{"id":"filozofia-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/8.1","paper_id":"filozofia-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"8.1","points":2,"ptype":"closed","subject":"filozofia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.1. (0-2)\nOceń, czy zdania znajdujące się w poniższej tabeli są zgodne z poglądami Timajosa\nwyrażonymi w tekście źródłowym. Zaznacz T, jeśli zdanie jest zgodne, albo N - jeśli\nzdanie jest niezgodne.\n1.\nStwórca świata stworzył świat, patrząc na jego wieczny model.\nT\nN\n2.\nJeśli świat jest piękny i Stwórca świata był dobry, to Stwórca świata\nstworzył świat, patrząc na jego wieczny model.\nT\nN\n3.\nŚwiat jest piękny i Stwórca świata był dobry.\nT\nN","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8.1. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIV. Rozumienie ważniejszych pojęć,\nzagadnień i stanowisk głównych dyscyplin\nfilozoficznych.\nVIII. Stosowanie narzędzi logiki w analizie\ntekstu filozoficznego i zawartej w nim\nargumentacji, a także w obronie przed\nmanipulacją.\nI. Kultura logiczna.\n2. Logiczne wady wypowiedzi: sprzeczność\nwewnętrzna, nieostrość, wieloznaczność.\nZdający:\n1) odróżnia wyrażenia sprzeczne\nwewnętrznie od wyrażeń fałszywych\ni nonsensownych.\nZasady oceniania\n2 pkt - zaznaczenie trzech poprawnych odpowiedzi.\n1 pkt - zaznaczenie dwóch poprawnych odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1. T\n2. T\n3. T","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\nWszystkie trzy zdania są **zgodne** z poglądami Timajosa:\n\n1. **T** - Stwórca stworzył świat, patrząc na jego wieczny model.\n2. **T** - Jeśli świat jest piękny i Stwórca był dobry, to Stwórca stworzył świat, patrząc na wieczny model.\n3. **T** - Świat jest piękny i Stwórca był dobry.\n\n## Sposób 1 - weryfikacja każdego zdania\n\n**Zdanie 1:** Bezpośrednio wynika z tekstu:\n> \"Konsekwentnie, świat zrodzony w tych warunkach został utworzony według modelu, który jest przedmiotem rozumu i myśli\"\n→ **T**\n\n**Zdanie 2:** To warunkowe stwierdzenie logiczne (implikacja), wprost podane przez Timajosa:\n> \"Jeśli ten świat jest piękny, a jego konstruktor jest dobry, jasno stąd wynika, że patrzył na model wieczny\"\n→ **T**\n\n**Zdanie 3:** Dwie koniunkcji - obie wyrażone w tekście:\n- \"Świat jest piękny\": \"Świat bowiem jest rzeczą najpiękniejszą spośród zrodzonych\"\n- \"Stwórca był dobry\": \"a jego budowniczy jest najdoskonalszy z przyczyn\"; \"był dobry! A kto jest dobry, nie odczuwa nigdy żadnej zazdrosci\"\n→ **T**\n\n## Sposób 2 - przez strukturę logiczną\n\nWszystkie trzy zdania wzajemnie się wspierają i razem tworzą sylogizm (co będzie zadaniem 8.2). Timajos buduje spójny argument - żadne z tych zdań nie jest w tekście zanegowane ani podważone.\n\n## Schemat CKE\n\n> **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.1, max 2 pkt):**\n> - **2 pkt** - trzy poprawne odpowiedzi: T, T, T\n> - **1 pkt** - dwie poprawne\n> - **0 pkt** - mniej niż dwie poprawne\n\n## Dlaczego błędne\n\n- Zdanie 1 brzmi jak wniosek, a nie przesłanka - uczniowie mogą je uznać za niezgodne, bo jest to \"teza\", a nie \"argument\". Ale Timajos ją wyraźnie stwierdza.\n- Zdanie 2 brzmi jak forma warunkowa - uczniowie mogą błędnie ocenić, że Timajos \"nie mówi tak wprost\". Ale cytat jest niemal dosłowny.\n\n## Typowe pułapki\n\n1. Nie mylić T/N (zgodny/niezgodny z autorem) z P/F (prawdziwy/fałszywy filozoficznie). Pytanie dotyczy zgodności z Timajosem, nie z prawdą.\n2. Wszystkie trzy zdania to T - wynik wydaje się \"za łatwy\", ale klucz CKE potwierdza.\n3. To zadanie przygotowuje grunt pod 8.2 (modus ponendo ponens) - warto je rozwiązać poprawnie, bo błąd w 8.1 komplikuje 8.2.","image":"img/filozofia-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-8.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 8.1. (0-2)<br>Oceń, czy zdania znajdujące się w poniższej tabeli są zgodne z poglądami Timajosa<br>wyrażonymi w tekście źródłowym. Zaznacz T, jeśli zdanie jest zgodne, albo N - jeśli<br>zdanie jest niezgodne.<br>1.<br>Stwórca świata stworzył świat, patrząc na jego wieczny model.<br>T<br>N<br>2.<br>Jeśli świat jest piękny i Stwórca świata był dobry, to Stwórca świata<br>stworzył świat, patrząc na jego wieczny model.<br>T<br>N<br>3.<br>Świat jest piękny i Stwórca świata był dobry.<br>T<br>N</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 8.1. (0-2)<br>Wymagania ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>IV. Rozumienie ważniejszych pojęć,<br>zagadnień i stanowisk głównych dyscyplin<br>filozoficznych.<br>VIII. Stosowanie narzędzi logiki w analizie<br>tekstu filozoficznego i zawartej w nim<br>argumentacji, a także w obronie przed<br>manipulacją.<br>I. Kultura logiczna.</p>\n<ol><li>Logiczne wady wypowiedzi: sprzeczność</li></ol>\n<p>wewnętrzna, nieostrość, wieloznaczność.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>odróżnia wyrażenia sprzeczne</li></ol>\n<p>wewnętrznie od wyrażeń fałszywych<br>i nonsensownych.<br>Zasady oceniania<br>2 pkt - zaznaczenie trzech poprawnych odpowiedzi.<br>1 pkt - zaznaczenie dwóch poprawnych odpowiedzi.<br>0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.<br>Rozwiązanie</p>\n<ol><li>T</li><li>T</li><li>T</li></ol>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p>Wszystkie trzy zdania są <strong>zgodne</strong> z poglądami Timajosa:</p>\n<ol><li><strong>T</strong> - Stwórca stworzył świat, patrząc na jego wieczny model.</li><li><strong>T</strong> - Jeśli świat jest piękny i Stwórca był dobry, to Stwórca stworzył świat, patrząc na wieczny model.</li><li><strong>T</strong> - Świat jest piękny i Stwórca był dobry.</li></ol>\n<h4>Sposób 1 - weryfikacja każdego zdania</h4>\n<p><strong>Zdanie 1:</strong> Bezpośrednio wynika z tekstu:</p>\n<blockquote>&quot;Konsekwentnie, świat zrodzony w tych warunkach został utworzony według modelu, który jest przedmiotem rozumu i myśli&quot;</blockquote>\n<p>→ <strong>T</strong></p>\n<p><strong>Zdanie 2:</strong> To warunkowe stwierdzenie logiczne (implikacja), wprost podane przez Timajosa:</p>\n<blockquote>&quot;Jeśli ten świat jest piękny, a jego konstruktor jest dobry, jasno stąd wynika, że patrzył na model wieczny&quot;</blockquote>\n<p>→ <strong>T</strong></p>\n<p><strong>Zdanie 3:</strong> Dwie koniunkcji - obie wyrażone w tekście:</p>\n<ul><li>&quot;Świat jest piękny&quot;: &quot;Świat bowiem jest rzeczą najpiękniejszą spośród zrodzonych&quot;</li><li>&quot;Stwórca był dobry&quot;: &quot;a jego budowniczy jest najdoskonalszy z przyczyn&quot;; &quot;był dobry! A kto jest dobry, nie odczuwa nigdy żadnej zazdrosci&quot;</li></ul>\n<p>→ <strong>T</strong></p>\n<h4>Sposób 2 - przez strukturę logiczną</h4>\n<p>Wszystkie trzy zdania wzajemnie się wspierają i razem tworzą sylogizm (co będzie zadaniem 8.2). Timajos buduje spójny argument - żadne z tych zdań nie jest w tekście zanegowane ani podważone.</p>\n<h4>Schemat CKE</h4>\n<blockquote><strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.1, max 2 pkt):</strong><br>- <strong>2 pkt</strong> - trzy poprawne odpowiedzi: T, T, T<br>- <strong>1 pkt</strong> - dwie poprawne<br>- <strong>0 pkt</strong> - mniej niż dwie poprawne</blockquote>\n<h4>Dlaczego błędne</h4>\n<ul><li>Zdanie 1 brzmi jak wniosek, a nie przesłanka - uczniowie mogą je uznać za niezgodne, bo jest to &quot;teza&quot;, a nie &quot;argument&quot;. Ale Timajos ją wyraźnie stwierdza.</li><li>Zdanie 2 brzmi jak forma warunkowa - uczniowie mogą błędnie ocenić, że Timajos &quot;nie mówi tak wprost&quot;. Ale cytat jest niemal dosłowny.</li></ul>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<ol><li>Nie mylić T/N (zgodny/niezgodny z autorem) z P/F (prawdziwy/fałszywy filozoficznie). Pytanie dotyczy zgodności z Timajosem, nie z prawdą.</li><li>Wszystkie trzy zdania to T - wynik wydaje się &quot;za łatwy&quot;, ale klucz CKE potwierdza.</li><li>To zadanie przygotowuje grunt pod 8.2 (modus ponendo ponens) - warto je rozwiązać poprawnie, bo błąd w 8.1 komplikuje 8.2.</li></ol>"}]}