm, bo nie osiąga WIEDZY PEWNEJ)
Co zapamiętać? Kluczowe zdanie Pascala to paradoks: człowiek nie ma ani pełnej wiedzy, ani pełnej niewiedzy. Dogmatyzm wymaga twierdzenia, że wiedza pewna JEST dostępna - Pascal przyznaje tę tezę jedynie częściowo, co sprawia, że jego stanowisko jest epistemologicznie niejednoznaczne.
"}]}