{"id":"filozofia-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/7.3","paper_id":"filozofia-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"7.3","points":1,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.3. (0-1)\nFresk autorstwa Michała Anioła jest malarskim przedstawieniem teistycznej koncepcji\nstworzenia świata z nicości. Do przedstawicieli koncepcji konkurencyjnych należą\ndwaj filozofowie starożytni: Demokryt z Abdery oraz Platon. Wymień składnik świata,\nktóry obaj ci filozofowie uważali za odwieczny.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7.3. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIII. Znajomość poglądów filozofów\nreprezentatywnych dla poszczególnych\nepok kultury europejskiej.\nIV. Rozumienie ważniejszych pojęć,\nzagadnień i stanowisk głównych dyscyplin\nfilozoficznych.\nII. Elementy historii filozofii.\n1. Filozofia starożytna. Zdający opanowuje\nnastępujące treści nauczania zawarte\nw podstawie programowej do filozofii\npoziomu podstawowego:\n1) atomizm grecki (filozofia Leucypa\ni Demokryta) jako paradygmat ontologii\nnaturalistycznej (punkt IV);\n2) filozofia Platona jako paradygmat\nmetafizyki antynaturalistycznej (punkt VI);\n3) filozofia i kultura europejska jako\n„przypisy do Platona” (punkt VII);\n7) początki filozofii teologii (punkt XI).\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nMateria","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**Materia**\n\n## Sposób 1 - koncepcja kosmologiczna Demokryta i Platona\n\nPytanie dotyczy filozofii starożytnej i alternatywnych koncepcji stworzenia świata wobec teistycznej creatio ex nihilo (stworzenia z nicości).\n\n**Demokryt z Abdery** (ok. 460-370 p.n.e.) - twórca **atomizmu**:\n- Świat zbudowany jest z niezniszczalnych, niepodzielnych **atomów** (dosł. \"niepodzielne\") poruszających się w próżni\n- Atomy są wieczne - nie mogą zostać stworzone ani zniszczone\n- Świat nie miał Stworzyciela - powstał z wiecznego ruchu atomów\n- **Materia (atomy) jest odwieczna**\n\n**Platon** (ok. 427-347 p.n.e.) - autor dialogu *Timajos*:\n- Bóg-Demiurg (Budowniczy) stworzył świat, ale nie z nicości, lecz **kształtując przedistniejącą materię** wedlug wzorów-idei\n- Materia (gr. *hyle*, chora) istniała przed stworzeniem jako bezkształtny chaos\n- Demiurg nie jest wszechmocnym Bogiem chrześcijańskim - nie może stworzyć materii z nicości\n- **Materia jest odwieczna, niezapisana przez Demiurga**\n\n## Sposób 2 - porównanie z creatio ex nihilo\n\nTeistyczna koncepcja chrześcijańska (reprezentowana przez fresk Michała Anioła *Stworzenie Adama*) zakłada, że Bóg stworzył świat **z nicości** (creatio ex nihilo) - materia nie była przed aktem stworzenia.\n\nZarówno Demokryt, jak i Platon odrzucają ten model:\n- U **Demokryta**: materia (atomy) istnieje wiecznie i nie potrzebuje stwórcy\n- U **Platona**: materia (bezkształtny chaos, chora) istnieje przed Demiurgiem i jest przez niego jedynie porządkowana\n\nW obu przypadkach **materia jest składnikiem świata uznanym za odwieczny**.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> **Klucz CKE (zad. 7.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedz: \"materia\"\n> - **0 pkt** - odpowiedz bledna lub brak odpowiedzi\n\n**Co zapamiętac?** Zarówno materialistyczny atomizm Demokryta, jak i idealistyczna kosmologia Platona zakładają, ze materia jest odwieczna - nie byla stworzona z nicości. Różnica polega na roli materii: u Demokryta jest fundamentem wszystkiego, u Platona jest tworzywem kształtowanym przez Demiurga wedlug wiecznych idei.","image":"img/filozofia-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-7.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 7.3. (0-1)
Fresk autorstwa Michała Anioła jest malarskim przedstawieniem teistycznej koncepcji
stworzenia świata z nicości. Do przedstawicieli koncepcji konkurencyjnych należą
dwaj filozofowie starożytni: Demokryt z Abdery oraz Platon. Wymień składnik świata,
który obaj ci filozofowie uważali za odwieczny.

","answer_text_html":"

Zadanie 7.3. (0-1)
Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
III. Znajomość poglądów filozofów
reprezentatywnych dla poszczególnych
epok kultury europejskiej.
IV. Rozumienie ważniejszych pojęć,
zagadnień i stanowisk głównych dyscyplin
filozoficznych.
II. Elementy historii filozofii.

\n
  1. Filozofia starożytna. Zdający opanowuje
\n

następujące treści nauczania zawarte
w podstawie programowej do filozofii
poziomu podstawowego:

\n
  1. atomizm grecki (filozofia Leucypa
\n

i Demokryta) jako paradygmat ontologii
naturalistycznej (punkt IV);

\n
  1. filozofia Platona jako paradygmat
\n

metafizyki antynaturalistycznej (punkt VI);

\n
  1. filozofia i kultura europejska jako
\n

„przypisy do Platona” (punkt VII);

\n
  1. początki filozofii teologii (punkt XI).
\n

Zasady oceniania
1 pkt - odpowiedź poprawna.
0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
Materia

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź

\n

Materia

\n

Sposób 1 - koncepcja kosmologiczna Demokryta i Platona

\n

Pytanie dotyczy filozofii starożytnej i alternatywnych koncepcji stworzenia świata wobec teistycznej creatio ex nihilo (stworzenia z nicości).

\n

Demokryt z Abdery (ok. 460-370 p.n.e.) - twórca atomizmu:

\n\n

Platon (ok. 427-347 p.n.e.) - autor dialogu Timajos:

\n\n

Sposób 2 - porównanie z creatio ex nihilo

\n

Teistyczna koncepcja chrześcijańska (reprezentowana przez fresk Michała Anioła Stworzenie Adama) zakłada, że Bóg stworzył świat z nicości (creatio ex nihilo) - materia nie była przed aktem stworzenia.

\n

Zarówno Demokryt, jak i Platon odrzucają ten model:

\n\n

W obu przypadkach materia jest składnikiem świata uznanym za odwieczny.

\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE (zad. 7.3, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedz: "materia"
- 0 pkt - odpowiedz bledna lub brak odpowiedzi
\n

Co zapamiętac? Zarówno materialistyczny atomizm Demokryta, jak i idealistyczna kosmologia Platona zakładają, ze materia jest odwieczna - nie byla stworzona z nicości. Różnica polega na roli materii: u Demokryta jest fundamentem wszystkiego, u Platona jest tworzywem kształtowanym przez Demiurga wedlug wiecznych idei.

"}]}