{"id":"filozofia-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/6","paper_id":"filozofia-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"6","points":1,"ptype":"closed","subject":"filozofia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (0-1)\nZaznacz odpowiedź A, B albo C i jej rozwinięcie 1., 2. albo 3. tak, aby powstało zdanie\nprawdziwe.\nFilozofia Platona jest wersją\nA.\nnaturalizmu,\nczyli stanowiska\nfilozoficznego, którego\nprzedstawicielem był\nrównież\n1.\nśw. Augustyn z Hippony.\nB.\nantynaturalizmu,\n2.\nEpikur.\nC.\nmonizmu,\n3.\nAugust Comte.\n5.\n0-1-2\n6.\n0-1\nMFIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIII. Znajomość poglądów filozofów\nreprezentatywnych dla poszczególnych\nepok kultury europejskiej.\nIV. Rozumienie ważniejszych pojęć,\nzagadnień i stanowisk głównych dyscyplin\nfilozoficznych.\nPoziom podstawowy\nVI. Filozofia Platona jako paradygmat\nantynaturalizmu. Zdający:\n1) wyjaśnia platońską teorię idei jako\nniematerialnych, niezmiennych i wiecznych\nwzorców dla zmiennych i czasowych rzeczy\nfizycznych;\n2) objaśnia platońską koncepcję człowieka\n[…];\n3) rekonstruuje spór o to, czy ludzkie\nczynności umysłowe można wyjaśnić\nwyłącznie w odwołaniu do procesów\nfizycznych: materializm (naturalizm) vs.\ndualizm (antynaturalizm);\nX. Początki filozoficznej teologii. Zdający:\n3) rekonstruuje filozoficzno-duchowe\nposzukiwania św. Augustyna: […]\nneoplatonizm […].\nPoziom rozszerzony\nII. Elementy historii filozofii.\n1. Filozofia starożytna. Zdający opanowuje\nwszystkie treści nauczania - wymagania\nszczegółowe zawarte w podstawie\nprogramowej w zakresie przedmiotu\nfilozofia w zakresie podstawowym.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawna odpowiedź.\n0 pkt - odpowiedź nieoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nB1","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**B1** - Filozofia Platona jest wersją **antynaturalizmu**, czyli stanowiska filozoficznego, którego przedstawicielem był również **św. Augustyn z Hippony**.\n\n## Sposób 1 - eliminacja błędnych opcji\n\n**A. naturalizm** - BŁĘDNE\nNaturalizm (łac. *natura* - przyroda) twierdzi, że rzeczywistość jest wyłącznie przyrodą materialną, a człowiek podlega prawom przyrody. Platon jest jego zaprzeczeniem - świat idei jest *ponadnaturalny*, transcendentny wobec przyrody.\n\n**B. antynaturalizm** - POPRAWNE\nAntynaturalizm twierdzi, że istnieje rzeczywistość przekraczająca przyrodę materialną. Platon jest klasycznym antynaturalistą: świat idei (bytów wiecznych i niezmysłowych) jest realniejszy i ważniejszy niż świat materialny.\n\n**C. monizm** - BŁĘDNE\nMonizm twierdzi, że istnieje tylko jeden rodzaj substancji. Platon jest **dualistą** (gr. *duo* - dwa): świat idei + świat materialny = dwa różne rodzaje bytów.\n\n**Połączenia filozofów:**\n- **1. Św. Augustyn z Hippony** - antynaturalista, platończyk chrześcijański. Łączył platonizm z teologią chrześcijańską; dusza wyżej od ciała, Bóg ponad światem.\n- **2. Epikur** - materialista i naturalizm etyczny; dusza = atomy, szczęście = przyjemność naturalna.\n- **3. August Comte** - pozytywizm, naturalizm metodologiczny; poznanie naukowe tylko tego, co empirycznie weryfikowalne.\n\n## Sposób 2 - logika skojarzeń\n\n| Opcja | Stanowisko | Przedstawiciel | Pasuje? |\n| A + 1 | naturalizm + Augustyn | Augustyn jest antynaturalistą | NIE |\n| A + 2 | naturalizm + Epikur | Epikur jest naturalistą | Pasuje do pary, ale Platon ≠ naturalizm |\n| A + 3 | naturalizm + Comte | Comte jest pozytywistą/naturalistą | Pasuje do pary, ale Platon ≠ naturalizm |\n| **B + 1** | **antynaturalizm + Augustyn** | **Obaj to antynaturaliści** | **TAK** |\n| B + 2 | antynaturalizm + Epikur | Epikur jest naturalistą | NIE |\n| C + x | monizm + x | Platon jest dualistą, nie monistą | NIE |\n\n## Schemat CKE\n\n> **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - wybór B1 (antynaturalizm + Augustyn)\n> - **0 pkt** - inna kombinacja\n\n## Dlaczego błędne\n\n| Błąd | Dlaczego uczniowie go popełniają |\n| A2 (naturalizm + Epikur) | Epikur jest naturalistą - ale Platon NIE jest |\n| C (monizm) | Brzmi \"uczenie\" - ale Platon jest dualistą |\n| B2 (antynaturalizm + Epikur) | Mylenie Epikura z Augustynem |\n\n## Typowe pułapki\n\n1. **Dualizm Platona** - pamiętaj: Platon to DUALIZM (dwa światy), nie monizm. Monizm to np. Spinoza (jedna substancja) lub Hegel.\n2. **Augustyn jako platonik** - jeden z kluczowych faktów matury: Augustyn \"ochrzcił\" platonizm, łącząc idee z myślą Boga.\n3. Antynaturalizm ≠ irracjonalizm. Platon jest racjonalistą (rozum poznaje idee), ale antynaturalistą (rzeczywistość wykracza poza przyrodę).","image":"img/filozofia-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 6. (0-1)<br>Zaznacz odpowiedź A, B albo C i jej rozwinięcie 1., 2. albo 3. tak, aby powstało zdanie<br>prawdziwe.<br>Filozofia Platona jest wersją<br>A.<br>naturalizmu,<br>czyli stanowiska<br>filozoficznego, którego<br>przedstawicielem był<br>również<br>1.<br>św. Augustyn z Hippony.<br>B.<br>antynaturalizmu,<br>2.<br>Epikur.<br>C.<br>monizmu,<br>3.<br>August Comte.<br>5.<br>0-1-2<br>6.<br>0-1<br>MFIP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 6. (0-1)<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>III. Znajomość poglądów filozofów<br>reprezentatywnych dla poszczególnych<br>epok kultury europejskiej.<br>IV. Rozumienie ważniejszych pojęć,<br>zagadnień i stanowisk głównych dyscyplin<br>filozoficznych.<br>Poziom podstawowy<br>VI. Filozofia Platona jako paradygmat<br>antynaturalizmu. Zdający:</p>\n<ol><li>wyjaśnia platońską teorię idei jako</li></ol>\n<p>niematerialnych, niezmiennych i wiecznych<br>wzorców dla zmiennych i czasowych rzeczy<br>fizycznych;</p>\n<ol><li>objaśnia platońską koncepcję człowieka</li></ol>\n<p>[…];</p>\n<ol><li>rekonstruuje spór o to, czy ludzkie</li></ol>\n<p>czynności umysłowe można wyjaśnić<br>wyłącznie w odwołaniu do procesów<br>fizycznych: materializm (naturalizm) vs.<br>dualizm (antynaturalizm);<br>X. Początki filozoficznej teologii. Zdający:</p>\n<ol><li>rekonstruuje filozoficzno-duchowe</li></ol>\n<p>poszukiwania św. Augustyna: […]<br>neoplatonizm […].<br>Poziom rozszerzony<br>II. Elementy historii filozofii.</p>\n<ol><li>Filozofia starożytna. Zdający opanowuje</li></ol>\n<p>wszystkie treści nauczania - wymagania<br>szczegółowe zawarte w podstawie<br>programowej w zakresie przedmiotu<br>filozofia w zakresie podstawowym.<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawna odpowiedź.<br>0 pkt - odpowiedź nieoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.<br>Rozwiązanie<br>B1</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>B1</strong> - Filozofia Platona jest wersją <strong>antynaturalizmu</strong>, czyli stanowiska filozoficznego, którego przedstawicielem był również <strong>św. Augustyn z Hippony</strong>.</p>\n<h4>Sposób 1 - eliminacja błędnych opcji</h4>\n<p><strong>A. naturalizm</strong> - BŁĘDNE<br>Naturalizm (łac. <em>natura</em> - przyroda) twierdzi, że rzeczywistość jest wyłącznie przyrodą materialną, a człowiek podlega prawom przyrody. Platon jest jego zaprzeczeniem - świat idei jest <em>ponadnaturalny</em>, transcendentny wobec przyrody.</p>\n<p><strong>B. antynaturalizm</strong> - POPRAWNE<br>Antynaturalizm twierdzi, że istnieje rzeczywistość przekraczająca przyrodę materialną. Platon jest klasycznym antynaturalistą: świat idei (bytów wiecznych i niezmysłowych) jest realniejszy i ważniejszy niż świat materialny.</p>\n<p><strong>C. monizm</strong> - BŁĘDNE<br>Monizm twierdzi, że istnieje tylko jeden rodzaj substancji. Platon jest <strong>dualistą</strong> (gr. <em>duo</em> - dwa): świat idei + świat materialny = dwa różne rodzaje bytów.</p>\n<p><strong>Połączenia filozofów:</strong></p>\n<ul><li><strong>1. Św. Augustyn z Hippony</strong> - antynaturalista, platończyk chrześcijański. Łączył platonizm z teologią chrześcijańską; dusza wyżej od ciała, Bóg ponad światem.</li><li><strong>2. Epikur</strong> - materialista i naturalizm etyczny; dusza = atomy, szczęście = przyjemność naturalna.</li><li><strong>3. August Comte</strong> - pozytywizm, naturalizm metodologiczny; poznanie naukowe tylko tego, co empirycznie weryfikowalne.</li></ul>\n<h4>Sposób 2 - logika skojarzeń</h4>\n<p>| Opcja | Stanowisko | Przedstawiciel | Pasuje? |<br>| A + 1 | naturalizm + Augustyn | Augustyn jest antynaturalistą | NIE |<br>| A + 2 | naturalizm + Epikur | Epikur jest naturalistą | Pasuje do pary, ale Platon ≠ naturalizm |<br>| A + 3 | naturalizm + Comte | Comte jest pozytywistą/naturalistą | Pasuje do pary, ale Platon ≠ naturalizm |<br>| <strong>B + 1</strong> | <strong>antynaturalizm + Augustyn</strong> | <strong>Obaj to antynaturaliści</strong> | <strong>TAK</strong> |<br>| B + 2 | antynaturalizm + Epikur | Epikur jest naturalistą | NIE |<br>| C + x | monizm + x | Platon jest dualistą, nie monistą | NIE |</p>\n<h4>Schemat CKE</h4>\n<blockquote><strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - wybór B1 (antynaturalizm + Augustyn)<br>- <strong>0 pkt</strong> - inna kombinacja</blockquote>\n<h4>Dlaczego błędne</h4>\n<p>| Błąd | Dlaczego uczniowie go popełniają |<br>| A2 (naturalizm + Epikur) | Epikur jest naturalistą - ale Platon NIE jest |<br>| C (monizm) | Brzmi &quot;uczenie&quot; - ale Platon jest dualistą |<br>| B2 (antynaturalizm + Epikur) | Mylenie Epikura z Augustynem |</p>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<ol><li><strong>Dualizm Platona</strong> - pamiętaj: Platon to DUALIZM (dwa światy), nie monizm. Monizm to np. Spinoza (jedna substancja) lub Hegel.</li><li><strong>Augustyn jako platonik</strong> - jeden z kluczowych faktów matury: Augustyn &quot;ochrzcił&quot; platonizm, łącząc idee z myślą Boga.</li><li>Antynaturalizm ≠ irracjonalizm. Platon jest racjonalistą (rozum poznaje idee), ale antynaturalistą (rzeczywistość wykracza poza przyrodę).</li></ol>"}]}